Phổ cập mẫu giáo 5 tuổi: Còn quá nhiều rào cản

“Câu chuyện” phổ cập mẫu giáo 5 tuổi được Bộ Giáo dục - Đào tạo đề ra từ năm học 2008-2009. Và trong năm học 2009-2010 này, Bộ cũng đặt ra mục tiêu ưu tiên ngân sách để hỗ trợ phổ cập mẫu giáo 5 tuổi tại Quảng Ninh, vấn đề này cũng đã được ngành Giáo dục quan tâm, chuẩn bị các bước để triển khai. Tuy nhiên, vẫn còn rất nhiều khó khăn cần phải khắc phục...

Đi học mẫu giáo, trẻ sẽ được tiếp cận với các kỹ năng chuẩn bị cho việc bước vào lớp một.

Đồng chí Vũ Thế Quyết, Trưởng phòng Giáo dục - Đào tạo huyện Hoành Bồ, cho biết: “Phổ cập mẫu giáo 5 tuổi rất quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Được đến lớp, trẻ 5 tuổi sẽ được tiếp cận với nề nếp, làm quen với chữ cái, chuẩn bị tốt về tiếng Việt nên tạo được tiền đề thuận lợi để vào lớp 1. Thật ra, chưa phổ cập mẫu giáo 5 tuổi thì trẻ vẫn phải học 36 buổi trước khi vào lớp 1. Do đó, triển khai phổ cập mẫu giáo 5 tuổi là một chủ trương rất thiết thực...”. Chị Phạm Thị Hồng, một phụ huynh của lớp 5 tuổi G, Trường Mầm non Hạ Long cũng nói: “Tôi thấy việc phổ cập mẫu giáo 5 tuổi là cần thiết. Chúng ta đã phổ cập tiểu học, phổ cập THCS và đang tiến tới phổ cập THPT nhưng lại chưa phổ cập mầm non, bậc học đầu đời của mỗi học sinh. Đi học mẫu giáo, trẻ được học những kỹ năng cơ bản cần từ kỹ năng chia sẻ, hoà đồng, lắng nghe và tập trung vào một công việc cụ thể, biết tuân thủ kỷ luật, tự lập. Đó là những nền tảng quan trọng để trẻ bước và lớp 1 và phát huy ở những bậc học sau này”.

Gặp khó ngay khi khởi động

Rõ ràng chủ trương phổ cập mẫu giáo 5 tuổi là một chủ trương đúng và cần thiết. Tuy nhiên, Quảng Ninh cũng như nhiều tỉnh trong cả nước đang gặp rất nhiều khó khăn khi khởi động chương trình này, nhất là về cơ sở vật chất. Những năm qua cấp học mầm non Quảng Ninh đã có những bước chuyển biến về mọi lĩnh vực: cơ sở vật chất đã được quan tâm đầu tư, đặc biệt làm việc phát triển trường, lớp ở các xã đặc biệt khó khăn. Hiện tại 186/186 xã, phường có cơ sở giáo dục mầm non, tạo điều kiện để trẻ em trong độ tuổi có cơ hội được đến trường, đáp ứng nhu cầu của phụ huynh gửi con. Mặc dù vậy, để thực hiện có chất lượng công tác phổ cập mẫu giáo 5 tuổi thì hệ thống cơ sở vật chất trường, lớp mầm non vẫn chưa thể đáp ứng được. Bởi lẽ, quy mô trường, lớp của bậc mầm non chưa phù hợp với từng vùng miền: Hiện tại toàn tỉnh còn 28 xã chưa có trường mầm non, chỉ có cơ sở giáo dục mầm non (GDMN); 36 trường Mầm non có tên trường nhưng một số lớp phải học nhờ ở trường Tiểu học, nhà kho, nhà văn hoá xã... Trong tổng số 2.176 phòng học mầm non thì chỉ có 523 phòng kiên cố và 1.119 phòng bán kiên cố, còn lại học tạm, học nhờ v.v... Phần lớn cơ sở vật chất trường, lớp mầm non là nhà cải tạo không phù hợp với đặc thù của cấp học, thiếu các phòng chức năng: không có phòng ăn, ngủ riêng, không có công trình vệ sinh khép kín, một số cơ sở GDMN có công trình vệ sinh nhưng không đáp ứng yêu cầu; số khác, chủ yếu thuộc khu vực nông thôn, miền núi, không có bếp ăn và các điều kiện để tổ chức cho trẻ được ăn, ngủ tại trường nên chỉ tổ chức cho trẻ học 1 buổi/ngày.

