Năm 2013, tình hình kinh tế vẫn còn nhiều khó khăn. Đối với ngành Than đây là một năm đầy thách thức bởi lượng than tiêu thụ sụt giảm đã khiến nhiều đơn vị phải giãn, giảm lao động, hàng nghìn lao động phải nghỉ việc, trong đó hơn 1.000 thợ lò bỏ việc… Và thực tế, tính hấp dẫn của ngành Than so với trước đây đã giảm rất nhiều: Mức lương giảm, điều kiện lao động ngày khó khăn hơn. Vì vậy, để ổn định việc làm, chăm lo đời sống người lao động giúp thợ lò an cư lạc nghiệp, gắn bó lâu dài với ngành là việc làm rất quan trọng. Bên cạnh việc quan tâm phát triển sản xuất kinh doanh, tìm các biện pháp thúc đẩy thị trường tiêu thụ để nâng cao sản lượng, tăng doanh thu, tăng thu nhập, đảm bảo việc làm cho người lao động, ngành Than đang hết sức quan tâm đảm bảo đời sống cho người lao động như: Xây nhà ở cho công nhân, đảm bảo các bữa ăn dinh dưỡng, sinh hoạt cho thợ lò, an toàn lao động...
Vấn đề an cư cho thợ lò luôn được ưu tiên. Đến nay, các đơn vị thành viên Tập đoàn đã xây được gần 70 khu nhà ở đáp ứng được 1/3 nhu cầu về nhà ở cho công nhân toàn ngành. Tổng diện tích khoảng 46.800m2 với 1.517 căn hộ đáp ứng được 4.827 người ở độc thân, nhà ở hộ gia đình có 1.604 căn đáp ứng được 5.234 người ở. Năm 2013, ngành Than cũng đã đưa vào sử dụng 15 lô nhà 5-11 tầng với tổng số 1.234 căn hộ, bố trí được chỗ ở cho 5.000 người như: Tổng Công ty Đông Bắc có 4 lô 11 tầng, Dương Huy có 2 lô 5 và 9 tầng, Quang Hanh có 4 lô 5 tầng, Hạ Long có 4 lô 5 tầng, Nam Mẫu có 4 lô 9 tầng, Vàng Danh có 2 lô 5 tầng, Mạo Khê có 4 lô 5 tầng, Trường Cao đẳng Nghề mỏ Hồng Cẩm có 1 lô 5 tầng... Hầu hết các khu chung cư mới xây đều có cầu thang máy, có căng tin ăn uống đảm bảo, sạch sẽ, có nhà sinh hoạt công nhân, sân chơi thể thao, thư viện, sân chơi tập thể... Giá thuê chỉ từ 100-300.000 đồng/người, có đơn vị còn không thu tiền thuê phòng như chung cư công nhân lao động Tổng Công ty Đông Bắc hay Công ty CP Than Cao Sơn đã bàn giao gần 100 căn hộ cho các hộ gia đình công nhân, với giá ưu đãi và được trả chậm 50% kinh phí… Từ năm 2015-2020, Tập đoàn dự kiến tiếp tục đầu tư xây dựng nhà ở cho công nhân, đầu tiên là nhà ở ưu tiên công nhân mỏ, hầm lò.
Ở theo nhu cầu, ăn tự chọn. Có trực tiếp ăn cơm cùng thợ lò mới thấy bữa ăn của thợ lò khá tươm tất. Tiêu biểu như Nhà ăn số 8 của Công ty CP Than Vàng Danh được xây dựng và đưa vào sử dụng năm 2010, có 2 tầng, tầng 1 đảm bảo được chỗ ăn cùng lúc cho trên 300 công nhân, phía ngoài sân có hệ thống phục vụ nước uống, giàn mắc treo đồ cho thợ lò rất tiện lợi. Hiện thợ lò có mức ăn ca là 44.000 đồng và bữa ăn giữa ca dưới lò 10.000 đồng gồm bánh mì, sữa. Bữa ăn ca của thợ lò được tổ chức theo kiểu ăn tự chọn với trên 10 món, kể cả hoa quả tráng miệng.
Anh Đào Trọng Đại, Đội trưởng Đội sản xuất nhà ăn số 8, Công ty CP Than Vàng Danh cho biết: Do đảm bảo các yếu tố về vệ sinh an toàn thực phẩm, dinh dưỡng, cách nấu ăn, phục vụ, bài trí… nên năm 2012 nhà ăn Công ty đã được Vinacomin xét duyệt và công nhận là Nhà ăn kiểu mẫu.
Được biết hiện nhiều đơn vị ngành Than tổ chức ăn ca cho thợ lò theo hình thức này như Tổng Công ty Đông Bắc, Hòn Gai, Núi Béo… Ăn giữa ca bằng bánh mì và sữa, hoặc cơm. Nếu ăn giữa ca bằng cơm, mỗi suất ăn được đựng trong hộp hoặc cặp lồng, trong đó có từng ngăn đựng các món ăn. Hàng ca, nhân viên nhà ăn chuẩn bị từng suất ăn cho vào hộp, hoặc cặp lồng, chuyển ra xe ô tô chở tới các cửa lò. Từ đây, người có trách nhiệm của phân xưởng sẽ đưa tới tận nơi làm việc cho thợ lò.
Theo lãnh đạo của Vinacomin thì không phải kinh tế khó mà việc chăm lo đời sống người lao động trì trệ, mà với ngành Than, càng khó càng cần quan tâm hơn tới đời sống người lao động để họ yên tâm gắn bó với nghề, với ngành. Và với ngành Than, việc đảm bảo an toàn lao động là điều kiện và ưu tiên số 1. Còn về vấn đề ổn định, thì tuyển dụng lao động ngành Than, Tập đoàn đang sắp xếp lại tổ chức sản xuất hiệu quả hơn để chính sách tiền lương được đảm bảo hơn cho lực lượng sản xuất chính như thợ lò, thợ cơ khí, lái máy, thợ luyện kim, hoá chất. Đồng thời, đề nghị nhà nước nên có chính sách thâm niên với thợ lò. Bên cạnh đó, đẩy mạnh sản xuất kinh doanh, tiết giảm chi phí để tăng tiền lương, cải thiện tiền lương cho thợ lò. Về điều kiện làm việc cho người lao động, Tập đoàn tiếp tục cơ chế hoá cao hơn, đồng bộ hơn, nhằm thu hút thợ lò, tạo điều kiện để họ gắn bó với đơn vị, với ngành Than...
Thanh Hằng
