Phòng, chống dịch bệnh trên gia súc, gia cầm: Các địa phương cần chủ động hơn

Tháng 12-2015, trung tâm dịch vụ kỹ thuật nông nghiệp tại các địa phương chính thức được thành lập, đã góp phần tăng thêm quyền chủ động cho các địa phương từ xây dựng đến triển khai kế hoạch phòng, chống dịch bệnh. Tuy nhiên, do một số nơi chưa có sự vào cuộc cụ thể, quyết liệt nên vẫn để xảy ra các ổ dịch trên gia súc, gia cầm.

Đầu tháng 11-2016, hộ ông Lê Thái Bình, trú tại thôn Phúc Tiến, xã Tân Lập, huyện Đầm Hà có 900/2.000 con gà ốm chết. Theo kết quả xét nghiệm của Cơ quan Thú y vùng II (Hải Phòng), 4/5 mẫu gửi xét nghiệm đã dương tính với vi rút cúm gia cầm chủng AH5N6. Để kịp thời dập dịch, tránh lây lan rộng trên địa bàn, Chi cục Chăn nuôi và Thú y đã xuống kiểm tra thực địa ổ dịch, yêu cầu các cơ quan chuyên môn của huyện thực hiện ngay việc tiêu huỷ đối với toàn bộ số gà của hộ ông Bình. Điều đáng nói là nếu như huyện Đầm Hà thực hiện rà soát kết quả tiêm phòng với các hộ có quy mô chăn nuôi từ 100 con/hộ thì có thể sẽ không xảy ra thiệt hại như trên. Bởi lẽ, qua điều tra của Chi cục Chăn nuôi và Thú y đã phát hiện nguyên nhân của việc phát sinh dịch bệnh là do chủ hộ nhập 2.000 con gà giống từ tỉnh ngoài về nuôi nhưng lại chủ quan không tiêm vắc xin phòng bệnh cúm gia cầm đợt 2 do huyện chỉ đạo. Sự chủ quan của các hộ nuôi đã khiến cho tỷ lệ tiêm phòng của xã Tân Lập đạt chưa được 50% kế hoạch và toàn huyện nói chung cũng đạt rất thấp khi mới chỉ thực hiện tiêm phòng 135.753/250.000 liều theo kế hoạch tỉnh giao. Mặt khác, sau khi có dịch bệnh kiểm tra hiện trường ổ dịch cho thấy, người dân vẫn còn chủ quan, công tác vệ sinh môi trường chăn nuôi rất kém, vẫn còn một số hộ thả rông ngan, vịt xung quanh khu vực trại, nơi chôn huỷ gia cầm.

Câu chuyện đáng tiếc này lại tiếp tục xuất hiện tại TX Quảng Yên khi cuối tháng 11 vừa qua, có tới 4.500 con vịt của 6 hộ thuộc thôn 5, xã Sông Khoai bị ốm chết. Kết quả xét nghiệm 10/10 mẫu bệnh phẩm đều dương tính với cúm AH5N6. Điều tra cho thấy toàn bộ số vịt trên được nhập về nuôi đều có nguồn gốc từ Hải Dương. Do các chủ hộ không chấp hành tiêm phòng vắc xin cúm gia cầm đợt 2 nên khi có dịch bệnh, thiệt hại đã lên tới hàng trăm triệu đồng, vì đây đều là vịt chuẩn bị xuất bán. Tương tự như huyện Đầm Hà, tại thời điểm xảy ra dịch bệnh, tổng đàn gia cầm của xã Sông Khoai là 45.562 con (18.260 con gà, 27.302 con thủy cầm) nhưng số liệu tiêm phòng đợt 2 của xã cũng chỉ đạt 26.000 con gia cầm. Ngoài 2 ổ dịch lớn trên, năm 2016, trên địa bàn tỉnh cũng đã xuất hiện các ổ dịch như: Lợn tai xanh tại TP Cẩm Phả làm chết và tiêu huỷ 43 con lợn; dịch tả lợn tại Ba Chẽ đã phải tiêu huỷ 51 con; 5 con trâu tại TX Đông Triều chết do dịch lở mồm long móng...

Tìm hiểu cho thấy, sự gia tăng dịch bệnh trong năm nay phần lớn nguyên nhân là do các địa phương chậm triển khai tiêm phòng hoặc không đảm bảo lịch thời vụ tiêm phòng. Mặc dù được chủ động về kinh phí phòng, chống dịch nhưng các địa phương đã không chủ động dự trữ vắc xin để bao vây dập dịch khi có dịch xảy ra. Một số địa phương không mua đúng chủng loại vắc xin được khuyến cáo hoặc mua không đủ lượng vắc xin theo kế hoạch tỉnh giao. Công tác kiểm tra, đánh giá tiến độ, kết quả tiêm phòng tại các cơ sở cấp huyện chưa tốt, các địa phương chỉ tập trung tiêm tại các ổ dịch cũ, ven trục đường giao thông, các trang trại... mà bỏ ngỏ các hộ nhỏ lẻ. Ông Trần Xuân Đông, Chi cục phó Chi cục Chăn nuôi và Thú y cho biết: Qua công tác phòng, chống dịch bệnh năm 2016, địa phương nào có sự vào cuộc cụ thể, quyết liệt của cấp uỷ, chính quyền từ huyện đến cơ sở thì nơi đó công tác tiêm phòng dịch đạt hiệu quả cao, ít xảy ra dịch bệnh. Nếu như những bất cập trên không sớm được các địa phương khắc phục thì năm 2017 và những năm tiếp theo, dịch bệnh trên gia súc, gia cầm sẽ có nguy cơ tăng cao, lây lan rộng”.

Hoàng Nga