Chương trình “Mái ấm Công đoàn” (MACĐ) do Tổng LĐLĐ Việt Nam phát động từ năm 2006 nhằm hỗ trợ đoàn viên, CNVC-LĐ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn về nhà ở. Riêng ở Quảng Ninh, chương trình được phát động từ trước đó 6 năm, và 3 năm sau, những MACĐ đầu tiên đã được xây dựng cho các nữ công nhân lâm nghiệp...
Niềm vui nhà mới
Tôi còn nhớ chuyến thăm Đội Xuyên Hùng, Công ty TNHH MTV Lâm trường Vân Đồn dịp xuân vừa qua, bên cạnh những cánh rừng keo là những ngôi nhà mái bằng được xây khang trang. MACĐ của vợ chồng anh Tiến - chị Huệ khá đầy đủ đồ dùng tiện nghi. Anh Tiến xúc động kể lại: “Nhiều năm trước, đời sống của gia đình tôi cũng như nhiều công nhân ở đây thiếu thốn mọi bề, “không giao thông, không điện, không y tế, không nước”. Nhiều người đã bỏ việc, có công nhân ốm không kịp đi cấp cứu đã nằm lại nơi rừng sâu này. Nhà ở thì tạm bợ, mưa lọt mái. Nhưng những năm gần đây, được sự quan tâm của Nhà nước, cơ sở hạ tầng nơi đây đã được cải thiện đáng kể. Có một lần, Chủ tịch LĐLĐ tỉnh khi đó tới thăm Lâm trường, nhìn thấy những chú chó chạy xuyên qua nhà, đã xúc động rớt nước mắt vì thương công nhân. Xót xa trước cảnh gió lùa, mưa lọt, vị lãnh đạo này ngay lập tức vận động các công ty, công đoàn ngành, LĐLĐ tỉnh và anh chị em công nhân ủng hộ tiền, triển khai chương trình xoá nhà tạm cho công nhân lâm trường. Đến năm 2005, Lâm trường đã có 27 MACĐ được xây mới khang trang bên những cánh rừng. Tôi nghĩ chương trình MACĐ là một việc làm nhân văn cần nhân rộng để tất cả những người nghèo đều được hưởng”. Nhờ “an cư”, vợ chồng anh Tiến tích cực lao động sản xuất, yên tâm gắn bó với những cánh rừng, hiện đều là những công nhân ưu tú của Lâm trường, thu nhập ngày một tăng.
Ông Phạm Đức Chu, Công đoàn ngành NN&PTNT tỉnh kể về những ngày đầu thực hiện chương trình xây dựng MACĐ: Năm 2003, Ban Nữ công của LĐLĐ tỉnh phối hợp với Công đoàn ngành NN&PTNT tỉnh đảm nhận công trình xây nhà tặng cho 18 chị em đơn thân nuôi con ở Đội Khe Hố (Lâm trường Hoành Bồ). Chỉ trong 3 tháng, 18 ngôi nhà đã hoàn thành đúng dịp kỷ niệm ngày thành lập Công đoàn Việt Nam. Ngày khánh thành, bàn giao nhà, các đơn vị còn tặng chăn, màn, quạt, phích, ấm chén, quần áo cho các chị. “Công đoàn đã đổi đời cho chúng em, cứ như nằm mơ vậy” - Một chị xúc động nói khi được nhận nhà mới. Được chứng kiến, cảm nhận niềm vui này khiến mỗi cán bộ công đoàn, đoàn viên, CNVC-LĐ càng thấy ý nghĩa lớn lao của việc cùng chung tay xây dựng MACĐ, tương trợ cho những đồng nghiệp của mình còn nhiều khó khăn.
Mô hình cần được nhân rộng
5 năm gần đây, Quỹ MACĐ trong tỉnh đã hỗ trợ 386 hộ gia đình CNVC-LĐ có khó khăn về nhà ở với tổng số tiền gần 4,4 tỉ đồng; trong đó xây mới 282 nhà, sửa chữa 104 nhà. Quỹ MACĐ đã nhận được sự quan tâm tham gia hưởng ứng tích cực của các cấp, các ngành, đơn vị, doanh nghiệp, các nhà hảo tâm và họ hàng, người thân chung tay giúp đỡ xây dựng nhà ở cho hộ nghèo, giúp họ yên tâm công tác, làm ăn, hoàn thành các nhiệm vụ được giao, từng bước giảm nghèo hiệu quả. Qua đó cũng góp phần nâng cao vị thế của tổ chức Công đoàn.
Bên cạnh xây MACĐ, LĐLĐ tỉnh còn trích Quỹ 300 triệu đồng vào chương trình hỗ trợ người nghèo về nhà ở trên địa bàn tỉnh. LĐLĐ tỉnh với vai trò Cụm trưởng, từ năm 2006 đến 2010 cùng 8 đơn vị, doanh nghiệp trong Cụm đã huy động giúp đỡ xã nghèo Nam Sơn (Ba Chẽ) hơn 380 triệu đồng.
Tuy nhiên, vẫn còn một số cơ quan, doanh nghiệp trên địa bàn chưa thực sự quan tâm đến các chương trình này, “khoán trắng” cho công đoàn thực hiện, dẫn đến việc huy động toàn diện nguồn lực còn hạn chế, chưa đạt yêu cầu đề ra: Mức hỗ trợ còn thấp, nên nhiều gia đình quá khó khăn không thể xây được nhà, đành trả lại Quỹ. Vì vậy, để chương trình MACĐ thời gian tới có hiệu quả, đúng và trúng đối tượng hơn, LĐLĐ tỉnh đã chỉ đạo các cấp công đoàn trên địa bàn tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động CNVC-LĐ, các đơn vị, doanh nghiệp tích cực tham gia đóng góp ủng hộ Quỹ “Vì người nghèo”, Quỹ MACĐ. Công đoàn các cấp khảo sát, theo dõi nắm bắt tình hình CNVC-LĐ gặp khó khăn về nhà ở; xây dựng chương trình, kế hoạch giúp đỡ cụ thể; tham gia đề xuất với chính quyền địa phương và các doanh nghiệp về chính sách xây dựng nhà ở cho hộ nghèo, xây dựng khu chung cư cho CNVC-LĐ ở nơi tập trung đông công nhân, để họ ổn định về nhà ở, yên tâm lao động, sản xuất, tăng thu nhập.
Nguyễn Hằng
