Quảng Ninh triển khai xây dựng xã, phường, đặc khu không ma túy bằng những giải pháp đồng bộ, lấy cơ sở làm nền tảng, phòng ngừa là chính; hướng tới mục tiêu đến năm 2030 xây dựng tỉnh không ma túy.
Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn
Giữ vững ANTT, bảo đảm cuộc sống bình yên cho nhân dân luôn là nhiệm vụ xuyên suốt trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp trong tỉnh. Quảng Ninh là địa bàn có vị trí đặc biệt quan trọng về chính trị, kinh tế, quốc phòng, an ninh và đối ngoại, nhiệm vụ này càng đặt ra cấp thiết trong bối cảnh tỉnh đang phát triển mạnh mẽ, hội nhập ngày càng sâu rộng.
Những năm gần đây, Quảng Ninh duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, liên tục đứng trong nhóm đầu cả nước về môi trường đầu tư, CCHC và năng lực cạnh tranh cấp tỉnh. Quá trình đô thị hóa nhanh, tỷ lệ dân nhập cư lớn, lượng khách du lịch trong nước và quốc tế tăng cao từng năm; năm 2025 tỉnh đặt mục tiêu đón trên 21 triệu lượt du khách. Sự phát triển năng động mang lại nhiều cơ hội cho tỉnh, nhưng cũng kéo theo những thách thức không nhỏ về ANTT. Trong đó tội phạm và tệ nạn ma túy tiếp tục là nguy cơ tiềm ẩn, tác động trực tiếp đến an ninh con người, trật tự an toàn xã hội và sự phát triển bền vững của địa phương.
Hoạt động mua bán, sử dụng trái phép chất ma túy trên địa bàn tỉnh tuy được kiểm soát, nhưng vẫn diễn biến phức tạp, chủ yếu là ma túy tổng hợp, mua bán nhỏ lẻ. Đáng chú ý, các đối tượng, tội phạm ma túy lợi dụng mạng xã hội, thanh toán điện tử, các loại ma túy “núp bóng” thuốc lá điện tử để né tránh sự phát hiện của lực lượng chức năng.
Ông Ngô Văn Mậu, Phó Chủ tịch UBND xã Lục Hồn, cho biết: Đảng ủy xã đưa mục tiêu xây dựng Lục Hồn thành xã không ma túy giai đoạn 2025-2030 vào Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2025-2030. Xã thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng xã không ma túy, chỉ đạo tất cả các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, thôn, bản tham gia, với phương châm "Mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi gia đình là một pháo đài phòng chống ma túy".
Bà Lý Thị Hoàng, Bí thư chi bộ, Trưởng thôn Bản Cáu (xã Lục Hồn), chia sẻ: "Chúng tôi phối hợp với lực lượng công an xã để tuyên truyền bằng nhiều hình thức, kể cả khi đi chợ, đi làm nương. Cứ có điều kiện là tranh thủ nói chuyện với bà con về tác hại của ma túy, để mọi người cùng cảnh giác và nhắc nhở con cháu tránh xa những thứ nguy hiểm này”.
Thiếu tá Nguyễn Xuân Hòa, Phó trưởng Công an xã Lục Hồn, cho biết: Đến nay Lục Hồn cơ bản đạt các tiêu chí về xây dựng xã không ma túy. Xã duy trì thực hiện các chương trình, kế hoạch, làm tốt công tác tuyên truyền để từng người dân hiểu và cam kết không tổ chức, không sử dụng, không vi phạm pháp luật về phòng chống ma túy. Đồng thời tăng cường rà soát, phát hiện những trường hợp sử dụng trái phép chất ma túy; làm tốt công tác quản lý hành chính, nắm hộ nắm người, để không phát sinh vi phạm.
