Phân loại rõ rệt chất lượng giáo dục giữa các trường, các vùng

Kỳ thi với tinh thần “2 không”

Kỳ thi tốt nghiệp THPT, bổ túc THPT năm học 2006-2007 là kỳ thi đầu tiên thực hiện cuộc vận động “2 không” (nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục). Với tinh thần đó, Bộ GD-ĐT đã tiến hành đổi mới mạnh mẽ công tác ra đề thi, coi thi, chấm thi và giám sát kỳ thi. Thay vì cử Đoàn thanh tra đi kiểm tra kỳ thi ở các địa phương như những năm trước, Bộ đã cử 121 thanh tra uỷ quyền (cán bộ, giảng viên các trường ĐH, CĐ TP Hải Phòng) sang Quảng Ninh “cắm chốt” tại các Hội đồng coi thi (HĐCT), giám sát in, sao đề và chấm thi. Bên cạnh đó, Bộ GD-ĐT còn quyết định nâng hình thức xử lý đối với các cá nhân vi phạm quy chế thi; giao cho các Sở GD-ĐT chịu trách nhiệm in, sao đề tới tận từng thí sinh; tăng thêm số môn thi trắc nghiệm từ 1 môn (Ngoại ngữ) lên 3 môn (Ngoại ngữ, Vật lý, Hoá học). Rõ ràng, những thay đổi của Bộ GD-ĐT là nhằm mục tiêu nâng cao chất lượng của kỳ thi.

Thực hiện tinh thần chỉ đạo của Bộ GD-ĐT, Sở GD-ĐT Quảng Ninh đã triển khai nhiều công việc cụ thể chi tiết với tinh thần nghiêm túc, chu đáo, bài bản. Vì vậy, kỳ thi tốt nghiệp THPT, bổ túc THPT năm học 2006-2007 trên địa bàn toàn tỉnh đã diễn ra trong an toàn, nghiêm túc và thuận lợi. Nếu như những năm trước thường diễn ra tình trạng các bậc phụ huynh tập trung đông trước Hội đồng thi (gây áp lực rất lớn cho thí sinh) thì năm nay ở hầu hết các HĐCT đã không còn. Điều đó cho thấy, việc “chữa bệnh thành tích” của ngành GD-ĐT qua kỳ thi này đang được dư luận xã hội quan tâm và ủng hộ. Một điều nữa cũng được ghi nhận từ kỳ thi này đó là không còn tình trạng phao thi rải trắng sân trường. Trong 3 ngày diễn ra kỳ thi (30-5 đến hết 1-6-2007), có 2 thí sinh (1 của hệ phổ thông, 1 của hệ bổ túc) bị thanh tra lập biên bản đình chỉ thi vì sử dụng tài liệu; 4 giám thị bị khiển trách (2 giám thị để thí sinh mang tài liệu vào phòng thi, 2 giám thị sử dụng điện thoại di động trong khi đang làm nhiệm vụ). Kết quả này cho thấy tinh thần của cuộc vận động “2 không” được thực hiện rất nghiêm túc và phát huy hiệu quả.

Không chỉ có khâu coi thi mà ngay cả công tác chấm thi cũng được Sở GD-ĐT chú trọng. So với kỳ thi tốt nghiệp của những năm trước, Hội đồng chấm thi năm nay đã được tăng cường hơn về số lượng với trên 330 người; nguyên tắc 2 vòng chấm độc lập được tuân thủ nghiêm ngặt, chặt chẽ. Vì thế, điểm thi của các thí sinh được đảm bảo chính xác, khách quan và công bằng.

