Chăm sóc, bảo vệ và giáo dục trẻ em luôn được tỉnh Quảng Ninh xác định là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong chiến lược phát triển KT-XH. Trong đó, trẻ em mồ côi, nhóm đối tượng chịu nhiều thiệt thòi cả về vật chất lẫn tinh thần được tỉnh đặc biệt quan tâm với những chính sách, giải pháp đồng bộ, lâu dài và nhân văn.
Mang trong mình căn bệnh hiểm nghèo, gia cảnh đặc biệt khó khăn, lại thiếu vắng hình bóng người cha từ thuở ấu thơ, em Phan Tiến Đạt, khu 9, đặc khu Vân Đồn, sớm phải đối diện với nhiều thiệt thòi hơn bạn bè cùng trang lứa. Thấu hiểu và sẻ chia với Đạt, từ năm 2020, Chi hội Phụ nữ thôn 9 đã đứng ra nhận làm “mẹ đỡ đầu” cho Đạt, hỗ trợ em mỗi tháng 10kg gạo, 2 vỉ sữa và kêu gọi thêm sự chung tay của các tấm lòng hảo tâm với tổng giá trị hỗ trợ hơn 6 triệu đồng. Không chỉ dừng lại ở hỗ trợ vật chất, các “mẹ đỡ đầu” còn thường xuyên đến thăm, dạy học, trở thành điểm tựa tinh thần ấm áp cho hai mẹ con Đạt, giúp em vơi bớt mặc cảm, thêm niềm tin vào cuộc sống, có thêm nghị lực vượt qua bệnh tật, tiếp tục đến trường học tập.
Với phương châm “ở đâu có trẻ mồ côi, ở đó có mẹ đỡ đầu”, các cấp Hội LHPN của Quảng Ninh đã chủ động, linh hoạt triển khai chương trình “mẹ đỡ đầu”, tạo cầu nối ý nghĩa giữa những tấm lòng nhân ái với trẻ em có hoàn cảnh thiệt thòi. Trong 5 năm qua, các cấp Hội Phụ nữ toàn tỉnh đã vận động, kết nối và nhận đỡ đầu 765 trẻ mồ côi, có hoàn cảnh khó khăn với tổng kinh phí hỗ trợ trên 5 tỷ đồng. Trong đó, có 320 “mẹ đỡ đầu” trực tiếp và 445 “mẹ đỡ đầu” từ xa.
Cùng với Hội LHPN các cấp, Hội Bảo trợ người khuyết tật và trẻ mồ côi tỉnh đã phát huy vai trò nòng cốt trong việc kết nối các nguồn lực xã hội, tổ chức nhiều hoạt động thiết thực nhằm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho trẻ em mồ côi, trẻ em khuyết tật trên địa bàn. Riêng trong năm 2025, Hội đã nhận đỡ đầu 75 học sinh, sinh viên khuyết tật, mồ côi với mức hỗ trợ từ 500.000 đến 1 triệu đồng/người/tháng. Qua đó, chia sẻ gánh nặng kinh tế cho các gia đình, tiếp thêm niềm tin, động lực để các em yên tâm học tập, vững vàng vượt qua khó khăn, từng bước hòa nhập cộng đồng và hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn.
Với phương châm không để trẻ em nào bị bỏ lại phía sau, mới đây, UBND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Kế hoạch thực hiện chương trình “Chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em, chăm sóc trẻ em mồ côi giai đoạn 2026-2030”. Theo đó, phấn đấu 100% trẻ em mồ côi, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên địa bàn được chăm sóc thay thế phù hợp, được tiếp cận đầy đủ các dịch vụ chăm sóc, hỗ trợ cần thiết và nhận được sự đồng hành từ cộng đồng, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội.
Một điểm nhấn quan trọng trong chính sách chăm sóc trẻ mồ côi của Quảng Ninh là gắn chặt việc nuôi dưỡng với chăm sóc sức khỏe tâm thần. Thực tế cho thấy, trẻ mồ côi không chỉ thiếu thốn về tình cảm mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ rối loạn tâm lý, sang chấn tinh thần. Vì vậy, tỉnh đặt mục tiêu có ít nhất 80% trẻ em mồ côi và trẻ em có nguy cơ cao được tiếp cận các dịch vụ tư vấn, hỗ trợ tâm lý, công tác xã hội ngay tại trường học, cơ sở y tế, cơ sở trợ giúp xã hội và cộng đồng. Để thực hiện mục tiêu này, Quảng Ninh triển khai đồng bộ các giải pháp: Tăng cường sàng lọc, phát hiện sớm các vấn đề tâm lý; phát triển mạng lưới dịch vụ tư vấn, trị liệu; đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ y tế, giáo viên, nhân viên công tác xã hội có đủ kiến thức, kỹ năng chăm sóc trẻ em mồ côi. Đồng thời, tỉnh chú trọng công tác truyền thông, nâng cao nhận thức của gia đình và cộng đồng về trách nhiệm chung tay bảo vệ, chăm sóc trẻ em, đặc biệt là trẻ mồ côi.
Bên cạnh nguồn lực ngân sách nhà nước, tỉnh đẩy mạnh xã hội hóa, huy động sự tham gia của MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội, Hội Chữ thập đỏ, các doanh nghiệp và nhà hảo tâm trong việc đỡ đầu, hỗ trợ lâu dài cho trẻ em mồ côi. Cách làm này không chỉ góp phần giảm gánh nặng cho ngân sách mà còn lan tỏa tinh thần nhân ái, trách nhiệm xã hội, xây dựng môi trường sống an toàn, thân thiện cho trẻ em.
