Là một xã đảo nhưng người dân Bản Sen (Vân Đồn) không mạnh về nghề khai thác thuỷ sản, mà chủ yếu sống bằng nghề trồng cam, chè, lúa và gần đây là nuôi trồng thuỷ sản. Từ năm 2005, Phòng NN&PTNT huyện Vân Đồn đã triển khai dự án bảo tồn và phát triển giống chè Vân, cam Sen trên diện tích hàng nghìn ha trên đất Bản Sen. Đầu năm 2013, Sở Khoa học - Công nghệ đã mời Trung tâm Thực nghiệm và Đào tạo nghề (Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội) và Viện Rau quả Trung ương, tham gia 2 đề tài phục hồi giống chè Vân, cam Sen. Tiềm năng là như vậy, nhưng để phát triển tốt các loài cây đặc sản quý này của Bản Sen, thì cải tạo các công trình thuỷ lợi để có nguồn nước dồi dào luôn là vấn đề khiến các nhà đầu tư phải đau đầu. Bản Sen còn có 2 thôn Nà Na, Điền Xá, người dân sống bằng nghề trồng lúa. Thế nhưng, cũng do thiếu nước mà các cánh đồng các thôn, bản này thường xảy ra mất mùa, hoặc năng suất thấp chỉ khoảng 2,7 tấn thóc/ha.
Trước đây, các khu rừng ở xã vốn trù phú giữ nguồn nước ngầm cho Bản Sen giúp người dân yên tâm với phát triển nông, lâm nghiệp. Nhưng do có một thời gian rừng bị khai thác bừa bãi, không còn khả năng giữ nước khiến người dân lao đao với nghề trồng cam, chè và trồng lúa. Trước những khó khăn như vậy, năm 2005 huyện Vân Đồn quyết định đầu tư cho Bản Sen một hệ thống tưới tiêu gồm 1 bể chứa nước ở thôn Đồng Gianh, nhằm cung cấp nguồn nước tưới và nước sinh hoạt cho các thôn Đồng Gianh và thôn Bản Sen. Thế nhưng niềm vui có nước của bà con chỉ kéo dài khoảng một năm vì hệ thống tưới tiêu đã nhanh chóng xuống cấp, đáy bể bị bục làm rò nước, kéo theo là sự mất mùa của các vườn cam, chè và các cánh đồng lúa. Cam Bản Sen mỗi năm cho thu hoạch khoảng 50 tấn, nhưng có năm người trồng hái cam về rồi lại đem đổ đi, vì múi cam khô sộp do thiếu nước. Các cánh đồng lúa ở các thôn Nà La, Điền Xá có năm cũng chỉ thu được hơn 50 tấn thóc và người dân mất trắng hơn 100 tấn so với năm đủ nước.
Khi công cuộc xây dựng nông thôn mới được đẩy mạnh vào xã, Bản Sen đã được nâng cấp hồ Cái Xuôi, nằm ở thôn Điền Xá có dung tích chứa nước khoảng 30.000m3. Công trình được đầu tư 14 tỷ đồng từ nguồn vốn của trung ương và tỉnh. Trước đây hồ chứa nước này nhỏ và bị bỏ hoang, hầu như không giúp gì cho việc tưới tiêu của xã, hồ nằm cao hơn so với mặt ruộng, nhưng do hệ thống thuỷ lợi chưa có mà hồ thì đầy nước, còn các cánh đồng vẫn chịu khô hạn. Bản Sen chưa có điện lưới nên ưu thế hồ Cái Xuôi nằm trên độ cao so với mặt ruộng được khai thác triệt để. Lòng hồ được mở rộng ra nhiều lần so với trước đây để tăng diện tích chứa nước nước tự chảy theo các mương máng đến các cánh đồng. Công trình khi hoàn thành sẽ cung cấp nước tưới tiêu cho 45ha diện tích trồng lúa cho các thôn Điền Xá và thôn Na La. Cũng nằm trong chương trình xây dựng nông thôn công trình đập Vạ Chàm được xây dựng cung cấp nguồn nước sạch cho 120 hộ dân các thôn Đông Lĩnh, Nà La. Trước đó, từ nguồn vốn của tỉnh, xã Bản Sen đã hỗ trợ 150 triệu đồng cho 50 hộ nghèo, cận nghèo, hộ khó khăn trên địa bàn xây bể nước mưa. Hệ thống kênh mương thuỷ lợi của xã hiện nay đã được cứng hoá khoảng 6km, đạt gần 70% tổng số tuyến kênh mương toàn xã và đã tận dụng hầu hết các nguồn nước từ các khe suối ở các thôn. Việc cải tạo hệ thống cung cấp nước ở các thôn trồng nhiều cam, chè là Đồng Gianh, Bản Sen cũng đang nằm trong kế hoạch của huyện và xã năm 2014.
Ngoài cải tạo hồ đập, xã Bản Sen còn vận động người dân trồng rừng và bảo vệ tốt các khu rừng tự nhiên để bảo vệ nguồn nước. Từ việc chú trọng đến các công trình thuỷ lợi đã giúp xã đẩy nhanh hơn chương trình xây dựng nông thôn mới ở xã và nâng cao rõ rệt đời sống người dân.
Công Thành
