Theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính và các văn bản hướng dẫn liên quan, việc áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa người nghiện vào cơ sở cai nghiện bắt buộc phải trên cơ sở quyết định của TAND cấp huyện. Từ thực tiễn triển khai trên địa bàn tỉnh thời gian qua, nhiều quy định chưa phù hợp với thực tế về trình tự, thủ tục đã khiến việc đưa người đi cai nghiện gặp không ít khó khăn, vướng mắc.
Thẩm quyền xác định người nghiện ma tuý quy định tại Nghị định 221/2013/NĐ-CP phải là y, bác sĩ có chứng chỉ hành nghề và phải qua khoá tập huấn về cai nghiện tại cộng đồng nhưng trên thực tế hiện nay hầu hết số y, bác sĩ chưa được tập huấn và cấp chứng nhận. Trong khi đó, quy trình, thời gian lập hồ sơ đưa người nghiện ma tuý đi cai nghiện bắt buộc tại cơ sở cai nghiện kéo dài trên 37 ngày, thủ tục trải qua nhiều cấp xử lý: Công an, phòng tư pháp, phòng LĐ-TB&XH, TAND… Mặt khác, đa số người nghiện ma tuý đều nằm trong diện sử dụng ma tuý lâu năm, tái nghiện, tù tha… đã cai nghiện tập trung nhiều lần, trình độ học vấn thấp, sức khoẻ yếu, nhiều người nhiễm HIV/AIDS hoặc đã có tiền án, tiền sự về ma tuý, thường xuyên biến động chỗ ở, không chịu hợp tác với công an và chính quyền địa phương trong việc giáo dục tại xã, phường, thị trấn và cai nghiện ma tuý tại gia đình, cộng đồng…
Chính những bất cập đó đã khiến số lượng người cai nghiện tại Trung tâm Giáo dục - Lao động xã hội (TT GD-LĐXH) tỉnh thời gian qua giảm mạnh. Theo báo cáo của TT GD-LĐXH tỉnh, nếu thời điểm năm 2013 trở về trước, bình quân trung tâm duy trì điều trị cho từ 800-900 người nghiện ma tuý thì từ đầu năm 2014 (thời điểm Nghị định 221/2013/NĐ-CP quy định chế độ áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc có hiệu lực) đến hết tháng 9-2015, số lượng người cai nghiện tại trung tâm chưa đầy 400 người, trong đó tiếp nhận mới khoảng 221 người.
Để tháo gỡ vướng mắc này, ngày 9-7-2015, Liên Bộ Y tế, LĐ-TB&XH và Công an đã ban hành Thông tư liên tịch số 17/2015 quy định thẩm quyền, thủ tục và quy trình xác định tình trạng nghiện ma tuý. Việc cụ thể hoá các thủ tục, quy trình trong xác định tình trạng nghiện ma tuý đã tháo gỡ nhiều vướng mắc trong thủ tục thực hiện của cơ quan chức năng. Cùng với đó, Sở Y tế cũng đã khẩn trương triển khai bồi dưỡng nghiệp vụ và cấp chứng chỉ cho các y, bác sĩ tại các cơ sở y tế để đảm bảo quy định về thẩm quyền xác định người nghiện ma tuý. Phó Phòng nghiệp vụ y, Sở Y tế Trần Thanh Luận cho biết: Sở đã cấp chứng nhận tham gia tập huấn chẩn đoán và điều trị nghiện ma tuý cho 221 y, bác sĩ, trong đó 25 cán bộ y tế thuộc các bệnh viện, 29 cán bộ y tế thuộc Trung tâm Y tế huyện và 167 cán bộ y tế thuộc các trạm y tế. Thời gian tới, đơn vị giao Bệnh viện Sức khoẻ tâm thần tỉnh tiếp tục thực hiện việc tập huấn cho cán bộ y tế của các đơn vị khi có nhu cầu tập huấn.
Phó Giám đốc TT GD-LĐXH tỉnh Nguyễn Văn Hiền cho biết: Trung tâm tiếp tục duy trì và nâng cao công tác cai nghiện tập trung, bố trí cơ sở vật chất và nhân lực để tiếp nhận đối tượng cai nghiện là nữ, triển khai xây dựng điểm uống Methadone, phối hợp với Bệnh viện Sức khoẻ tâm thần tỉnh tiếp cận quy trình chuyên môn về điều trị cắt cơn đối với đối tượng nghiện ma tuý đá… Cùng với đó, đổi mới công tác cai nghiện theo hình thức tăng dần điều trị tự nguyện, cũng như giảm bớt khó khăn cho nhóm đối tượng này phù hợp với tinh thần nội dung Quyết định 2596/2013 của Thủ tướng Chính phủ về Đề án đổi mới công tác cai nghiện ma tuý đến năm 2020. Mới đây, HĐND tỉnh cũng đã ban hành Nghị quyết về chính sách hỗ trợ cho người cai nghiện ma tuý tự nguyện tại TT GD-LĐXH tỉnh như: Hỗ trợ tiền ăn, tiền khám sàng lọc, tiền thuốc, tiền sinh hoạt văn thể, điện, nước sinh hoạt… Với chính sách này, trong tháng 9 vừa qua, toàn tỉnh đã vận động được 22 đối tượng vào cai nghiện tự nguyện.
Thanh Hoa[links()]