Nhiều lớp mẫu giáo quá tải so với quy định trong điều lệ Giáo dục mầm non.

Bên cạnh đó, tỉ lệ huy động trẻ nhà trẻ ra lớp toàn tỉnh mới đạt 20,3%, mẫu giáo đạt 79,5% nhưng khu vực thành phố, thị xã, thị trấn đang quá tải (số trẻ/lớp vượt quá so với qui định của Điều lệ Trường mầm non); còn khu vực nông thôn, miền núi nhiều cơ sở không đủ điều kiện để chia lớp học theo đúng độ tuổi, buộc phải thành lập lớp ghép các độ tuổi. Mặt khác, ở bậc học mầm non, giáo viên còn thiếu các phương tiện đồ dùng dạy học, trẻ thiếu đồ chơi, nhất là ở khu vực miền núi, biên giới, hải đảo. ấy là chưa kể do cơ chế chính sách đối với đội ngũ giáo viên mầm non còn nhiều bất cập nên hiện nay số giáo sinh đi đào tạo nghề rất hạn chế. Một số giáo viên ra trường không xin vào công tác trong ngành. Hiện tại, giáo dục mầm non đang thiếu nguồn giáo viên để tuyển và các trường mầm non không có cơ hội được chọn giáo viên. Đồng chí Đoàn Thị Kim Phượng, Trưởng phòng Giáo dục mầm non (Sở Giáo dục - Đào tạo), cho biết: “Năm học 2009-2010 là năm học có nhiều khó khăn đối với cấp học mầm non của Quảng Ninh vì vừa phải thực hiện chủ trương phổ cập trẻ mẫu giáo 5 tuổi vừa phải triển khai đại trà chương trình GDMN mới. Trước thực tế này, Sở Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo các phòng Giáo dục và Đào tạo địa phương từng bước tháo gỡ khó khăn để thực hiện việc phổ cập trẻ 5 tuổi ra lớp. Cụ thể như: Tổ chức tốt công tác điều tra trẻ trong độ tuổi, xây dựng kế hoạch phát triển quy mô, mạng lưới trường, lớp để có đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng dạy học, đồ chơi v.v... đảm bảo việc thực hiện phổ cập mẫu giáo cho trẻ 5 tuổi; triển khai nhanh tiến độ xoá phòng học tạm, học nhờ, đầu tư cơ sở vật chất, các trang thiết bị đồ dùng dạy học, đồ chơi đáp ứng yêu cầu. Đồng thời, ngành cũng tăng cường bồi dưỡng đội ngũ giáo viên có đủ năng lực trình độ dạy các lớp mẫu giáo 5 tuổi. Trong đó, đặc biệt quan tâm đến công tác phát triển tiếng Việt cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi vùng đồng bào dân tộc thiểu số...”.

Ngay từ đầu năm học, ngành Giáo dục Quảng Ninh đã có những nỗ lực để khởi động chương trình phổ cập mẫu giáo 5 tuổi. Tuy nhiên, ngoài cố gắng của riêng ngành giáo dục thì các địa phương cũng cần vào cuộc, quan tâm dành ngân sách sự nghiệp Giáo dục để xây dựng trường, lớp, mua sắm trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi cho giáo dục mầm non để đáp ứng yêu cầu chăm sóc, giáo dục trẻ theo chương trình mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Luật Giáo dục Việt Nam đã khẳng định giáo dục mầm non “nằm trong hệ thống giáo dục Quốc dân, đặt nền móng cho sự phát triển của các cấp sau này”. Do đó, các cơ quan, ban ngành, đoàn thể, tổ chức xã hội, nhân dân có trách nhiệm cùng chăm lo cho sự nghiệp phát triển giáo dục mầm non, sớm đưa chương trình phổ cập mẫu giáo 5 tuổi vào hiện thực.