Cây chè đã tồn tại và phát triển ở huyện Hải Hà gần 50 năm và được xác định là cây công nghiệp có giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện đất đai thổ nhưỡng của địa phương. Tuy nhiên, trong khi vị thế cây chè ở các vùng trung du ngày càng nâng cao, được xuất khẩu sang nhiều nước trên thế giới, thì chè Hải Hà vẫn chưa thực sự được người tiêu dùng trong nước biết tới do chất lượng còn thấp...
Bởi vậy, việc xây dựng một mô hình ứng dụng khoa học công nghệ sản xuất chè an toàn, khôi phục lại thương hiệu chè Đường Hoa (Hải Hà) nhằm đáp ứng yêu cầu của hội nhập hiện nay là một việc làm hết sức cần thiết. Theo ông Nguyễn Duy Thuấn, Giám đốc Công ty TNHH Thuấn Quỳnh và cũng là Chủ tịch Hội SXKD chè Đường Hoa, xuất phát từ thực tế trên, năm 2012 Công ty TNHH Thuấn Quỳnh (ở thôn 1, xã Quảng Chính, huyện Hải Hà) đã đề xuất và được UBND tỉnh phê duyệt cho thực hiện dự án “Ứng dụng khoa học công nghệ xây dựng mô hình sản xuất và chế biến chè theo hướng VietGap” với mong muốn sản xuất ra sản phẩm chè đảm bảo chất lượng, đáp ứng được tiêu chuẩn xuất khẩu trên các thị trường quốc tế.
Với quyết tâm của mình, khi dự án được phê duyệt, ông Nguyễn Duy Thuấn đã bắt tay vào triển khai thực hiện rất tích cực. Tuy nhiên ban đầu việc vận động các hộ nông dân trồng chè áp dụng khoa học kỹ thuật gặp không ít khó khăn, bởi bà con đã quen với việc trồng chè thâm canh theo phương pháp cũ nên rất lúng túng và ngại thay đổi. Ông Thuấn phải đến từng hộ làm công tác tư tưởng, giải thích, phân tích cặn kẽ về cái lợi của việc áp dụng khoa học kỹ thuật vào trồng, chăm sóc, thu hái, chế biến chè v.v.. Ông kiên trì hướng dẫn bà con rất tỉ mỉ từ việc ghi chép, cập nhật quy trình chăm sóc chè đến thời gian thu hái chè v.v. sao cho đảm bảo yêu cầu. Ông Thuấn chia sẻ: “Cùng với việc hướng dẫn bà con thay đổi quy trình, kỹ thuật trồng, chăm sóc, thu hái chè, công tác chế biến cũng rất quan trọng. Công ty chúng tôi tập trung đào tạo và đào tạo lại từ người kỹ thuật cho đến người đứng máy vận hành nhằm nâng cao trình độ chuyên môn và ý thức chấp hành nghiêm vệ sinh an toàn thực phẩm. Trong từng ca, từng kíp sản xuất đều có kiểm tra đánh giá sản phẩm để rút kinh nghiệm. Chúng tôi phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình như vậy thì sản phẩm làm ra mới đạt yêu cầu về chất lượng”.
Sau khi đi thăm những cánh đồng chè xanh ngút tầm mắt, ông Thuấn và chúng tôi trở về cơ sở chế biến chè của Công ty TNHH Thuấn Quỳnh. Ông Thuấn cho biết, Công ty đã nghiên cứu và thực hiện các quy trình kỹ thuật theo tiêu chí mà VietGAP đã đề ra, cụ thể là: Nguyên liệu thu chè phải đảm bảo chất lượng, sau đó bảo quản đưa lên giàn héo. Tiếp đến là đưa ra quay thơm, rồi lại đưa lên giàn héo để giảm độ chát, đắng của chè. Sau đó khoảng 4-6 tiếng lại đưa lên xào diệt men, xào phải đạt nhiệt độ từ 280 - 300 độ C (thời gian xào diệt men phải đạt từ 4-6 phút)... Sau những công đoạn ấy, chè được cho vào cối vò nhằm đảm bảo độ săn chắc. Ở từng công đoạn lại có những yêu cầu riêng rất nghiêm ngặt; chẳng hạn như khi xào, chè phải chín, xanh, không được xém, không được khê, không được khét v.v..
Đến nay, dự án “Ứng dụng khoa học công nghệ xây dựng mô hình sản xuất và chế biến chè theo hướng VietGap tại huyện Hải Hà, tỉnh Quảng Ninh” do Công ty TNHH Thuấn Quỳnh chủ trì thực hiện đã hoàn tất việc nghiệm thu. Có thể nói rằng, từ dự án này đã tạo ra một lề lối SXKD mới, hiện đại và chuyên nghiệp hơn cho nghề trồng và chế biến chè ở Hải Hà. Sản phẩm chè Đường Hoa từ đây cũng được nâng cao hơn về chất lượng, không thua kém so với các thương hiệu chè nổi tiếng trong nước. Trên cơ sở đó, chè Đường Hoa sẽ mở rộng thị trường trong nước và xuất khẩu, nâng cao hiệu quả sản xuất chè của Quảng Ninh.
Thu Hương (CTV)