Những năm gần đây, Quảng Ninh đã xác định rõ nông nghiệp, nông dân, nông thôn là nền tảng chiến lược trong phát triển bền vững. Việc thực hiện đồng bộ ba chương trình mục tiêu quốc gia, gắn với triển khai Nghị quyết số 06-NQ/TU ngày 17/5/2021 của Tỉnh ủy về phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh đã tạo nên diện mạo mới cho khu vực nông thôn, góp phần củng cố nội lực, nâng cao chất lượng cuộc sống và phát huy giá trị bền vững của nông nghiệp Quảng Ninh.
Trên tinh thần đổi mới và thích ứng, tỉnh đã tập trung cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, nâng cao năng suất lao động và giá trị gia tăng. Nông nghiệp không chỉ là lĩnh vực sản xuất truyền thống, mà đang trở thành ngành kinh tế mở, ứng dụng mạnh mẽ khoa học - công nghệ, hướng tới thị trường, an toàn, xanh và bền vững. Tốc độ tăng trưởng ngành nông, lâm, thủy sản giai đoạn 2021-2025 ước đạt bình quân 3,62%/năm, một con số ấn tượng trong bối cảnh chịu nhiều tác động từ thiên tai, dịch bệnh và biến đổi khí hậu.
Điểm nhấn nổi bật là Quảng Ninh đã hoàn thành sớm 2 năm chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025 ở cả ba cấp (tỉnh, huyện, xã). Đây là minh chứng cho quyết tâm chính trị cao và phương pháp tổ chức thực hiện khoa học, hiệu quả. Toàn tỉnh có 5/7 huyện (trước khi điều chỉnh địa giới hành chính) đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, trong đó Đầm Hà và Tiên Yên là hai địa phương đầu tiên của cả nước được công nhận đạt chuẩn huyện nông thôn mới nâng cao. Đặc biệt, Bình Liêu một huyện miền núi, biên giới, địa bàn dân tộc thiểu số đã trở thành địa phương đầu tiên của cả nước đạt chuẩn nông thôn mới theo tiêu chí giai đoạn 2021-2025, thể hiện rõ tính bao trùm và công bằng trong phát triển nông thôn của tỉnh.
Cùng với đó, Quảng Ninh đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, đặc biệt là chuyển đổi cơ cấu giống cây trồng, vật nuôi, phát triển sản phẩm đặc trưng gắn với chứng nhận nhãn hiệu hàng hóa và chương trình OCOP. Việc thành lập Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại Đông Triều là bước đi chiến lược nhằm hình thành nền nông nghiệp tri thức, thân thiện môi trường, tạo ra giá trị kinh tế cao trên cùng đơn vị diện tích, đồng thời trở thành mô hình mẫu trong ứng dụng công nghệ số vào sản xuất nông nghiệp.
Trong lĩnh vực thủy sản, tỉnh chủ trương phát triển nuôi trồng bền vững, giảm tỷ trọng khai thác, chú trọng bảo vệ nguồn lợi và chống khai thác thủy sản bất hợp pháp. Quảng Ninh đã hoàn thành quy hoạch nuôi biển bền vững, ban hành quy chuẩn kỹ thuật địa phương về vật liệu nổi thân thiện môi trường và xây dựng mô hình hợp tác xã nuôi biển hiện đại, từng bước hình thành chuỗi giá trị từ sản xuất đến chế biến và tiêu thụ. Tổng sản lượng nuôi trồng thủy sản giai đoạn 2021-2025 ước đạt 450.000 tấn, tăng 1,5 lần so với giai đoạn 2016-2020, bình quân tăng 6,5%/năm. Qua đó, khẳng định hiệu quả chuyển hướng sang phát triển “kinh tế biển xanh”.
Trong lâm nghiệp, tỉnh tiếp tục triển khai hiệu quả Nghị quyết số 19-NQ/TU ngày 28/11/2019 của Tỉnh ủy về phát triển lâm nghiệp bền vững, chú trọng trồng rừng gỗ lớn như lim, dổi, lát… với diện tích đạt khoảng 5.000ha. Đặc biệt, sau bão số 3 (Yagi) năm 2024, công tác khôi phục rừng được triển khai nhanh chóng, hiệu quả, góp phần ổn định môi trường sinh thái và đời sống người dân. Tỷ lệ che phủ rừng ước đạt 45,5%, đạt chỉ tiêu Nghị quyết đề ra; diện tích rừng được cấp chứng chỉ FSC đạt 30.800ha, khẳng định hướng đi đúng đắn trong quản lý và phát triển rừng bền vững.
Bên cạnh những kết quả nổi bật đó, Quảng Ninh đang tiếp tục chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng xanh, sinh thái, tuần hoàn và phát triển theo chuỗi giá trị, nhằm nâng cao tính cạnh tranh và hiệu quả kinh tế. Tỉnh đặt mục tiêu 7/22 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, đồng thời xây dựng nông thôn mới theo hướng hiện đại, bao trùm, giàu bản sắc văn hóa, gắn với quá trình đô thị hóa và thích ứng linh hoạt với biến đổi khí hậu.
Nông nghiệp công nghệ cao tiếp tục được xác định là hướng đi chiến lược, gắn với phát triển các sản phẩm nông sản chủ lực cấp tỉnh và chương trình OCOP theo lợi thế từng địa phương. Thủy sản được định hướng trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, kết hợp giữa nuôi trồng và khai thác công nghệ cao, hiệu quả, bền vững, bảo đảm an toàn môi trường biển và nguồn lợi sinh thái. Các vùng nuôi biển tập trung đang được đầu tư đồng bộ về hạ tầng, công nghệ và liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ, hướng tới mục tiêu đưa Quảng Ninh trở thành trung tâm thủy sản lớn của miền Bắc.
Song song đó, phát triển lâm nghiệp bền vững tiếp tục được đẩy mạnh, tập trung vào rừng gỗ lớn, giữ vững diện tích rừng phòng hộ, rừng đầu nguồn, đồng thời khai thác tiềm năng kinh tế dưới tán rừng. Các mô hình lâm nghiệp kết hợp du lịch sinh thái đang được triển khai, vừa bảo vệ rừng, vừa tạo sinh kế bền vững cho người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số. Tỉnh cũng chú trọng phát triển công nghiệp chế biến lâm sản gắn với quy hoạch vùng nguyên liệu, mở rộng dịch vụ môi trường rừng và từng bước tham gia thị trường tín chỉ các-bon, khẳng định vai trò tiên phong của Quảng Ninh trong phát triển kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.
Những thành tựu và định hướng đó khẳng định, Quảng Ninh đang đi đúng hướng trong chiến lược phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh. Đây không chỉ là trụ cột quan trọng trong cơ cấu kinh tế của tỉnh, mà còn là nền tảng bảo đảm phát triển hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với bảo tồn môi trường, văn hóa và con người, hướng tới mục tiêu xây dựng một Quảng Ninh xanh, thông minh, hiện đại và thịnh vượng trong kỷ nguyên phát triển bền vững.
