Nhiều loại làng nghề, cụm công nghiệp gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng

Sáng 30-10, trả lời chất vấn của một số đại biểu Quốc hội liên quan đến vấn đề ô nhiễm môi trường, Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà cho biết, hiện nay có nhiều loại làng nghề gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, nhiều cụm công nghiệp sử dụng công nghệ sản xuất và công nghệ lạc hậu.

Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà tại phiên chất vấn, ngày 30-10.
Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà tại phiên chất vấn, ngày 30-10.

Tại phiên chất vấn, phản hồi ý kiến của đại biểu Mai Sỹ Diến (tỉnh Thanh Hoá) về vấn đề xử lý ô nhiễm môi trường ở nông thôn, nhất là các làng nghề truyền thống, Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường (TNMT) Trần Hồng Hà cho biết, hiện nay cả nước có trên 5.000 làng nghề, được phân loại thành khoảng 160 loại làng nghề. Trong đó, có tới 90 loại làng nghề là loại gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, 60 loại làng nghề ở mức độ cần phải kiểm soát, còn lại các làng nghề truyền thống thì cũng đã có các phương án để xử lý.

Cũng tại phiên chất vấn, liên quan đến vấn đề ô nhiễm môi trường, đại biểu Nguyễn Trường Giang (tỉnh Đác Nông) nêu lên câu hỏi về nguyên nhân, các giải pháp và tiến độ xử lý tình trạng ô nhiễm môi trường ở các làng nghề, nhất là các làng nghề sản xuất công nghiệp tái chế và công tác thanh tra, kiểm tra hệ thống xử lý nước thải tại các khu, cụm công nghiệp trước khi đi vào hoạt động.

Trả lời câu hỏi trên, Bộ trưởng TNMT Trần Hồng Hà cho biết, vấn đề ô nhiễm môi trường tại các làng nghề và các khu công nghiệp, cụm công nghiệp đang là vấn đề bức xúc.

Về tiến độ xử lý, Bộ trưởng Trần Hồng Hà cho biết, hiện nay chúng ta đã xây dựng, nhận dạng và phân loại được các loại hình làng nghề gây ô nhiễm môi trường. Đối với khu công nghiệp, đã đặt ra yêu cầu về lộ trình để xử lý nước thải tập trung, đã có trên 80% khu công nghiệp đầu tư hệ thống hạ tầng, trong đó có trên 10% đã lắp đặt các hệ thống quan trắc tự động.

Theo Bộ trưởng TNMT, trong việc xử lý nước thải, đã có bước tiến đáng kể ở các khu công nghiệp. Riêng ở các cụm công nghiệp thì tình hình hết sức nan giải. Tại các cụm công nghiệp, thẩm quyền quyết định đầu tư thuộc địa phương, cho nên xảy ra tình trạng hạn chế trong nguồn lực, nguồn nhân lực được đầu tư.

Trên thực tế, nhiều cụm công nghiệp hiện nay đã chuyển về rất nhiều ngành sản xuất và công nghệ lạc hậu, đặc biệt là các ngành công nghệ tái chế. Qua kiểm tra cho thấy, hầu hết các cơ sở tại các cụm công nghiệp đều không đáp ứng được về mặt năng lực, chưa có được các trang thiết bị và đầu tư cho vấn đề xử lý môi trường. Bên cạnh đó, ô nhiễm môi trường còn trực tiếp ảnh hưởng đến chất lượng sức khỏe của người dân, vì người dân sinh sống ở ngay trong cụm công nghiệp.

Ở làng nghề, hiện nay chúng ta đã có cơ sở dữ liệu, đặc biệt là chương trình mục tiêu đã được lồng ghép với chương trình xây dựng nông thôn mới, việc triển khai thực hiện để các làng nghề từng bước đáp ứng yêu cầu về môi trường.

Trước thực trạng này, Chính phủ đã ban hành bốn nghị định, trong đó quy định cụ thể về quyền hạn, trách nhiệm, nội dung về kiểm soát đối với các khu công nghiệp, cụm công nghiệp và làng nghề.

