Từ chỗ có nguy cơ mất gen gốc, nay loài mai quý Yên Tử đã được ông Trần Mạnh Chuyên, thôn Tây Sơn, xã Bình Khê (TX Đông Triều) tiên phong bảo tồn, nhân rộng và phát triển với hàng nghìn cây tại vườn nhà.
Là người có hiểu biết và yêu thích trồng mai vàng Yên Tử, ông Chuyên đã bỏ tiền ra mua lại cây mai vàng từ những người khai thác mai ở rừng rồi đưa về vườn nhà trồng. Ông Chuyên chia sẻ: “Để thu mua được số lượng cây đó, gia đình tôi đã phải bỏ ra hàng trăm triệu đồng. Nhiều người lúc đó còn nói tôi gàn dở mới đầu tư như vậy”. Nhưng vì quá tâm huyết, đam mê với cây mai vàng Yên Tử, ông Chuyên đã dành hết thời gian, tiền của nhiều năm để trồng, nghiên cứu về loài hoa quý này.
Năm 2007, may mắn khi được tham gia thực nghiệm đề tài khoa học “Nghiên cứu bảo tồn lưu giữ và phát triển giống hoa mai vàng Yên Tử” của Viện Nghiên cứu rau quả Trung ương, ông Chuyên đã được tìm hiểu thêm về kỹ thuật nhân giống vô tính, đồng thời điều khiển cho hoa nở theo ý muốn. Ông Chuyên nói: “Ban đầu rất khó khăn, tôi phải vào rừng lấy hạt giống hay những cây mai nhỏ để về ươm, trồng. Tuy nhiên, cây con có khả năng sống và phát triển thấp. Nhưng nhờ sự hỗ trợ của các nhà khoa học, đến nay tôi đã làm chủ được nhiều bước kỹ thuật quan trọng trong nhân giống, trồng và chăm sóc cây mai vàng Yên Tử”. Để có được kiến thức về trồng và chăm sóc loại hoa mai quý này, ngoài việc học hỏi những nhà khoa học, ông Chuyên còn tự mày mò, sáng tạo thêm nhiều kỹ thuật chăm sóc khác. Gần đây, ông Chuyên đã phối hợp với Trung tâm Ứng dụng tiến bộ KH&CN (Sở KH&CN) thực hiện mô hình tưới nhỏ giọt cho cây mai vàng. Theo đó, mô hình đã lắp đặt hệ thống đường ống, van cấp nước, téc nước... nhằm cung cấp độ ẩm đầy đủ cho cây vào mùa nắng nóng, hanh khô, đồng thời giảm sức lao động.
Ngoài việc lưu giữ, bảo tồn và phát triển nguồn gen quý, ông Chuyên đã mạnh dạn mở rộng diện tích trồng mai, phục vụ nhu cầu của thị trường. Tính đến nay, vườn mai vàng Yên Tử của ông Chuyên có diện tích 2,5ha, với 4.000 cây mai vàng to có thể xuất bán, đồng thời có từ 5 đến 6 vạn cây giống. Bên cạnh đó, nhờ đưa tiến bộ khoa học, kỹ thuật vào sản xuất, cùng với kỹ thuật tạo dáng phong phú, mai vàng Yên Tử của gia đình ông luôn bán được giá cao, nhiều gốc có giá từ 250 đến 300 triệu đồng. Ông Chuyên tâm sự: “Để phát triển và lưu giữ cây mai vàng Yên Tử không ai có thể làm tốt hơn là thế hệ trẻ, do đó, từ năm 2012 tôi đã kết nối cùng Phòng GD-ĐT TX Đông Triều trồng hàng nghìn cây mai. Mùa xuân năm nay, rất nhiều cây mai đã khoe sắc và toả hương tại sân trường của 80 trường học trên địa bàn TX Đông Triều. Tôi hy vọng, nhiều trường học trên địa bàn tỉnh sẽ nhân rộng trồng loài hoa này, góp phần xây dựng trường học xanh - sạch - đẹp và bảo tồn loài mai quý Yên Tử.
Tường Vi