Tỷ lệ tốt nghiệp không cao - Mừng và trăn trở

So với nhiều tỉnh thành trong cả nước, tỷ lệ tốt nghiệp THPT ở cả 2 hệ của Quảng Ninh xếp ở mức trung bình. Toàn tỉnh có 11.464 thí sinh tốt nghiệp, trong đó, hệ phổ thông là 10.303 thí sinh chiếm 74,57%; hệ bổ túc THPT là 1.161 thí sinh chiếm 36,18%. Số thí sinh tốt nghiệp loại giỏi của cả 2 hệ chỉ đạt trên 1% (hệ THPT: 124 thí sinh, hệ bổ túc THPT không có thí sinh nào). So với năm học 2005 - 2006, tỷ lệ này giảm 2%. Tỷ lệ thí sinh tốt nghiệp loại khá là 6,8% (hệ THPT 769 thí sinh, hệ bổ túc THPT 7 thí sinh) giảm trên 14% so với kỳ thi năm học 2005 - 2006. Gần 70 thí sinh có bài thi bị điểm 0. Toàn tỉnh chỉ có 4 thủ khoa đều là học sinh nữ của Trường  THPT Chuyên Hạ Long. Theo đồng chí Đỗ Văn Thuấn, Giám đốc Sở GD-ĐT, kết quả này đã phản ánh đúng chất lượng giáo dục ở các vùng, miền trong tỉnh. Biểu hiện rõ nét nhất là sự chênh lệch giữa tỷ lệ tốt nghiệp ở vùng đô thị với nông thôn, vùng thuận lợi với vùng khó khăn, loại hình công lập với dân lập, hệ phổ thông với hệ bổ túc. ở hệ phổ thông, những trường có “thương hiệu”, tỷ lệ học sinh tốt nghiệp gần như không có sự thay đổi so với những năm học trước (THPT chuyên Hạ Long 100%; THPT Hòn Gai 99,43%; THPT Cẩm Phả 96,34%...). Các trường ở khu vực miền núi, hệ ngoài công lập thì giảm rõ rệt (THPT dân lập Chu Văn An (TX Móng Cái) 51,96%; THPT Quảng Hà (Hải Hà) 53,78%: THPT Đầm Hà 46,48%; THPT Tiên Yên 52,65%; THPT Quan Lạn (Vân Đồn) 45,71%; THPT dân lập Yên Hưng 31,58%; THPT Lê Chân (Đông Triều) 41,46%; thấp nhất là THPT Bình Liêu 26,86% (giảm khoảng 70% so với năm học trước). ở hệ bổ túc, sự biến động còn lớn hơn. Có rất nhiều cơ sở dạy bổ túc, tỷ lệ đỗ tốt nghiệp chỉ đạt 4-5% (TTHN&GDTX Móng Cái, THPT Hoành Bồ, Tư thục Thống Nhất (Hoành Bồ)…, có hội đồng thi chỉ có duy nhất 1 thí sinh đỗ (Trường THCN Cẩm Phả: 0,88%), thậm chí có 2 cơ sở dạy bổ túc không có thí sinh nào thi đỗ là Công ty Chế tạo máy Cẩm Phả và Công ty Tuyển than Cửa Ông (TX Cẩm Phả).

Mặc dù kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT, bổ túc THPT năm nay không cao như mọi năm, nhưng theo ghi nhận của chúng tôi thì dư luận xã hội, các bậc phụ huynh và học sinh vẫn chấp nhận, đồng tình. Bởi lẽ, kết quả này đã khẳng định được những cố gắng, nỗ lực của ngành GD-ĐT trong việc quyết tâm thực hiện dạy thật, học thật, kết quả thật; Nhưng kết quả của kỳ thi cũng khiến cho những người quan tâm đến sự nghiệp GD-ĐT phải trăn trở. Điều đầu tiên phải kể đến là vấn đề chất lượng giáo dục ở khu vực miền núi chênh lệch quá lớn so với những nơi có điều kiện kinh tế phát triển. Chính điều này đã và đang kìm hãm sự phát triển trên các mặt kinh tế, xã hội ở các địa phương đó: Sự yếu kém về chất lượng giáo dục còn được thể hiện rất rõ ở các cơ sở dạy bổ túc THPT. Không phải đến bây giờ, chất lượng học sinh bổ túc mới được chú ý mà đã có sự cảnh báo từ nhiều năm qua. Nguyên nhân là do học viên các lớp bổ túc đa phần đều là lớn tuổi, vừa lao động vừa đi học. Thêm nữa, hầu hết các cơ sở dạy bổ túc vì nhiều lý do (lợi nhuận, thiếu giáo viên) nên không đảm bảo được lượng kiến thức tối thiểu cho các học viên. Một điều nữa rút ra qua kết quả kỳ thi tốt nghiệp này là rất nhiều học sinh vẫn  học lệch, học tủ (chỉ chú trọng những môn chuyên hoặc những môn thi đại học). Có rất nhiều học sinh có môn thi đạt điểm rất cao nhưng có môn thi điểm lại rất thấp. Theo ý kiến đánh giá của nhiều giám khảo trong Hội đồng chấm thi, chất lượng bài thi ở nhiều hội đồng thi không cao, bài làm của thí sinh ít có sự sáng tạo… So sánh tỷ lệ đỗ tốt nghiệp giữa các hội đồng thi trên địa bàn tỉnh, còn có ý kiến nhận xét về mức độ công bằng và tính nghiêm túc ở một số Hội đồng coi thi như: THPT Trần Phú (TX Móng Cái): 94,95%; THPT Ba Chẽ: 77,27%; THPT Hoàng Quốc Việt (Đông Triều): 100%; THPT Cô Tô: 93,75%; TTHN& GDTX Vân Đồn (hệ bổ túc): 94,67% (?). Kỳ thi tốt nghiệp THPT, bổ túc THPT năm học 2006-2007 lần I đã khép lại. Những thí sinh trượt lần thi thứ nhất sẽ có thời gian 8 tuần để ôn tập lại trước khi bước vào kỳ thi lần II. Nhiều giáo viên và học sinh tỏ ra lo ngại với quỹ thời gian ít ỏi đó liệu sẽ bồi đắp được thêm bao nhiêu kiến thức?

Kỳ thi tốt nghiệp THPT, bổ túc THPT năm học 2006-2007 đã tạo ra sự chuyển biến mới trong nhận thức của đông đảo phụ huynh, học sinh và các thầy cô giáo. Hy vọng rằng, qua kỳ thi này, những lớp học sinh khoá sau sẽ có thái độ, ý thức tốt hơn trong việc học tập. Các giáo viên cũng sẽ tìm ra những phương pháp giảng dạy mới để củng cố và nâng cao được chất lượng giáo dục.