Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 9/11 bắt đầu cuộc họp với những người đồng cấp thuộc Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) tại Paris (Pháp), trong bối cảnh nhiều cuộc khủng hoảng quốc tế chưa được giải quyết và những câu hỏi về định hướng chính sách đối ngoại của Tổng thống Donald Trump gia tăng sau thất bại của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Cuộc họp kéo dài hai ngày với sự tham dự của Mỹ, Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy và Nhật Bản, diễn ra trong bối cảnh nhiều cuộc biểu tình quy mô lớn nổ ra trên khắp châu Âu, trong đó có thủ đô Paris.
Các nội dung trọng tâm trong cuộc họp gồm xung đột Nga-Ukraine, tình hình Iran, an ninh năng lượng và trí tuệ nhân tạo (AI). Các đồng minh của Mỹ dự kiến sẽ tập trung tìm hiểu những bước đi tiếp theo của chính quyền Tổng thống Trump đối với những vấn đề này.
Đây là chuyến công du nước ngoài đầu tiên của ông Rubio kể từ sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, trong đó đảng Cộng hòa chịu thất bại nặng nề và mất quyền kiểm soát Quốc hội. Kết quả này phản ánh sự bất bình của cử tri trước nhiều chính sách gây tranh cãi của chính quyền Tổng thống Trump, trong đó có cuộc chiến với Iran.
Chính trị Mỹ có thể trở thành chủ đề thảo luận
Trước câu hỏi về khả năng Washington điều chỉnh chính sách sau cuộc bầu cử, ông Rubio cho rằng các nước tham dự cuộc họp đều hiểu rõ tình hình chính trị Mỹ, đồng thời cũng từng trải qua những bất đồng và chia rẽ trong chính phủ cũng như hệ thống chính trị của nước mình.
Đến nay, chưa có nhiều dấu hiệu cho thấy kết quả bầu cử sẽ khiến Tổng thống Trump thay đổi chiến lược điều hành. Quyết định nhân sự lớn đầu tiên của ông Trump sau bầu cử là đưa Stephen Miller, người ủng hộ đường lối cứng rắn, lên Chánh văn phòng Nhà Trắng. Ông Miller từng thúc đẩy các lập trường cực đoan cả trong nước lẫn đối ngoại.
Iran và xung đột Nga-Ukraine là những vấn đề trọng tâm
Tổng thống Trump từng đề cập khả năng phối hợp với châu Âu nhằm chấm dứt xung đột Nga-Ukraine. Các đặc phái viên của ông, Steve Witkoff và con rể Jared Kushner, dự kiến gặp đại diện Ukraine và Nga tại Abu Dhabi trong tuần này để thảo luận về các phương án thỏa hiệp.
Ông Rubio cho biết các bảo đảm an ninh dành cho Ukraine và phần còn lại của châu Âu sau khi xung đột kết thúc là một trong những mối quan tâm hàng đầu của các đồng minh.
Phát biểu tại bang Florida trước khi lên đường tới Paris, Ngoại trưởng Mỹ cho biết các bên đã đạt được một số tiến triển trong việc xây dựng khuôn khổ bảo đảm an ninh thời hậu xung đột, song chưa có nội dung nào được thống nhất cuối cùng. Ông bày tỏ hy vọng các cuộc thảo luận tại Abu Dhabi sẽ tiếp tục đạt tiến triển.
Trong khi đó, Qatar và một số bên trung gian khác đã đề xuất giải pháp tạm thời nhằm tháo gỡ bế tắc trong xung đột với Iran. Tình hình bất ổn trên các tuyến hàng hải chiến lược ở eo biển Hormuz và Biển Đỏ đang gây sức ép lên thị trường năng lượng, đẩy giá nhiên liệu tăng cao.
Ông Rubio nhận định các bên vẫn chưa tiến gần đến một bước đột phá, đồng thời nhấn mạnh Tổng thống Trump ưu tiên giải pháp ngoại giao. Ngoại trưởng Mỹ dự báo các đồng minh sẽ đặt nhiều câu hỏi về cuộc xung đột cũng như những bước đi tiếp theo của Washington.
Bất đồng giữa các đồng minh có thể cản trở đồng thuận
Cuộc họp G7 diễn ra sau hội nghị ngoại giao quy mô lớn hơn do ông Rubio chủ trì tại Atlanta hơn một tuần trước, với sự tham dự của các ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20). Tuy nhiên, hội nghị này cũng không đạt được nhiều đồng thuận về các vấn đề quốc tế lớn.
Là nhóm tập hợp những nền kinh tế công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới, G7 gồm các thành viên đều là đồng minh của Mỹ. Dù vậy, những khác biệt về quan điểm giữa các nước nhiều khả năng tiếp tục gây khó khăn cho các cuộc thảo luận. Pháp, nước chủ nhà, đã phát tín hiệu rằng hội nghị lần này có thể không ra tuyên bố chung.
Pháp cũng mời Brazil, Ai Cập, Ả rập Xê út và Ukraine tham gia một số phiên thảo luận. Bên cạnh các vấn đề trọng tâm, chương trình còn đề cập tình hình châu Phi, Trung Quốc, Cuba và Haiti. Theo Bộ Ngoại giao Pháp, hội nghị sẽ dành một phiên thảo luận về AI và một phiên riêng về hỗ trợ Ukraine.
Chính sách của Tổng thống Trump trên nhiều lĩnh vực đang khiến các đồng minh G7 quan ngại, từ viện trợ Ukraine, vai trò của NATO đến lập trường phản đối Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC). Nhật Bản là thành viên G7 duy nhất không thuộc NATO, nhưng có hiệp ước liên minh riêng với Mỹ.
