Theo thống kê của Bệnh viện Lao và Phổi Quảng Ninh, từ năm 2010 đến 2016, toàn tỉnh phát hiện 3.444 bệnh nhân lao phổi mới. Trong đó có 2.971 người trong độ tuổi từ 15 đến 64 mắc bệnh; khoảng 1/4 trong số đó là nữ giới.
BỆNH LAO “TẤN CÔNG” NGƯỜI TRONG ĐỘ TUỔI LAO ĐỘNG
Anh Nguyễn Văn Sự (47 tuổi, TP Hạ Long) điều trị tại Khoa Lao phổi, Bệnh viện Lao và Phổi tỉnh được 2 tuần. Anh cho biết: “Trước khi vào viện, tôi thấy người hay sốt nhẹ về chiều, toát mồ hôi về đêm, mệt mỏi. Đi khám bệnh, được làm các xét nghiệm, bác sĩ kết luận tôi bị lao phổi AFB âm tính, có vết tổn thương ở phổi. Để chữa bệnh lao, tôi phải nằm viện điều trị tấn công 2 tháng và điều trị tại cộng đồng thêm 4 tháng nữa. Tôi đang làm việc ở một cơ quan nhà nước, phải nghỉ việc để chữa bệnh cũng là điều bất đắc dĩ. Bệnh lao phải chữa cho dứt điểm để vừa bảo vệ sức khoẻ bản thân, vừa tránh lây nhiễm cho gia đình, cộng đồng”.
Tương tự, anh Vi Sao Ngân (38 tuổi, TP Cẩm Phả) cũng mắc lao và điều trị được gần 1 tháng. Nhà ở xa, nên anh luôn thấp thỏm lo cho vợ và 2 con ở nhà. Anh tâm sự: Cả hai vợ chồng tôi đều làm nghề tự do, 2 con vẫn đang tuổi ăn học. Mọi chi tiêu trong gia đình gần như tôi gánh vác. Giờ mắc bệnh, phải nằm điều trị dài ngày ở bệnh viện, gia đình cũng gặp không ít khó khăn. Do vậy, tôi cố gắng tuân thủ lịch điều trị mà bác sĩ đưa ra để sớm khỏi bệnh, về với gia đình”.
Bác sĩ Phạm Thị Linh, Trưởng Khoa Lao phổi, Bệnh viện Lao và Phổi tỉnh, cho biết: Hiện Khoa đang điều trị nội trú cho 48 bệnh nhân chủ yếu ở tuổi từ 20 đến 60, thậm chí có bệnh nhân 18 tuổi đã mắc lao. Trong đó, chỉ có 5 bệnh nhân nữ. Các địa phương có nhiều người mắc lao là Hạ Long, Đông Triều, Uông Bí, Quảng Yên, Cẩm Phả, Móng Cái. “Nguyên nhân nam giới và những người ở tuổi lao động mắc lao nhiều có thể là do điều kiện sống và làm việc. Họ ra ngoài cộng đồng nhiều, tiếp xúc, trao đổi nhiều hơn; hoặc do thói quen gặp gỡ bạn bè, hút thuốc lá, di chuyển nhiều từ nơi này đến nơi khác...” - bác sĩ Linh lý giải.
ĐẨY LÙI LAO KHỎI CỘNG ĐỒNG
Trong mục tiêu hoạt động của Chương trình chống lao Quốc gia đến năm 2020, nước ta cố gắng giảm tỷ lệ mắc lao trong cộng đồng xuống còn 131/100.000 người dân; giảm số người chết do lao xuống dưới 10/100.000 người dân vào năm 2020. Ở tỉnh ta, năm 2016, có 1.467 người mắc lao, chiếm tỷ lệ 115/100.000 người dân; số người chết do lao là 7 người, giảm 7 người so với năm 2015. Tỷ lệ điều trị khỏi bệnh lao trên địa bàn tỉnh năm 2016 đạt 92%, cao hơn so với năm 2015.
Bác sĩ Vũ Đức Phan, Giám đốc Bệnh viện Lao và Phổi tỉnh, cho biết: Quảng Ninh là tỉnh công nghiệp - du lịch, có cửa khẩu, cảng biển với hàng triệu lượt người giao lưu, qua lại mỗi năm. Bệnh lao lây qua đường hô hấp nên đây là môi trường thuận lợi phát tán nguồn bệnh. Nhận được sự quan tâm của tỉnh, ngành nên chương trình chống lao trên địa bàn tỉnh có nhiều thuận lợi. Bệnh viện Lao và Phổi tỉnh được đầu tư trang thiết bị mới, kỹ thuật cao, đồng bộ, như: Máy chụp cắt lớp đa dãy, hệ thống xét nghiệm nhanh phát hiện vi khuẩn lao (Genxpert; nuôi cấy lỏng MGIT), máy xét nghiệm định danh vi khuẩn, máy đếm tế bào miễn dịch, máy XQ kỹ thuật số... Cùng với đó là công tác chẩn đoán, điều trị đã có sự đổi mới nên công tác phòng, chống, điều trị lao đã đạt được những kết quả khả quan.
Tuy nhiên, bác sĩ Vũ Đức Phan cũng chỉ ra những thách thức trong thời gian tới, như: Thiếu nguồn nhân lực trong công tác phòng, chống lao; mô hình tổ chức y tế tuyến huyện, xã trên địa bàn tỉnh có sự thay đổi nên ảnh hưởng đến công tác này; dịch tễ lao còn nặng nề; sự hiểu biết về bệnh lao của người dân còn chưa cao; kinh phí chương trình, dự án phòng, chống lao bị cắt giảm và chuyển chậm... “Để đẩy lùi, tiến tới thanh toán bệnh lao vào năm 2030, ngoài sự vào cuộc tích cực của ngành Y tế và các cơ quan liên quan thì mỗi người dân cần trang bị cho mình những kiến thức cơ bản về bệnh lao để phòng tránh và phát hiện, điều trị sớm. Bên cạnh đó, mỗi người cần thực hiện tốt vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường, khám sức khoẻ định kỳ để phòng bệnh lao. Đối với người đã nhiễm lao cần thực hiện các biện pháp tránh lây cho người xung quanh, phải tuân thủ nghiêm quá trình điều trị nhằm bảo vệ bản thân và cộng đồng khỏi lao” - bác sĩ Vũ Đức Phan khuyến cáo.
Hoàng Quý