Để chuẩn bị cho việc gộp 2 kỳ thi (tốt nghiệp THPT, bổ túc THPT và ĐH, CĐ), Bộ GD-ĐT đã quyết định thay đổi quy chế của kỳ thi tốt nghiệp THPT, bổ túc THPT năm 2009. Những thay đổi này đã có ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý của thí sinh. Nhưng với sự cố gắng, nỗ lực của các hội đồng thi (HĐT), kỳ thi tốt nghiệp năm nay ở Quảng Ninh đã diễn ra suôn sẻ, thành công.
Với chủ trương tổ chức thi tốt nghiệp theo cụm (mỗi cụm có ít nhất 3 trường THPT hoặc 3 trung tâm HN&GDTX, trường hợp đặc biệt có thể thành lập cụm độc lập chỉ có 1 hoặc 2 trường THPT hoặc Trung tâm HN&GDTX), toàn tỉnh đã thành lập được 22 cụm thi (trên cơ sở 59 trường THPT, trung tâm HN&GDTX và các cơ sở giáo dục) với 44 HĐT. Trong số 22 cụm thi được thành lập có 3 cụm thi độc lập là Cô Tô, Bình Liêu, Ba Chẽ (chỉ có 1 trường THPT), 1 cụm thi có 2 trường THPT là Hải Đảo (Vân Đồn) và 1 cụm thi liên huyện giữa các trường THPT của 2 huyện Hải Hà và Đầm Hà (cụm thi Quảng Hà). Ngoài ra còn có HĐT ghép của khối GDTX Cẩm Phả (gồm thí sinh GDTX của Cẩm Phả và Vân Đồn). Việc ghép trường THPT của 2 huyện trong cùng một HĐT đã gây không ít khó khăn, trở ngại cho việc di chuyển của các thí sinh. Cụm thi Quảng Hà có gần 1.000 thí sinh, trong đó, 404 thí sinh là của huyện Đầm Hà và trên 500 thí sinh là của huyện Hải Hà. Do hình thành cụm thi nên hơn 200 thí sinh của huyện Đầm Hà phải sang dự thi ở Hải Hà và ngược lại, hơn 200 thí sinh của Hải Hà phải đến dự thi ở Đầm Hà. Tuy từ trung tâm huyện Hải Hà đến trung tâm huyện Đầm Hà chỉ cách nhau 27km nhưng đây là 2 huyện miền núi có nhiều xã vùng sâu, vùng xa (chỉ riêng khoảng cách từ xã vùng cao xa nhất đến trung tâm của mỗi huyện cũng đã hơn 20km với đường cua, dốc cao, nhiều sông suối). Vì vậy, hầu hết những thí sinh trong diện di chuyển đến huyện khác dự thi đều phải đến HĐT từ ngày hôm trước. Rất ít thí sinh trong số đó có may mắn là ở nhờ được nhà người quen, còn lại phải thuê nhà dân gần HĐT để ở trọ. Chưa quen với cuộc sống tự lập, nhiều em phải có bố, mẹ đi ở trọ cùng. Trông cảnh ấy, nhiều người ngao ngán lắc đầu: “Thật không khác gì các bậc phụ huynh tỉnh lẻ đưa con lên Hà Nội dự thi đại học”. Vậy là chi phí cho kỳ thi của mỗi thí sinh lại tăng thêm. Theo lời kể của một số phụ huynh, không kể các khoản đóng góp trước kỳ thi, chỉ tính riêng những ngày ở trọ, mỗi gia đình tiêu mất hơn 200.000 đồng/ngày (tiền ăn và tiền trọ). Với nhiều gia đình ở 2 huyện miền núi này thì khoản chi phí đó quả là không nhỏ.