Theo Bộ trưởng TNMT, đối với các làng nghề, khu công nghiệp và cụm công nghiệp đều phải chấp hành và tuân thủ các quy định của pháp luật về môi trường. Mỗi đối tượng này đều gắn với trách nhiệm quản lý đầy đủ. Trách nhiệm quản lý cụ thể thuộc về Bộ Tài nguyên và môi trường, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Bộ Công thương, và đặc biệt là vai trò của chính quyền cấp huyện trong quản lý môi trường, Bộ trưởng TNMT nhấn mạnh.

Bộ trưởng TNMT cho biết, trong thời gian tới, đặc biệt phải tập trung chấn chỉnh công tác quản lý đối với các cụm công nghiệp. Bên cạnh đó, Bộ TNMT sẽ tích cực tiến hành công việc thanh tra, kiểm tra, đồng thời phối hợp Bộ NNPTNT trong vấn đề xem xét, đánh giá lại chỉ tiêu thứ 17 (xây dựng NTM) về việc đáp ứng các yêu cầu môi trường đối với các làng nghề cũng như các cụm công nghiệp.

Đối với các khu công nghiệp hiện nay, ngoài việc đã đưa vào dữ liệu quản lý, sẽ tiếp tục tiến hành việc kiểm tra, thanh tra, tăng cường giám sát thường xuyên để đến cuối nhiệm kỳ, bảo đảm tất cả các khu công nghiệp đều đáp ứng và tuân thủ các quy định môi trường.

Đại biểu Trần Tất Thế (tỉnh Hà Nam) chất vấn về vấn đề xử lý ô nhiễm nguồn nước tại sông Đáy, sông Nhuệ.
Đại biểu Trần Tất Thế (tỉnh Hà Nam) chất vấn về vấn đề xử lý ô nhiễm nguồn nước tại sông Đáy, sông Nhuệ.

Cũng liên quan tới vấn đề ô nhiễm môi trường, đại biểu Trần Tất Thế (tỉnh Hà Nam) đã chất vấn Bộ trưởng TNMT về nguyên nhân chưa giải quyết được tình trạng ô nhiễm môi trường nước tại sông Đáy, sông Nhuệ như đã “hứa”, cũng như những giải pháp của Bộ TNMT trong thời gian tới.

Trả lời về vấn đề này, Bộ trưởng TNMT Trần Hồng Hà khẳng định việc xử lý môi trường các dòng sông, đặc biệt là các dòng sông liên tỉnh thì phải xử lý tại nguồn, trong đó “người gây ô nhiễm phải chịu trách nhiệm xử lý”.

Theo các thống kê trên thực tế thì vấn đề ô nhiễm của các dòng sông nói trên có liên quan đến các địa phương, đặc biệt là các địa phương như là thủ đô Hà Nội. Nguồn nước chưa xử lý là nguồn nước sinh hoạt, từ tỉnh Hòa Bình chảy về tỉnh Hà Nam, do đó trách nhiệm thuộc về các địa phương.

Mặc dù đã có một đề án tổng thể về xử lý ô nhiễm môi trường lưu sông (trong đó có sông Nhuệ, sông Đáy), nhưng hiện nay cơ chế phối hợp chưa hiệu quả. Đặc biệt, hiện nay chưa bố trí được nguồn lực, chưa xác định được công nghệ để xử lý đối với nước thải sinh hoạt trong điều kiện hiện nay.

Theo Bộ trưởng TNMT, để giải quyết vấn đề này phải gắn với trách nhiệm cụ thể của địa phương và phải tiến hành xã hội hóa.

Liên quan đến phần chất vấn của đại biểu Trần Tất Thế (tỉnh Hà Nam) và trả lời của Bộ trưởng TNMT Trần Hồng Hà, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho rằng, trách nhiệm giải quyết ô nhiễm môi trường của sông Đáy, sông Nhuệ thì Chính phủ, cụ thể là Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ chịu trách nhiệm giải quyết từ những nguồn lực trung ương và các giải pháp quản lý nhà nước của Bộ, nhưng các địa phương trên hai dòng sông này cũng phải chịu trách nhiệm bảo vệ môi trường và cơ chế phối hợp.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cũng đồng ý rằng, để giải quyết vấn đề này và bảo vệ các dòng sông, bên cạnh sử dụng các nguồn lực của trung ương và địa phương, cần huy động các nguồn lực từ xã hội hoá.

Theo NGUYÊN MINH, DUY LINH / NDĐT

Cùng chuyên mục