Quản lý rừng theo hướng tiết kiệm, hiệu quả

Thực hành tiết kiệm trong quản lý, khai thác tài nguyên rừng luôn được tỉnh triển khai đồng bộ, xuyên suốt từ công tác quy hoạch, chuyển mục đích sử dụng rừng đến trồng rừng thay thế và giám sát diễn biến rừng. Tỉnh luôn nỗ lực kiểm soát chặt chẽ nguồn tài nguyên đặc biệt quan trọng này, hướng tới sử dụng hiệu quả, hạn chế lãng phí và bảo đảm cân bằng giữa bảo vệ rừng với yêu cầu phát triển.

Hiện nay, tổng diện tích có rừng trên toàn tỉnh hơn 321.273ha, trong đó diện tích rừng tự nhiên chiếm 119.652,70ha; rừng trồng 162.357,3ha, và diện tích đã trồng nhưng chưa thành rừng là 39.263,57ha. Tỷ lệ che phủ rừng toàn tỉnh đạt 45,5%. Điều này đặt ra yêu cầu cao trong công tác quản lý để bảo đảm sử dụng tiết kiệm, bền vững tài nguyên rừng trên địa bàn.

Người dân xã Lương Minh trồng rừng gỗ lớn. Ảnh: Mạnh Trường
Người dân xã Lương Minh trồng rừng gỗ lớn. Ảnh: Mạnh Trường

Việc chuyển mục đích sử dụng rừng là vấn đề được dư luận quan tâm. Để đảm bảo chuyển đổi hiệu quả, đúng quy định, tỉnh thực hiện trên cơ sở pháp lý chặt chẽ. Tỉnh đã báo cáo Chính phủ xem xét, quyết định đối với các diện tích chuyển đổi từ diện tích rừng tự nhiên, còn lại các diện tích chuyển mục đích sử dụng từ rừng trồng đều được kiểm soát chặt chẽ, phù hợp với các yêu cầu quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch ba loại rừng...

Năm 2025, HĐND tỉnh đã quyết định chủ trương chuyển mục đích sử dụng rừng cho 87 dự án với tổng diện tích 782,5508ha (gồm rừng sản xuất, rừng phòng hộ và một phần ngoài quy hoạch ba loại rừng). UBND tỉnh đã ban hành quyết định chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác đối với 749,78ha để thực hiện 92 dự án trên toàn tỉnh. Việc chuyển đổi đều được kiểm soát chặt chẽ, đảm bảo phù hợp quy hoạch và có cơ chế bù đắp, trồng rừng thay thế theo quy định.

Cùng với đó, UBND tỉnh đã báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường rà soát điều chỉnh hơn 70 dự án ra ngoài quy hoạch 3 loại rừng trong Quy hoạch lâm nghiệp Quốc gia với trên 350ha rừng; cấp chứng chỉ bền vững FSC cho 36.311,63ha, phê duyệt phương án quản lý rừng bền vững cho 37 chủ rừng. Đồng thời, tỉnh cũng chỉ đạo các địa phương tăng cường quản lý các cơ sở chế biến lâm sản. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 233 cơ sở chế biến lâm sản đang hoạt động; tỉnh đã dừng cấp phép mới, gia hạn cho 17 cơ sở không còn phù hợp với quy hoạch.

Song song với việc cho phép chuyển đổi có kiểm soát, tỉnh cũng chú trọng phát triển nguồn rừng trồng và khai thác hợp lý để phục vụ nhu cầu phát triển. Các địa phương tăng cường tổ chức trồng, chăm sóc và khai thác rừng trồng, góp phần vừa tạo nguồn nguyên liệu vừa giảm áp lực lên rừng tự nhiên. Từ đầu năm đến cuối tháng 10/2025, trồng rừng tập trung trên địa bàn toàn tỉnh đạt 35.794,1ha. Năm 2025, sản lượng khai thác gỗ rừng trồng đạt 1,058 triệu m³, sản lượng khai thác nhựa thông đạt 940 tấn; hoa hồi đạt 585 tấn; vỏ quế đạt 3.610 tấn.

Bà Lê Thị Bảy, chủ hộ trồng rừng tại thôn 10-10, đăck khu Vân Đồn ký cam kết không đốt thực bì trong điều kiện thời tiết khô hanh. Ảnh: Trúc Linh
Bà Lê Thị Bảy, chủ hộ trồng rừng tại thôn 10/10, đặc khu Vân Đồn ký cam kết không đốt thực bì trong điều kiện thời tiết khô hanh. Ảnh: Trúc Linh

Một trong những điểm đáng chú ý là việc xác định và thu nộp nghĩa vụ tài chính khi chuyển mục đích sử dụng rừng. Trong năm 2025, có 82 dự án thực hiện nghĩa vụ nộp tiền trồng rừng thay thế với tổng số tiền lên tới 341.364.093.473 đồng vào Quỹ bảo vệ và phát triển rừng. Nguồn quỹ này nhằm bù đắp tổn thất rừng, huy động nguồn lực để tái tạo diện tích rừng đã chuyển đổi. Năm 2025, UBND tỉnh đã giao các chủ đầu tư thực hiện trồng rừng thay thế với tổng diện tích được giao là 850,81ha.

Công tác giám sát, theo dõi diễn biến rừng được tỉnh quan tâm đầu tư cả về cơ chế và công nghệ. UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 646/QĐ-UBND về phê duyệt kết quả theo dõi diễn biến rừng, công bố hiện trạng rừng năm 2024, làm cơ sở pháp lý quan trọng cho các hoạt động quản lý, xử lý vi phạm và hoạch định chính sách tiếp theo. Việc áp dụng hệ thống giám sát, tích hợp dữ liệu giám sát môi trường, tài nguyên nước và khí tượng thủy văn cũng được triển khai, giúp phát hiện kịp thời các vi phạm trong khai thác, sử dụng tài nguyên.

Công tác phòng, chống cháy rừng, bảo vệ rừng và xử lý hành vi vi phạm tiếp tục được đẩy mạnh. UBND tỉnh thường xuyên chỉ đạo tăng cường các biện pháp bảo vệ rừng, phòng cháy chữa cháy rừng, đồng thời chỉ đạo thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp. Những hoạt động này được thực hiện đồng bộ, vừa góp phần bảo toàn diện tích rừng hiện có, vừa hạn chế thất thoát tài nguyên do quản lý yếu kém hoặc vi phạm.

Việc kết hợp đồng bộ các giải pháp quản lý nhà nước, công cụ kinh tế và giám sát thực tế đã góp phần bảo toàn diện tích rừng, sử dụng hợp lý nguồn lực rừng hiện có, qua đó nâng cao giá trị tài nguyên rừng trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Cùng chuyên mục