Những năm gần đây, du lịch cộng đồng tại Quảng Ninh đang dần khẳng định vai trò là một trong những hướng đi bền vững, góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch và nâng cao giá trị bản sắc địa phương.
Để tạo nền tảng cho du lịch cộng đồng phát triển, tỉnh đã chú trọng đầu tư hạ tầng, hỗ trợ người dân tiếp cận mô hình homestay, nâng cao kỹ năng phục vụ và xây dựng sản phẩm đặc thù. Một bước đi đáng chú ý là tháng 10/2025, Hiệp hội Du lịch Quảng Ninh đã ra mắt Câu lạc bộ Du lịch cộng đồng với 65 hội viên, bao gồm các doanh nghiệp, cơ sở dịch vụ và đại diện các tổ, nhóm du lịch cộng đồng.
Trong bức tranh chung đó, Hợp tác xã Green Life Hạ Long (phường Việt Hưng) được biết đến như một mô hình tiêu biểu cho du lịch cộng đồng gắn với bảo vệ môi trường. Ra đời từ cuối năm 2019, xuất phát từ trăn trở về vấn đề rác thải nhựa, HTX đã xây dựng hướng đi riêng bằng việc thu gom, tái chế các vật liệu khó phân hủy như: Banner, lốp xe, chai nhựa... thành những sản phẩm hữu ích.
Từ tháng 5/2022, Green Life Hạ Long mở cửa đón khách, mang đến trải nghiệm độc đáo “biến rác thành tài nguyên”. Tại đây, du khách không chỉ tham quan mà còn trực tiếp tham gia vào quá trình tái chế, sáng tạo các sản phẩm như túi xách, balo, đồ lưu niệm. Điểm nhấn đáng chú ý là việc HTX triển khai thu gom vỏ hộp sữa từ chương trình sữa uống tại trường học mới được triển khai thời gian gần đây trên địa bàn tỉnh. Tính đến hết tháng 4/2026, đơn vị đã thu gom được 2,5 tấn vỏ hộp sữa, toàn bộ số vỏ hộp sau đó được vận chuyển về thành phố Hà Nội để tiếp tục xử lý, tái chế.
Không chỉ dừng lại ở hoạt động môi trường, Green Life Hạ Long còn trở thành điểm đến của nhiều chương trình giao lưu quốc tế. Tháng 4 vừa qua, một nhóm học sinh đến từ Anh đã có 15 ngày trải nghiệm tại đây, tham gia đóng gói hàng tấn vỏ hộp sữa, xử lý pano, chăm sóc vườn và ủ phân compost. Những hoạt động này không chỉ mang lại giá trị thực tiễn, mà còn thể hiện tinh thần trách nhiệm với môi trường của thế hệ trẻ, góp phần lan tỏa thông điệp sống xanh trên phạm vi rộng hơn.
Cùng với những mô hình sáng tạo ở khu vực đô thị, du lịch cộng đồng tại vùng cao Quảng Ninh cũng ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Diễn ra từ ngày 30/4 đến 3/5/2026, Ngày hội Soóng Cọ Bình Liêu 2026 đã trở thành điểm nhấn thu hút đông đảo du khách trong dịp nghỉ lễ. Chương trình nghệ thuật khai mạc với chủ đề “Hội Soóng Cọ - Ngân vang miền di sản” được tổ chức tại sân khấu thực cảnh thác Khe Vằn, kết hợp trình diễn các làn điệu dân ca, nhạc cụ truyền thống và quảng bá du lịch, tạo nên không gian văn hóa đặc sắc.
Ảnh: Cơ sở cung cấp
Đến với ngày hội, du khách đã có cơ hội trải nghiệm đời sống văn hóa của đồng bào dân tộc Sán Chỉ tại thôn Lục Ngù, từ tham quan nhà truyền thống, tìm hiểu tập quán sinh hoạt đến tham gia sản xuất các sản phẩm thủ công như miến dong, giao lưu văn nghệ, đốt lửa trại. Đặc biệt, không gian chuyển đổi số và hỗ trợ du lịch lần đầu tiên được tổ chức đã góp phần hiện đại hóa hoạt động quảng bá, nâng cao trải nghiệm cho du khách.
Một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy du lịch cộng đồng tại Quảng Ninh là sự gắn kết với Chương trình “Mỗi xã, phường một sản phẩm” (OCOP). Với gần 200 sản phẩm đạt từ 3-5 sao, OCOP không chỉ nâng cao giá trị hàng hóa địa phương, mà còn trở thành chất xúc tác để phát triển các sản phẩm du lịch trải nghiệm.
Tại xã Đường Hoa, lợi thế tự nhiên được khai thác hiệu quả để hình thành vùng chè gắn với du lịch. Những đồi chè xanh mướt không chỉ phục vụ sản xuất, mà còn trở thành điểm đến hấp dẫn, nơi du khách có thể khám phá quy trình trồng, chế biến chè và tìm hiểu đời sống của người dân bản địa. Trong thời gian tới, địa phương định hướng phát triển chè theo hướng chất lượng cao, xây dựng thương hiệu gắn với du lịch nông thôn, qua đó nâng cao giá trị sản phẩm và quảng bá hình ảnh một cách sinh động.
