Ông Nguyễn Đức Tuyện, Giám đốc Công ty CP Tập đoàn Đông Á, trụ sở tại Tràng Bạch, Hoàng Quế, Đông Triều, còn khá trẻ (sinh năm 1961). Ông hiện là Chủ tịch Hội Luyện kim Việt Nam. Sự phấn đấu vươn lên và say mê sáng tạo của ông đối với lĩnh vực luyện kim được đông đảo bạn bè, đồng nghiệp trân trọng.
Nguyễn Đức Tuyện là con liệt sĩ. Bố ông hy sinh trong chiến trường Long An năm 1970; bà nội được phong tặng danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng. Truyền thống gia đình cùng với những tháng ngày lam lũ kiếm sống đã sớm hun đúc cho ông ý chí vươn lên trong học tập, sáng tạo. Như có duyên với nghề cơ khí luyện kim, ngay từ năm 13 tuổi ông đã say mê những ánh lửa hàn, những quyển sách liên quan đến luyện kim. Ông theo học trung cấp cơ khí và học tiếp cao đẳng khai thác mỏ.
Ra trường năm 1979, có chút ít lưng vốn kiến thức, ông bắt đầu bươn trải kiếm sống. Sau những tháng năm làm quản đốc trên công trường khai thác than lộ thiên Uông Bí, ông đứng ra thành lập Công ty TNHH Đông Á vào năm 2002. Lúc cao điểm ông quản lý 130 đầu xe máy, chuyên hợp đồng bốc xúc, vận chuyển than, đất cho các doanh nghiệp khai thác lộ thiên ở vùng than Quảng Ninh. Kỷ niệm về than, vui buồn thật lẫn lộn; những hợp đồng với ngành này giúp ông có chút lưng vốn ban đầu để lập nghiệp song hiện làm ông đang bị “cặm” một số tiền khá lớn, kìm hãm Đông Á sản xuất kinh doanh. Ông kể: Trước năm 2008 Công ty Đầu tư Thương mại thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, hợp đồng với doanh nghiệp Đông Á bóc xúc, vận chuyển lượng đất đá khoảng 1,2 triệu m3. Đúng thời điểm Đông Á làm xong việc bốc đất đá, đang chờ nghiệm thu, thì Giám đốc Công ty Đầu tư Thương mại bị kỷ luật (đầu năm 2008). Từ đó đến nay, Đông Á chưa được thanh toán số tiền này khiến doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn giữa thời buổi kinh tế đang suy thoái.
Được biết, Tập đoàn Đông Á có các mỏ khai thác quặng sắt ở Thái Nguyên, Hà Giang, Quảng Ngãi… vận chuyển quặng theo đường sắt đến Nhà máy luyện kim tại Tràng Bạch (Đông Triều). Do tổ chức khai thác vận chuyển khoa học nên nhà máy luôn duy trì ổn định kế hoạch luyện gang hàng năm. Những thành công trong việc nghiên cứu dùng than Angtraxit (than gầy) của vùng than Quảng Ninh để luyện kim, đã đưa ông Tuyện vào danh sách các nhà luyện kim đầu bảng của Việt Nam hiện nay. Ở Việt Nam ngành luyện kim nhìn chung còn non yếu, hầu như không có khả năng cạnh tranh với quốc tế và khu vực. Trước kia sản phẩm luyện kim phải dùng 100% bằng than cốc, nay ông Tuyện đưa tỷ lệ than gầy chiếm đến 55% mà vẫn cho ra sản phẩm gang có chất lượng quy chuẩn. Một trong những thành công tạo dấu ấn lớn của doanh nhân Nguyễn Đức Tuyện chính là dùng loại than cám chất lượng (loại cám 3A…) để luyện ra than cốc với công suất một ngày luyện được 800 tấn than cốc. Ngành luyện kim nước ta phải mua 100% than cốc nhập ngoại. Thành công này là cả quá trình nghiên cứu có bài bản hàng chục năm trời, tạo ra bước ngoặt lớn, góp phần xây dựng nền tảng phát triển ứng dụng công nghệ mới cho ngành luyện kim còn non trẻ của nước ta.
Chủ tịch Hội luyện kim Việt Nam Nguyễn Đức Tuyện tâm sự: Mục tiêu của Hội đề ra đến nay đã thực hiện được, đó là giá thành luyện quặng ra sản phẩm đã rẻ hơn nhập từ nước ngoài. Với những thành tích xuất sắc nói trên, cá nhân ông Tuyện và Tập đoàn Đông Á giành được nhiều giải thưởng danh giá như Giải thưởng Bạch Thái Bưởi (năm 2009); Cúp Sen vàng thương hiệu nổi tiếng Việt Nam và Quốc tế của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam…
Trọng Khang
