Trong dòng chảy chung của công cuộc đổi mới do Đảng khởi xướng và lãnh đạo, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc Quảng Ninh đã kiên trì kế thừa những giá trị của các thế hệ đi trước, không ngừng đổi mới phương thức lãnh đạo, quản trị và tổ chức phát triển, phát huy tinh thần tự lực, tự cường, năng động, sáng tạo để hóa giải khó khăn, tận dụng thời cơ, bứt phá đi lên. Những thành tựu to lớn, toàn diện sau 40 năm đổi mới không chỉ làm thay đổi căn bản diện mạo kinh tế - xã hội của tỉnh, nâng cao rõ rệt đời sống Nhân dân, mà còn khẳng định vị thế Quảng Ninh như một cực tăng trưởng năng động của vùng đồng bằng Bắc Bộ và một hình mẫu về phát triển bền vững trong cả nước.
Gần bốn thập kỷ qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự hỗ trợ của Trung ương và trên nền tảng những giá trị tốt đẹp do các thế hệ đi trước tạo dựng, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc tỉnh Quảng Ninh đã kiên trì, sáng tạo đưa công cuộc đổi mới đi vào chiều sâu. Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy qua các thời kỳ luôn giữ vững sự đoàn kết, thống nhất, kế thừa và phát triển liên tục, kiên định mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, đồng thời linh hoạt trong phương thức tổ chức thực hiện. Từ một địa phương còn yếu kém, phụ thuộc nhiều vào hỗ trợ của Trung ương trong những năm đầu đổi mới, Quảng Ninh từng bước khắc phục hạn chế, hóa giải thách thức, phát huy tiềm năng, thế mạnh, nội lực để tạo nên những bứt phá ấn tượng.
Dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt là từ năm 2011 đến nay, Quảng Ninh chủ động chuyển đổi phương thức phát triển từ “nâu” sang “xanh”, lấy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững làm trục xuyên suốt. Tư duy phát triển dựa trên ba trụ cột Thiên nhiên, Con người, Văn hóa được định hình rõ nét, gắn với yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xanh hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng. Trên nền tảng đó, cơ cấu kinh tế được chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng tích cực, bền vững hơn; môi trường sinh thái được coi là “giá đỡ” cho phát triển dài hạn.
Sau 40 năm đổi mới, kinh tế Quảng Ninh liên tục tăng trưởng cao và ổn định, quy mô nền kinh tế không ngừng được mở rộng. Năm 2025, quy mô GRDP ước đạt khoảng 395.000 tỷ đồng, gấp 7 lần năm 2010, gấp 71,6 lần năm 2000 và gấp 135,7 lần năm 1995, chiếm trên 10% tổng quy mô kinh tế vùng đồng bằng sông Hồng. GRDP bình quân đầu người năm 2025 ước đạt trên 11.000 USD, luôn nằm trong nhóm địa phương dẫn đầu cả nước. Quảng Ninh trở thành một trong những tỉnh có điều tiết cho ngân sách quốc gia, với số thu thuộc nhóm cao nhất toàn quốc.
Công nghiệp phát triển theo hướng sạch, thông minh, thân thiện với môi trường; tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo tăng nhanh, dần thay thế vai trò áp đảo trước đây của khai khoáng. Ngành than được tổ chức lại theo hướng hợp lý, hiệu quả, vẫn giữ vai trò trọng điểm trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia nhưng đồng thời giảm dần tác động môi trường. Khu vực dịch vụ tổng hợp hiện đại ngày càng giữ vai trò chủ đạo, trong đó du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn gắn với phát triển bền vững kinh tế biển.
Riêng năm 2025, trong bối cảnh tình hình thế giới và trong nước còn nhiều khó khăn, thách thức, Quảng Ninh vẫn thực hiện hiệu quả chủ đề công tác “Bứt phá trong tăng trưởng kinh tế, tạo đà cho nhiệm kỳ mới”. Tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 11,89%, cao nhất cả nước; quy mô nền kinh tế đạt gần 368.445 tỷ đồng; GRDP bình quân đầu người đạt 10.402 USD; năng suất lao động xã hội tăng 13,4%. Tổng thu ngân sách nhà nước đạt 85.050 tỷ đồng, mức cao nhất từ trước đến nay; thu nội địa đạt 68.508 tỷ đồng; thu tiền sử dụng đất đạt 24.191 tỷ đồng. Những con số này phản ánh rõ chất lượng tăng trưởng và sức chống chịu của nền kinh tế địa phương.
