Cơ quan Hàng không và Không gian Quốc gia (National Aeronautics and Space Administration - NASA) quyết định rót thêm nguồn lực tài chính và kỹ thuật để vực dậy tàu vũ trụ Starliner của hãng Boeing sau chuỗi sự cố nghiêm trọng vào năm 2024 từng khiến hai phi hành gia mắc kẹt trên quỹ đạo gần một năm.
Theo kế hoạch mới, Boeing sẽ thực hiện chuyến bay thử nghiệm không người lái vào tháng 12, trong khi các chuyến bay chở người phải lùi lại đến năm 2028 nhằm hoàn tất những cải tiến an toàn nghiêm ngặt.
Năm 2024, tàu vũ trụ Starliner của Boeing liên tục gặp lỗi kỹ thuật nghiêm trọng trong chuyến bay chở người đầu tiên, khiến hai phi công thử nghiệm phải mắc kẹt trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) gần một năm. NASA đã xếp loại sứ mệnh thất bại này vào nhóm "sự cố Loại A" đe dọa an toàn của phi hành đoàn - mức đánh giá nghiêm trọng nhất của cơ quan này.
Ngày 28/9, ông Jared Isaacman, Giám đốc NASA, thông báo Boeing cần chuẩn bị sẵn sàng để phóng phiên bản Starliner mới đã qua cải tiến lên trạm ISS vào tháng 12 tới. Chuyến bay này sẽ chỉ mang theo hàng hóa chứ không chở phi hành đoàn. Các phi hành gia sẽ không bước lên khoang tàu cho đến tận năm 2028, vì hãng cần thêm nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, để hoàn thiện các thiết kế lại nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Bà Dana Weigel, Quản lý Chương trình Trạm Vũ trụ Quốc tế (International Space Station - ISS Program Manager) của NASA, nhấn mạnh rằng tất cả các bên phải thực sự chắc chắn hãng đã khắc phục triệt để mọi vấn đề của Starliner trước khi cho phép phi hành gia trở lại tàu.
Phi hành gia NASA Woody Hoburg, người sẽ chỉ huy chuyến bay Starliner tiếp theo, chia sẻ: "Tóm lại, chúng ta đang đi đúng hướng”. Ông Hoburg cũng đánh giá cao hai phi công thử nghiệm ban đầu của Starliner là Butch Wilmore và Suni Williams (hiện đều đã nghỉ hưu) là "những anh hùng nước Mỹ", đồng thời bày tỏ niềm vinh dự lớn lao khi tiếp bước họ.
Từ trước đến nay, NASA luôn mong muốn sở hữu hai phương tiện nội địa để đưa đón phi hành gia lên quỹ đạo và trở về Trái Đất. Cơ quan không gian này đã rót hàng tỷ USD cho cả Boeing và SpaceX để cung cấp dịch vụ vận chuyển sau khi chương trình tàu con thoi ngừng hoạt động.
Năm 2020, SpaceX của tỷ phú Elon Musk trở thành doanh nghiệp tư nhân đầu tiên đưa phi hành gia lên quỹ đạo. Cuối tuần này, công ty sẽ tiếp tục phóng phi hành đoàn thứ 14 cho NASA. Trong khi đó, sau khi chật vật thực hiện hai chuyến bay thử nghiệm không người lái, Boeing mới đưa được hai phi hành gia Wilmore và Williams lên vũ trụ, nhưng rồi hai người này lại phải "đi nhờ" tàu của SpaceX để trở về Trái Đất sau 9 tháng mắc kẹt.
Về phần mình, SpaceX dự định loại bỏ dần tên lửa Falcon 9 cùng khoang tàu Dragon trong vài năm tới để tập trung vào Starship - thế hệ tàu vũ trụ mới với kích thước khổng lồ vừa bay vào quỹ đạo thành công lần đầu tiên vào ngày 28/9.
Chính vì vậy, NASA đang rất quyết tâm vực dậy chương trình vũ trụ đầy trắc trở của Boeing. Bà Dana Weigel cho biết cơ quan này sẽ phải chi thêm 359 triệu USD cho các hạng mục nâng cấp Starliner và cấp chứng nhận tên lửa mới. Hãng sẽ phải thay mới hệ thống van và vòng đệm, cùng nhiều chi tiết kỹ thuật khác.
Dù các cơ quan vũ trụ dự kiến sẽ ngừng hoạt động và cho trạm ISS rời khỏi quỹ đạo vào năm 2031 do quá cũ, một số công ty tư nhân Mỹ vẫn đang xây dựng các trạm quỹ đạo riêng và rất cần những dịch vụ vận chuyển đáng tin cậy. Khoang tàu Starship của SpaceX lại quá lớn để cập bến, trong khi ông Musk lại đặt mục tiêu du hành Mặt Trăng và Sao Hỏa lên hàng đầu.
Vậy tại sao NASA không đơn giản là gạt bỏ dự án Starliner và tìm kiếm một đối tác khác? Giám đốc Isaacman khẳng định: "Chúng tôi luôn cam kết đồng hành cùng Boeing đến cùng trong dự án này, và hiện tại chúng tôi đang đi trên một con đường rất khả quan".
