Trong đổi với PV Báo Quảng Ninh số báo Xuân Quý Tỵ 2013, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh đã đánh giá: “Những năm gần đây tỉnh Quảng Ninh đã bám sát những chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, phối hợp với các bộ, ngành trong xây dựng các cơ chế chính sách đề xuất với trung ương để tạo ra những đột phá mạnh mẽ. Rất nhiều cơ chế chính sách mà Quảng Ninh đề xuất được các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ đánh giá cao vì không chỉ tạo đột phá cho riêng một địa bàn mà còn tạo động lực cho sự phát triển của cả vùng”. Trong những cơ chế, chính sách dành riêng này có phần đóng góp rất lớn của cơ quan tham mưu là Sở Kế hoạch và Đầu tư.
Tham mưu đổi mới cơ cấu kinh tế theo hướng “xanh”
Tỉnh Quảng Ninh đang quyết tâm, nỗ lực đổi mới mô hình tăng trưởng, chuyển đổi phương thức phát triển từ “nâu” sang “xanh”, từ chưa bền vững, dựa trên năng suất cao hơn và sự cân bằng giữa các ưu tiên phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường. Để tạo động lực, nền tảng cho chuyển đổi mô hình tăng trưởng, tỉnh cần có những cơ chế, chính sách đặc thù mà Trung ương dành cho, từ đây huy động, thu hút đầu tư từ các thành phần kinh tế trong và ngoài nước nhằm khơi thông những tiềm năng, lợi thế riêng có, tạo đà cho những năm tiếp theo. Xác định rõ nhiệm vụ của cơ quan tham mưu tổng hợp quan trọng của tỉnh trong việc nghiên cứu, tham mưu, đề xuất các cơ chế chính sách đặc thù, trong thời gian qua ngành Kế hoạch và Đầu tư đã chủ động phối hợp với các sở, ngành của tỉnh và các Cục, Vụ, Viện thuộc các cơ quan Bộ để xây dựng các cơ chế, chính sách tham mưu với tỉnh báo cáo với Chính phủ phê duyệt để triển khai thực hiện như Thông báo số 108-TB/TW của Bộ Chính trị, Kế hoạch số 38-KH/TU của Tỉnh uỷ. Một trong những giải pháp quan trọng mà ngành tham mưu với tỉnh đó là lập, quản lý và thực hiện quy hoạch để làm nền tảng cho tăng trưởng xanh, trong đó tập trung vào 6 quy hoạch quan trọng mà tỉnh đang chỉ đạo triển khai thực hiện, đó là quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, vùng, đất đai, khoa học công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và bảo vệ môi trường.
Riêng đối với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2020, tầm nhìn 2030, được tỉnh giao là cơ quan thường trực phối hợp với đơn vị tư vấn triển khai việc lập quy hoạch, ngành đã cử các cán bộ có trình độ, kinh nghiệm tham gia các tổ nghiên cứu lập dự án quy hoạch. Qua đó đánh giá đúng những điểm mạnh, điểm yếu, những cơ hội và thách thức trong thời gian tới để xây dựng đề xuất các sáng kiến, phương án phát triển và đưa ra lộ trình triển khai thực hiện theo kế hoạch hàng năm, đảm bảo phát huy tối đa các lợi thế và từng bước chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế theo Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh. Kết quả sau hơn 1 năm triển khai thực hiện, đến nay dự án đã được HĐND tỉnh biểu quyết thông qua và đang trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
Đồng chí Trần Đức Lâm, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư cho biết: “Ngành đã tham mưu với tỉnh thực hiện cơ cấu ngành và địa phương theo hướng “xanh”. Đối với ngành dịch vụ thúc đẩy phát triển nhanh, đồng bộ, nhất là các loại hình dịch vụ có giá trị, gia tăng cao. Trong đó đặc biệt chú trọng đến việc ưu tiên phát triển các loại hình dịch vụ du lịch biển đảo cao cấp (giải trí, mạo hiểm, nghỉ dưỡng, hội nghị hội thảo), du lịch văn hoá lịch sử tâm linh và du lịch biên giới gắn với mua sắm. Đồng thời phát triển các ngành dịch vụ tài chính, ngân hàng, hàng hải, viễn thông, y tế, giáo dục, khoa học công nghệ mang tầm quốc tế, đảm bảo phấn đấu đến 2020 đưa tỷ trọng đóng góp của ngành dịch vụ lên 51,4%/GDP của tỉnh. Về phát triển công nghiệp, tiếp tục phát huy tối đa công nghiệp trung ương tại địa phương và đẩy nhanh tốc độ phát triển công nghiệp địa phương, trọng tâm là công nghiệp sạch, công nghiệp hỗ trợ, chế biến, công nghệ cao thân thiện với môi trường. Về phát triển các ngành nông, lâm, thuỷ sản, ngành đã đề xuất các giải pháp lồng ghép hỗ trợ và ưu tiên chuyển dịch mạnh cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn theo hướng sản xuất hàng hoá tập trung (áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ cao) gắn với công nghiệp chế biến, sản xuất đóng gói, tiêu dùng trong nước và xuất khẩu, định hướng giảm tỷ trọng toàn ngành từ 6% xuống còn 4% vào năm 2020.