Môi trường đầu tư, kinh doanh tiếp tục được cải thiện mạnh mẽ. Toàn tỉnh có 2.410 doanh nghiệp thành lập mới; vốn đầu tư trong nước ngoài ngân sách thu hút đạt trên 500 nghìn tỷ đồng; vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đạt gần 800 triệu USD. Niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư trong, ngoài nước đối với Quảng Ninh ngày càng được củng cố.
Một điểm nhấn nổi bật là việc tỉnh tập trung nguồn lực phát triển hạ tầng chiến lược, tạo lập không gian phát triển mới. Nhân dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, Quảng Ninh tổ chức đồng loạt khởi công, khánh thành 51 dự án động lực với tổng vốn đầu tư trên 135 nghìn tỷ đồng; tiếp đó là 31 dự án, công trình trọng điểm với tổng mức đầu tư 390,8 nghìn tỷ đồng chào mừng Đại hội XIV của Đảng. Công tác giải ngân đầu tư công được chỉ đạo quyết liệt, đạt 103% kế hoạch giao đầu năm và 111% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.
Từ năm 2010 đến nay, tỉnh đã xây dựng mới 3.182 km đường bộ, nâng tổng chiều dài đường bộ toàn tỉnh lên hơn 6.000 km, trong đó có 176 km cao tốc, đưa Quảng Ninh trở thành một trong những địa phương có số km cao tốc lớn nhất cả nước. Các cảng hàng không, cảng biển quốc tế, cảng thủy nội địa được đầu tư đồng bộ, hiện đại, gắn với tổ chức lại không gian phát triển theo mô hình “một tâm, hai tuyến đa chiều, các mũi đột phá, ba vùng động lực”. Năm 2025, tỉnh chủ động đề xuất điều chỉnh lộ trình đầu tư các tuyến đường sắt chiến lược, nghiên cứu quy hoạch đường sắt đô thị và tàu điện ngầm với tầm nhìn 50 năm, thể hiện rõ tư duy quy hoạch dài hạn, hiện đại.
Song hành với tăng trưởng kinh tế và phát triển hạ tầng, Quảng Ninh kiên trì xác định phát triển văn hóa, con người, khoa học công nghệ và an sinh xã hội là nền tảng cho phát triển nhanh và bền vững. Một dấu mốc lịch sử năm 2025 là việc Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử, Vĩnh Nghiêm, Côn Sơn, Kiếp Bạc chính thức được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản Văn hóa Thế giới. Sự kiện này không chỉ khẳng định giá trị lịch sử, văn hóa, tâm linh của Phật giáo Trúc Lâm Yên Tử mà còn mở ra không gian phát triển mới cho du lịch văn hóa, tâm linh chất lượng cao.
Du lịch tiếp tục khởi sắc với trên 21 triệu lượt khách, doanh thu đạt trên 57.000 tỷ đồng. Nhiều sự kiện văn hóa, nghệ thuật, thể thao, du lịch quy mô quốc gia và quốc tế được tổ chức thành công, lần đầu tiên tỉnh triển khai chuỗi concert lớn, chuyên nghiệp, hiện đại, góp phần nâng cao hình ảnh và vị thế của Quảng Ninh.
Trong lĩnh vực khoa học công nghệ và chuyển đổi số, Quảng Ninh tiếp tục là địa phương đi đầu. Năm 2025, tỉnh xếp thứ 3 toàn quốc về Chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương; là một trong 21 tỉnh, thành phố phủ xanh 100% số xã, phường; là một trong 4 địa phương bố trí nguồn lực cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cao nhất cả nước, với gần 844 tỷ đồng, tương đương khoảng 3% chi ngân sách địa phương. Việc ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược với Tập đoàn FPT giai đoạn 2025–2030 mở ra nhiều cơ hội mới để xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số.
