Có những cuộc thi, câu hỏi đưa xuống, đáp án cũng đưa xuống luôn. SV chỉ việc chép và chép. Người nào không muốn chép nhưng có tiền thì “xì ra” thuê máy chép. Sau mỗi cuộc thi như thế, những gì đọng lại thật ít ỏi, không tương xứng với mục đích và kỳ vọng của nhà tổ chức.
Khởi động đã “hăm”
Xin nói ngay, đó là những cuộc thi đầy “ám ảnh”: nào là thi tìm hiểu về an toàn giao thông, thi tìm hiểu về tác hại của ma túy, của bệnh AIDS… Bình quân, mỗi năm SV phải tham gia 2 đến 3 cuộc như thế. Những năm chẵn (tròn chục) thì nhiều hơn, lên tới 5 hoặc 6 bài. Những cuộc thi này nhằm trang bị cho SV những hiểu biết về lịch sử, hiểu biết về đời sống… Thế nhưng cách tổ chức thực hiện thì chưa tương xứng, cũ kỹ, lạc hậu. Cứ mỗi lần nghe tin có cuộc thi như thế thì điệp khúc “lại phải chép nữa rồi” được cất lên. Các cuộc thi như thế không có điều khoản bắt buộc. Nhưng nếu không tham gia thì sẽ bị tập thể coi là thành phần chống đối, phá hoại phong trào thi đua của lớp, chi đoàn. “Mỗi lần có cuộc thi chép như thế tôi đều phì cười bởi những dòng “đe nẹt” trong kế hoạch triển khai như: Bài thi được tính vào điểm thi đua, SV năm cuối sẽ không đươc cấp bằng tốt nghiệp nếu không có bài dự thi…”. Đó là tâm sự của bạn Võ Thị Ngọc Ánh (Học viện Báo chí và Tuyên truyền), người được giữ chìa khoá hòm thư của lớp nên thư từ, công văn đều qua tay bạn trước tiên. 1001 kiểu chép Thường thì những câu trả lời là do khoa hoặc trường soạn sẵn, đưa xuống, SV chỉ việc chép. Mà chép thì có nhiều kiểu chép: người thì cố viết chữ thật thưa thật to, cốt để chóng xong; chữ thì dài loằng ngoằng như con giun. "Bá đạo" hơn có người thì chép một đoạn bỏ một đoạn. Có kẻ "liều lĩnh" chỉ chép những ý đầu dòng và tự “sáng tạo” thêm cốt để lấp chỗ trống. Đa phần, các bài dự thi phải chép từ 8 đến 10 trang giấy A4. Ai cũng chép đến mỏi mệt và thậm chí không còn biết mình đã chép cái gì nữa. Cũng có một số sinh viên không làm theo đáp án, tự mình làm theo cách riêng. Nhưng số này rất ít và cũng chẳng tạo ra hiệu ứng tích cực nào. Tuy nhiên cũng có trường rất “hắc,” bắt SV tự làm. Thế là bí thư chi đoàn lại bở hơi tai; chạy lăng xăng đi tìm đáp án về cho “quân” mình cùng chép. Các cuộc thi như thế, tất nhiên là không chấp nhận bản photo nhưng thực hiện hay không lại là chuyện khác. “Em là nhân chứng sống đây này, khi gần đến thời hạn nộp không kịp chép nên đành liều ra photo đem nộp, miễn sao chọn giấy trắng một chút là được”. Đó là lời bộc bạch của Chiến (ĐH Công đoàn). Thời đại điện tử vi tính, đa số các cuộc thi có một câu tự luận và chấp nhận bản đánh máy. Khi chấm, phần lớn chấm ở câu tự luận này. Vậy là sinh ra chuyện mỗi đứa chia nhau gõ vài trang, sau đó ghép lại rồi in ra hàng loạt. Hàng photo quanh các cổng trường rất nhạy, đã chuẩn bị sẵn các mẫu bìa, đáp án. Thủ quỹ lớp chỉ cần xì tiền ra, thế là những bài “đồng phục” đẹp đẽ của các “thượng đế” SV được nộp lên. Do cơ sự đó nhiều người không biết “hình hài” tác phẩm của mình như thế nào. Hàng đống tiền được bỏ ra để mua giấy nộp lên trên. Một sự lãng phí kinh khủng! Sinh viên được gì? “Sau mỗi cuộc thi như thế mình chỉ nhớ mang máng tên cuộc thi, bây giờ cho kể lại những cuộc thi đã tham gia thì đành chịu” – Đoàn Thị Thuý Hiền (SV năm 4 Học viện Hành chính Quốc gia) nói với chúng tôi. Đa số các bạn SV đều thừa nhận rằng, những gì đọng lại sau mỗi cuộc thi thật là ít ỏi, không tương xứng với mục đích, ý nghĩa và kỳ vọng của những người tổ chức. Đó là chưa nói đến những hậu quả của những lần “chép vô thức” đem lại. Nó hình thành thói quen viết không cần nghĩ và cũng chẳng phải chịu trách nhiệm về những gì viết ra. Chẳng sợ “bút sa gà chết” gì cả, người khác ngó vào thấy câu văn lủng củng, chính tả sai be bét. Nhiều SV còn nói đùa với nhau “cứ mỗi lần tham gia là một lần được tập chép chính tả”. Hình ảnh hàng trăm SV còng lưng ra chép lấy chép để, vừa chép vừa cáu kỉnh, than vãn đáng để nhà trường và các cơ quan tổ chức những cuộc thi như kể trên nghĩ ra những đề thi, cách thức tổ chức hấp dẫn hơn, thiết thực và hiệu quả hơn. Khi chúng tôi đề cập đến vấn đề làm sao để thay đổi tình hình, bạn Ngọc Ánh có vẻ bức xúc: “Đâu đã phải hết cách. Như có tờ báo tổ chức thi viết “Đảng trong cuộc sống của tôi”. Hàng trăm bài viết đầy ắp cảm xúc, trong sáng và hết sức thành thật. Thi như thế, có cho chép cũng không ai dám”.
Kèm với câu hỏi là đáp án
