Từ lâu, miến dong Bình Liêu đã nổi tiếng không chỉ trong tỉnh mà còn được người tiêu dùng khắp cả nước ưa chuộng vì vị ngon đặc trưng mà ít có loại miến dong nào có được. Tuy nhiên, chắc không nhiều người biết được để làm ra loại miến dong ngon có tiếng này cũng rất công phu.
Chúng tôi đến HTX Phát triển Đình Trung, một cơ sở sản xuất miến dong tại xã Húc Động, huyện Bình Liêu để tìm hiểu về nghề làm miến dong ở đây. Anh La A Nồng, Giám đốc HTX cho biết: Trước đây HTX vốn là cơ sở sản xuất miến dong của gia đình theo quy mô nhỏ, chủ yếu trồng và thu mua cây dong riềng rồi đem về sản xuất, nên sản lượng thấp, mỗi năm chỉ khoảng 10 tấn miến dong thành phẩm. Để nâng cao hiệu quả sản xuất, đồng thời duy trì thương hiệu sản phẩm miến dong của địa phương, anh đã đầu tư mua một máy sản xuất miến dong trị giá gần 200 triệu đồng để thay máy cũ, xây dựng nhà xưởng sản xuất chế biến với diện tích gần 1.000m2, bao gồm văn phòng, nhà kho, khu vực phơi sấy, khu lọc tráng bột, khu trưng bầy giới thiệu sản phẩm…
Anh Nồng cho biết: Mặc dù hiện nay, nghề làm miến dong đã được máy móc hỗ trợ rất nhiều, nhưng có những công đoạn bắt buộc phải làm thủ công thì mới đảm bảo chất lượng của miến. Theo anh Nồng, nghề làm miến tuy đơn giản nhưng cũng lắm công phu, quy trình sản xuất miến không dưới 20 công đoạn như: Rửa sạch nguyên liệu củ dong riềng, xát nghiền, lọc bột, tráng bột, phơi… Có những công đoạn quan trọng, nếu không cẩn thận sẽ ảnh hưởng đến chất lượng của sản phẩm miến sau này. Đặc biệt là công đoạn lọc bột, sau khi hoàn thiện quá trình nghiền bột, chuyển sang công đoạn lọc bột, cho bột vào thùng cùng với nước sạch có thể tích gần một khối rồi quấy bột đều lên. Lúc đầu bột có màu xanh, vừa quấy vừa thay nước khoảng 6 lần như vậy, khi nào bột chuyển sang màu trắng đục, mới chắt sạch nước rồi đem đi phơi thành bột khô thì công đoạn mới hoàn thành. Hay công đoạn trộn bột cũng phải rất tỉ mỉ phải làm hoàn toàn thủ công, bột khô cho vào hoà tan với nước sôi để nguội, khi bột tan đều, cho vào nước sôi nóng rồi khuấy đều lên, sau khi bột chín hoàn toàn mới đem pha đều với bột sống, đây là công đoạn khó, cần tỉ mỉ nếu cách trộn bộn không đều làm cho miến có màu sánh không đều, vón cục và miến bị nhão khi sử dụng... trung bình 1kg bột pha chín chộn với 25kg bột sống. Sau công đoạn này là tráng bột, phơi, băm sợi mới hoàn thành quy trình làm miến.
Theo những người làm miến dong ở đây, tuy mỗi cơ sở sản xuất miến trên địa bàn đều có quy trình bí quyết của riêng mình, sợi miến thành phẩm của các cơ sở sản xuất đều khác nhau, nhưng đều chung mục đích làm cho sản phẩm miến đạt chất lượng tốt nhất, đem lại hài lòng cho khách hàng. Theo họ, loại miến ngon là sau khi nấu, sợi miến dẻo, mềm nhưng không nhão, miến có mùi thơm của cây dong riềng…
Được biết hiện nay, nghề làm miến dong đã tạo việc làm và thu nhập cho bà con nông dân ở đây, chỉ tính riêng HTX Phát triển Đình Trung mỗi năm thu mua từ 400-500 tấn nguyên liệu của người dân. Hiện, mỗi năm HTX sản xuất khoảng 40 tấn miến thành phẩm cung cấp ra thị trường trong và ngoài tỉnh, giá mỗi kg miến dong khoảng 75.000 đồng. Với quy mô sản xuất này, trừ chi phí, mỗi năm cũng đem lợi nhuận cho HTX khoảng 400 triệu đồng, đồng thời tạo việc làm cho người lao động tại địa phương với thu nhập 4 triệu đồng/người/tháng.
Dương Trường[links()]
