Theo đánh giá của Sở LĐTBXH, công tác đào tạo nghề của Quảng Ninh còn nhiều bất cập, chất lượng lao động qua đào tạo và đào tạo nghề thấp. Thực tế cho thấy Quảng Ninh đang thừa nhiều lao động qua đào tạo nghề: Khai thác mỏ, xây dựng, du lịch… và thiếu trầm trọng lao động kỹ thuật trình độ cao trong các ngành điện, điện tử, tự động hoá, cơ khí chế tạo…
Trong khi đó, hình thức đào tạo nghề trên địa bàn chủ yếu là đào tạo chính quy tập trung tại trung tâm và các trường dạy nghề của nhà nước. Hình thức này có nhược điểm là dễ dẫn đến sự xa rời cơ sở dạy nghề với doanh nghiệp và xã hội trong việc rèn luyện kỹ năng, tay nghề của học sinh trong quá trình thực hành. Mặt khác, hình thức này đã tạo ra sự thụ động trong quá trình đào tạo nghề, nhà trường chỉ dạy những gì mình có và doanh nghiệp chỉ được nhận kết quả sẵn có không phù hợp với yêu cầu và thường phải đào tạo thêm, đào tạo lại.
Trước tình trạng này, một số doanh nghiệp và cơ sở đào tạo nghề đã cùng “bắt tay” phối hợp nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu của sự phát triển. Sự phối hợp này xuất phát từ mối quan hệ cung cầu của thị trường lao động, xuất phát từ chức năng nhiệm vụ của cơ sở đào tạo nghề là nơi đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực cho xã hội nói chung và doanh nghiệp nói riêng. Ngược lại, doanh nghiệp cũng là nơi giúp cơ sở dạy nghề trong việc bố trí thực hành, thực tập rèn tay nghề cho học sinh, tham gia đóng góp xây dựng mục tiêu chương trình dạy nghề cho phù hợp với thực tế sản xuất, có ý kiến phản hồi giúp cơ sở dạy nghề điều chỉnh để nâng cao chất lượng đào tạo. Có nhiều hình thức phối hợp giữa doanh nghiệp và cơ sở nghề, phổ biến nhất là hình thức doanh nghiệp giúp cơ sở đào tạo bố trí cho học sinh thực tập và làm quen với sản xuất. Hình thức phối hợp nữa là đào tạo theo hợp đồng: Cơ sở đào tạo ký kết hợp đồng dạy nghề cho doanh nghiệp và thống nhất từ khâu tuyển sinh, nội dung, mục tiêu, chương trình đào tạo đến bố trí mô hình dạy nghề… Đặc biệt mấy năm gần đây, sự phối hợp giữa cơ sở đào tạo nghề và doanh nghiệp đã được cả 2 bên chú trọng hơn. Kết quả là hàng chục hợp đồng đào tạo hàng năm cung cấp lao động cho các mỏ của Trường Cao đẳng nghề mỏ Hồng Cẩm, Hữu Nghị… với các doanh nghiệp ngành Than; hàng chục hợp đồng đào tạo lại, bồi dưỡng nâng bậc cho người lao động tại các doanh nghiệp hàng năm của các trường trong tỉnh với ngành Than và các ngành kinh tế kỹ thuật khác. Gần đây nhất là hợp đồng phối hợp đào tạo 500 học sinh trình độ trung cấp nghề cho nhà máy đóng tàu tại Khu công nghiệp Hải Hà giữa Trường Trung cấp nghề giao thông cơ điện và Công ty Đóng tàu Hạ Long. Theo đó, Trường Trung cấp nghề giao thông cơ điện đảm bảo giảng dạy lý thuyết, Tổng Công ty Đóng tàu Hạ Long đảm nhận dạy thực hành và thực tập tại Nhà máy Đóng tàu Hạ Long.
Kết quả thống kê từ năm 2002 đến nay cho thấy: Trong tổng số 107.423 người được đào tạo nghề có 28.546 người được bố trí thực hành tại doanh nghiệp. Số người được đào tạo theo hợp đồng với doanh nghiệp là 20.339 người. Thông qua sự phối hợp giữa doanh nghiệp và cơ sở đào tạo nghề mà hơn 600 lượt giáo viên được bồi dưỡng thực tập, cập nhật công nghệ mới. Đồng thời, hàng chục nghiên cứu, ứng dụng được chuyển giao cho các nhà trường. Ông Đỗ Mạnh Trí, Phó Giám đốc Công ty CP LICOGI, cho biết: “Công ty đã có hợp đồng phối hợp đào tạo rất hiệu quả với Trường Trung cấp xây dựng Uông Bí. Bởi lẽ, lao động ngành xây lắp cần được đào tạo song song cả về lý thuyết và kiến thức thực tế. Qua sự phối hợp này, chúng tôi có được những lao động vững về tay nghề, tuân thủ đúng kỷ luật lao động. Chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ sở đào tạo nghề để đào tạo và giải quyết việc làm cho người nghèo với các nghề nề, mộc, bê tông…”.
Có thể thấy sự phối hợp giữa cơ sở dạy nghề và doanh nghiệp là một cách làm hiệu quả để nâng cao chất lượng đào tạo nghề, đáp ứng yêu cầu về nhân lực của xã hội. Tuy nhiên, sự phối hợp này còn chưa liên tục, chưa có sự ràng buộc chặt chẽ đảm bảo hiệu quả. Một số doanh nghiệp còn ngại không muốn bố trí cho học sinh thực tập… Chính vì vậy, để nâng cao chất lượng lao động, nâng cao hiệu quả đào tạo nghề thì các doanh nghiệp và cơ sở đào tạo nghề cần phải có sự phối hợp chặt chẽ hơn.