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT, bổ túc THPT năm học 2008-2009 cũng là kỳ thi được Sở GD-ĐT chuẩn bị chu đáo về mọi mặt: Từ chuẩn bị kiến thức cho học sinh đến cơ sở vật chất trường thi… Tuy nhiên, tình trạng học sinh học lệch, học tủ vẫn còn khá phổ biến. Đề 6 môn thi năm nay được nhiều giáo viên và học sinh đánh giá là không khó, nằm trong chương trình giáo dục phổ thông. Thế nhưng, sau mỗi môn thi không ít cô tú, cậu tú mang theo tâm trạng buồn bã vì “không trúng tủ”. Trước mỗi kỳ thi, việc phổ biến quy chế thi, những vật dụng được phép và những vật dụng bị cấm mang vào phòng thi đều được triển khai cẩn thận. Không chỉ có các trường phổ biến cho học sinh của mình mà còn có các HĐT cũng phổ biến đến từng thí sinh trong buổi khai mạc. Tuy nhiên, theo phản ánh của một phụ huynh ở TP Hạ Long, vẫn có học sinh mang điện thoại di động vào phòng thi và bị phát hiện nhưng đã không bị lập biên bản. Nhiều HĐT, hiện tượng thí sinh đến muộn cũng khá phổ biến. Có mặt tại HĐT Bạch Đằng I (Yên Hưng) ngay buổi chiều ngày thi đầu tiên, chúng tôi đã được chứng kiến hơn 10 trường hợp thí sinh đến muộn sau khi giám thị đã phát giấy thi, hướng dẫn thí sinh điền thông tin vào giấy thi. Trong 3 ngày thi, toàn tỉnh đã có 5 trường hợp không được dự thi vì đến quá giờ quy định (sau khi giám thị đã bóc đề thi). Cụ thể: 1 thí sinh của HĐT THPT Hòn Gai II; 2 thí sinh của HĐT THPT Trần Phú I; 2 thí sinh của HĐT GDTX tỉnh.
Mặc dù sự thay đổi của quy chế kỳ thi tốt nghiệp năm nay có tạo ra một số xáo trộn nhưng ở nhiều HĐT, các giám thị, thí sinh và các bậc phụ huynh đã rất nỗ lực để khắc phục. ở HĐT THPT Uông Bí III và HĐT THPT Hòn Gai II có 2 thí sinh bị tai nạn trước ngày thi nhưng vẫn cố gắng dự thi. Trường THPT dân tộc nội trú tỉnh bố trí một chuyến xe để đưa đón học sinh của nhà trường trong những ngày diễn ra kỳ thi…
Tuy có những sự cố, khó khăn khách quan không thể tránh khỏi nhưng sự cố gắng, nỗ lực của nhiều thí sinh, phụ huynh đã góp phần làm nên thành công của kỳ thi tốt nghiệp năm nay. Cả kỳ thi, không có trường hợp thí sinh nào, giám thị nào bị lập biên bản vì vi phạm quy chế thi. Điều đáng mừng nhất là năm nay, năm thứ 3 thực hiện đổi mới kỳ thi, Quảng Ninh vẫn duy trì được vấn đề an ninh trật tự, vấn đề bảo mật của kỳ thi, không có hiện tượng phụ huynh đứng tụ tập đông người trước cổng trường thi. Đồng chí Đỗ Văn Thuấn, Giám đốc Sở GD-ĐT khẳng định: “Kinh nghiệm của những kỳ thi năm trước đã giúp ngành GD-ĐT triển khai tốt kỳ thi năm nay. Đó là phải làm tốt công tác tư tưởng, nâng cao được nhận thức cho phụ huynh, thí sinh và giám thị”.
Chỉ còn hơn 10 ngày nữa, các thí sinh sẽ biết điểm kỳ thi tốt nghiệp. Sẽ có người vui vì đạt kết quả cao nhưng hẳn sẽ có người buồn vì thất bại. Hy vọng rằng, kết quả kỳ thi năm nay, Quảng Ninh vẫn sẽ giữ vững tỷ lệ tốt nghiệp như những năm trước.