Nguồn lực con người được chú trọng đầu tư. Toàn tỉnh mở 314 lớp bồi dưỡng về chuyển đổi số cho gần 29.000 lượt cán bộ, công chức; 98% cán bộ, công chức, viên chức trong khu vực công đã sử dụng thành thạo các nền tảng số phục vụ công việc. Trong lĩnh vực y tế, tỉnh ghi dấu ấn với các ca ghép thận, hiến đa tạng thành công; 100% trạm y tế xã, phường có bác sĩ; tỷ lệ tham gia bảo hiểm y tế đạt trên 95%. Giáo dục tiếp tục duy trì thành tích cao với hơn 92% trường đạt chuẩn quốc gia, 100% học sinh tiểu học học 2 buổi/ngày, nhiều năm liền nằm trong nhóm địa phương có số lượng học sinh giỏi quốc gia cao nhất.
An sinh xã hội được triển khai đồng bộ, hiệu quả. Năm 2025, tổng chi an sinh ước đạt 2.123 tỷ đồng; hoàn thành 2.464 căn nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân; lần đầu tiên ban hành chính sách hỗ trợ quà Tết cho hộ thoát nghèo, hộ thoát cận nghèo và người từ đủ 70 tuổi trở lên; triển khai chính sách hỗ trợ sữa học đường, đầu tư cho sức khỏe, tầm vóc thế hệ tương lai.
Quảng Ninh tạo dấu ấn đặc biệt trong cải cách hành chính và quản trị phát triển. Tỉnh nhiều năm liền dẫn đầu cả nước về Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, Chỉ số cải cách hành chính, Chỉ số hài lòng của người dân. Hai lần chinh phục vị trí dẫn đầu cả bốn chỉ số PCI, PAPI, PAR Index, SIPAS, trở thành hình mẫu về chính quyền liêm chính, kiến tạo, hành động, phục vụ Nhân dân.
Công tác quy hoạch được coi là công cụ quan trọng để quản lý và thu hút nguồn lực. Quảng Ninh là địa phương đầu tiên trong vùng đồng bằng sông Hồng được phê duyệt Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Kế hoạch triển khai Quy hoạch tỉnh. Tốc độ đô thị hóa thuộc nhóm cao nhất cả nước, với bốn thành phố, hai thị xã, tỷ lệ đô thị hóa gần 70%. Hạ Long dần trở thành thành phố du lịch biển văn minh, thân thiện, gắn với Di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long.
Quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội được giữ vững; chủ quyền biên giới, biển đảo được bảo đảm; hoạt động đối ngoại mở rộng, đi vào chiều sâu; xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển.
Xuyên suốt 40 năm đổi mới, Quảng Ninh kiên trì xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; tinh gọn bộ máy; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ; đổi mới tư duy, nhận diện đúng lợi thế, thách thức, “điểm nghẽn” để tìm cách hóa giải; mạnh dạn thí điểm nhiều mô hình quản trị mới; kết hợp chặt chẽ nội lực và ngoại lực; lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư tư; lấy công nghiệp, dịch vụ thúc đẩy nông nghiệp; lấy thành thị dẫn dắt nông thôn.
Dưới ngọn cờ quang vinh của Đảng, nhìn lại chặng đường gần 40 năm đổi mới, Quảng Ninh đã giành được những thành tựu to lớn, toàn diện, mang tính tiên phong và đột phá. Từ một địa phương còn nghèo khó, tỉnh đã vươn lên trở thành một trong những cực tăng trưởng của phía Bắc, định hình rõ nét hình ảnh một Quảng Ninh giàu đẹp, văn minh, hiện đại, với những đặc trưng “Thiên nhiên tươi đẹp - Văn hóa đặc sắc - Xã hội văn minh - Hành chính minh bạch - Kinh tế phát triển - Nhân dân hạnh phúc”. Đó không chỉ là thành quả của một giai đoạn, mà còn là nền tảng vững chắc để Quảng Ninh tự tin bước vào hành trình phát triển mới trong những thập niên tới.
Thực hiện: HÀ CHI
Trình bày: MẠNH HÀ