Phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” được Bộ GD-ĐT phối hợp với Bộ Văn hoá - Thể thao - Du lịch và T.Ư Đoàn triển khai trong giai đoạn 2008- 2013. Với lực lượng thanh niên chiếm phần đông trong các nhà trường, Tỉnh Đoàn đã phát động nhiều chương trình nhằm thực hiện tốt phong trào thi đua này.
Phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” có 5 nội dung: Xây dựng trường, lớp xanh sạch đẹp, an toàn; dạy và học có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm, lứa tuổi của học sinh ở mỗi địa phương, giúp các em tự tin trong học tập; rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh; tổ chức các hoạt động tập thể, vui tươi, lành mạnh; học sinh tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hoá, cách mạng ở địa phương. Để hướng đoàn viên thanh niên trong các trường học, các cơ sở, đơn vị giáo dục trên địa bàn tỉnh vào 5 nội dung trên, Tỉnh Đoàn đã phát động các đoàn trường tham gia tổ chức nhiều hoạt động, nhằm nâng cao nhận thức trong đoàn viên thanh niên về bảo vệ môi trường, giữ gìn Hạ Long xanh, giáo dục đạo đức, nếp sống, giáo dục pháp luật, rèn luyện kỹ năng sống… Tỉnh Đoàn đã ký kết chương trình phối hợp với Sở GD-ĐT và Ban Quản lý Vịnh mang tên: “Bảo vệ di sản”; ký kết liên tịch với Sở GD-ĐT và Sở Tư pháp để tăng cường công tác giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh viên. Từ chủ trương của Tỉnh Đoàn, các đoàn trường, liên đội đã sáng tạo, xây dựng nhiều chương trình, mô hình hay, như CLB Em yêu di sản, Đội thiếu niên tìm hiểu di sản; các chương trình măng non, chương trình Hạ Long xanh, CLB phóng viên nhỏ, thi xé dán tranh về môi trường Hạ Long… Điển hình là các Trường THCS Bãi Cháy 2, Tiểu học Bãi Cháy, Tiểu học Nguyễn Bá Ngọc, Tiểu học Trần Hưng Đạo, Tiểu học Trần Quốc Toản, THPT Hòn Gai, THPT Bãi Cháy.
Màn thể dục nhịp điệu do học sinh Trường Tiểu học Cao Xanh (TP Hạ Long) trình diễn. Đây cũng là một trong những nội dung của phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”.
Tham gia vào thực hiện nội dung “xây dựng trường, lớp xanh, sạch đẹp, an toàn”, Tỉnh Đoàn đã có đề án “Cổng trường thanh niên tự quản, đảm bảo xanh - sạch - đẹp và trật tự an toàn giao thông”. Trong đề án này, có một tiêu chí rất quan trọng, là các trường thành lập đội thanh niên tình nguyện, hàng ngày làm nhiệm vụ theo dõi, ghi chép việc chấp hành Luật Giao thông của các đoàn viên khi đến trường và khi ra về; bảo đảm nơi cổng trường không có hàng quán, lấn chiếm vỉa hè, lòng đường. Thực hiện đề án này, toàn tỉnh đã có 50 trường từ bậc tiểu học đến THPT (nằm dọc theo quốc lộ 18A) đăng ký xây dựng “Cổng trường thanh niên tình nguyện, tự quản bảo đảm xanh - sạch - đẹp an toàn giao thông” với rất nhiều mô hình: “Tiếng trống sạch trường”, “Ngày thứ bảy tình nguyện”, “Vườn cây em chăm đảm bảo môi trường”. Để rèn luyện kỹ năng sống cho đội viên, đoàn viên, thanh niên, Tỉnh Đoàn đã mở 13 trại huấn luyện cán bộ cho 1.800 cán bộ đoàn trên địa bàn dân cư và các trường học; phối hợp với Công ty Tân Việt (Hà Nội) giảng kỹ năng sống cho các học viên tham gia trại huấn luyện. Đồng thời, Tỉnh Đoàn chỉ đạo các đoàn trường, phường, xã triển khai có hiệu quả cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”; xây dựng điển hình tiên tiến thực hiện cuộc vận động này trong các trường học. Đoàn TN trong các trường học, khu dân cư còn tổ chức nhiều hoạt động sinh hoạt tập thể lành mạnh khác như: Ngày hội thiếu nhi vui khoẻ tiến bước lên Đoàn (tổ chức đồng diễn những bài múa cổ truyền, thể dục nhịp điệu…); chương trình thắp sáng ước mơ tuổi trẻ Quảng Ninh với sự tham gia của các khách mời là những nhà khoa học, nhà giáo, công nhân, những người kém may mắn nhưng biết vượt lên trên số phận… chương trình kết nối với các doanh nghiệp, các nhà hảo tâm để hỗ trợ học sinh, sinh viên nghèo gặp khó khăn. Điều đáng nói là những hoạt động này thường được các đoàn trường, phường, xã tổ chức sáng tạo, gắn với việc giáo dục truyền thống, di sản, văn hoá, di tích lịch sử. Đã có rất nhiều chương trình mang chủ đề: “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa”, “Tấm áo tặng mẹ”, “Tấm áo tặng bạn nghèo”… được hình thành. Chỉ riêng trong đợt phát động chương trình kết nghĩa giữa các liên đội miền Tây với các liên đội miền Đông, các đội viên đã quyên góp, ủng hộ được trên 23.000 tấm áo tặng bạn nghèo và trên 100 triệu đồng tiền mặt… Đoàn TN các trường phát động phong trào ứng dụng CNTT trong giảng dạy, đổi mới phương pháp giảng dạy để nâng cao chất lượng giáo dục trong các chi đoàn giáo viên.
Những chương trình hoạt động do Đoàn TN khởi xướng đã thêm “gia vị” góp phần đẩy mạnh phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” của ngành GD-ĐT, nâng cao chất lượng giáo dục trong các nhà trường. Đồng chí Nguyễn Xuân Ký, Phó Bí thư Tỉnh Đoàn khẳng định: “Lực lượng ĐTN trong các nhà trường vừa là lực lượng nòng cốt, vừa xung kích trong việc tổ chức triển khai các hoạt động nhằm xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”.