Gỡ “điểm nghẽn” về hạ tầng
| Một trong những giải pháp quan trọng mà ngành tham mưu với tỉnh đó là lập, quản lý và thực hiện quy hoạch để làm nền tảng cho tăng trưởng xanh. |
Những năm gần đây, kinh tế khó khăn, nguồn vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước ngày càng trở nên hạn hẹp hơn so với yêu cầu đòi hỏi cho sự phát triển đột phá của toàn tỉnh. Trước tình hình đó, yêu cầu đặt ra cho công tác tham mưu càng trở nên cấp thiết, các cân đối vĩ mô của tỉnh vừa đảm bảo thực hiện tốt các nhiệm vụ từ Trung ương xuống các địa phương vừa phải tập trung đầu tư cho bảo đảm an sinh, phúc lợi xã hội, đồng thời thực hiện các mục tiêu đột phá chiến lược... Thực hiện các chỉ đạo của Tỉnh uỷ, HĐND và UBND tỉnh, ngành Kế hoạch và Đầu tư đã tham mưu giúp tỉnh với nhiều biện pháp tăng cường quản lý vốn đầu tư từ vốn ngân sách Nhà nước và vốn trái phiếu Chính phủ theo đúng tinh thần của Chỉ thị số 1792/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, đồng thời tham mưu ban hành nhiều chính sách mới đối với công tác đầu tư xây dựng cơ bản của tỉnh. Theo đó tỉnh đã quyết định phân cấp triệt để cho các địa phương về thẩm quyền quyết định đầu tư; vốn đầu tư và quản lý đầu tư cho các địa phương. Đây là điểm mới và cũng là khẳng định tính công khai, minh bạch trong việc bố trí vốn đầu tư phát triển giữa tỉnh và các địa phương. Đồng thời tạo điều kiện tối đa cho các địa phương chủ động điều hành trong chi đầu tư phát triển, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và đảm bảo cân đối để tránh dàn trải và trao quyền, gắn với trách nhiệm của cấp chính quyền địa phương nhằm kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ hơn trong việc triển khai thực hiện. Sau phân cấp, số dự án khởi công mới trên địa bàn toàn tỉnh đã giảm rõ rệt: Năm 2011 chỉ riêng khối tỉnh đã có 76 công trình khởi công mới, năm 2012 cả tỉnh có 270 công trình khởi công mới (khối tỉnh 18, khối huyện 252), năm 2013 cả tỉnh có 119 công trình khởi công mới (khối tỉnh 19, khối huyện 100). Đặc biệt năm 2012, 2013 các sở, ban, ngành và các địa phương đã chủ động đề xuất đình hoãn 325 công trình, với số vốn cắt giảm là trên 8.800 tỷ đồng và đề xuất chuyển đổi hình thức đầu tư từ nguồn ngân sách nhà nước sang các hình thức đầu tư BT, BOT đối với một số dự án động lực như: Nâng cấp cải tạo Quốc lộ 18A đoạn Uông Bí - Hạ Long; đường nối TP Hạ Long với đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng. Mặt khác, huy động các nguồn lực xã hội hoá để thực hiện Dự án đưa điện lưới ra huyện đảo Cô Tô; các dự án quy hoạch; xây dựng nông thôn mới; đường vào Khu di tích Ngoạ Vân huyện Đông Triều; Trường PTDT Nội trú Tiên Yên; bổ sung trang thiết bị y tế…
Để đảm bảo nền tảng cho sự phát triển, ngành đã tham mưu với tỉnh có chính sách khuyến khích, hỗ trợ để đẩy nhanh việc hoàn thành và bàn giao đưa vào sử dụng các nhà máy nhiệt điện đang triển khai thi công trên địa bàn tỉnh, phấn đấu đến 2015, nâng tổng công suất các nhà máy điện trên địa bàn đạt 5.780MW (chiếm 15% tổng sản lượng điện cả nước); tham mưu tỉnh tiếp tục đầu tư hoàn thiện hệ thống hạ tầng khu công nghiệp, khu kinh tế và đô thị thông qua việc xây dựng cơ chế, chính sách, thu hút các nhà đầu tư triển khai xây dựng phát triển các KKT, KCN có vai trò động lực như: Vân Đồn, Móng Cái, KCN Việt Hưng (TP Hạ Long), cảng biển Hải Hà, KCN Đầm Nhà Mạc (TX Quảng Yên).
Với việc tham mưu xây dựng và triển khai nhiều nhiệm vụ có tính chiến lược, ngành Kế hoạch và Đầu tư đã có nhiều đóng góp tích cực vào kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội của tỉnh.
Ngọc Lan