Trong 11 tháng năm 2025, tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật về ma túy trên địa bàn tỉnh tiếp tục được các lực lượng chức năng tập trung đấu tranh, xử lý quyết liệt. Nhiều vụ việc, đối tượng liên quan đến mua bán, sử dụng trái phép chất ma túy đã bị phát hiện, ngăn chặn kịp thời; tang vật thu giữ chủ yếu là các loại ma túy nguy hiểm. Đáng chú ý, tội phạm ma túy có xu hướng trẻ hóa, xuất hiện trong nhóm thanh niên, thậm chí là học sinh, sinh viên. Cơ quan công an truy nã tội phạm ma túy, trong đó có những đối tượng nguy hiểm, góp phần kiềm chế và giữ vững ANTT trên địa bàn.
Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của địa phương, thực hiện quyết định của Thủ tướng Chính phủ và hướng dẫn của Bộ Công an về tiêu chí xác định địa bàn không ma túy, UBND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành các kế hoạch, văn bản chỉ đạo nhằm triển khai xây dựng xã, phường, đặc khu không ma túy và chuyển hóa các địa bàn tiềm ẩn phức tạp. Công an tỉnh chủ động tham mưu, ban hành nhiều văn bản hướng dẫn, tổ chức triển khai đồng bộ từ cấp tỉnh đến cơ sở; đồng thời lồng ghép mục tiêu xây dựng địa bàn không ma túy vào các chương trình, kế hoạch thực hiện nghị quyết của Đảng bộ tỉnh, bảo đảm tính xuyên suốt, lâu dài và phù hợp với định hướng phát triển chung của Quảng Ninh.
Mục tiêu được xác định rõ: Năm 2025 xây dựng 14 xã, phường, đặc khu không ma túy; đến năm 2030 phấn đấu trên 50% địa bàn cấp xã không ma túy, tiến tới xây dựng tỉnh Quảng Ninh không ma túy. Đây là bước đi thể hiện quyết tâm chính trị cao, gắn trách nhiệm người đứng đầu và huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị.
Cách làm bài bản, lấy cơ sở làm nền tảng
Ngay sau khi UBND tỉnh ban hành kế hoạch, 14 địa phương được lựa chọn trong năm 2025 đã đưa nội dung này vào nghị quyết, chương trình hành động của cấp ủy; thành lập ban chỉ đạo, phân công nhiệm vụ cụ thể, bảo đảm triển khai đồng bộ, thống nhất.
Một trong những tiêu chí quan trọng của "xã, phường, đặc khu không ma túy" là trên địa bàn không có người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy; không phát sinh tội phạm, vi phạm pháp luật về phòng chống ma túy; không tồn tại điểm, tụ điểm tổ chức hoặc chứa chấp sử dụng trái phép chất ma túy. Để đáp ứng các tiêu chí này, công tác tổng rà soát, quản lý con người được xác định là khâu đột phá.
Lực lượng công an từ tỉnh đến cơ sở triển khai đồng bộ kế hoạch cao điểm rà soát, phát hiện, thống kê, quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và người sau cai; đồng thời đấu tranh triệt xóa các điểm, tụ điểm phức tạp. Việc rà soát được tiến hành bài bản, kết hợp nhiều biện pháp nghiệp vụ, trong đó có xét nghiệm chất ma túy đối với các đối tượng có nguy cơ cao.
Quan điểm xuyên suốt là không bỏ sót, không để lọt người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy ngoài xã hội mà không được quản lý; gắn công tác quản lý với tuyên truyền, vận động, hỗ trợ để người nghiện tiếp cận các hình thức cai nghiện phù hợp. Đây được xem là bước nền quan trọng, giúp các địa phương làm “sạch” địa bàn từ gốc, tạo tiền đề cho việc xây dựng mô hình bền vững.
Song song với quản lý con người, công tác quản lý địa bàn được tăng cường. Các hoạt động kiểm tra, kiểm soát đối với cơ sở lưu trú, cơ sở kinh doanh có điều kiện về ANTT được duy trì thường xuyên. Các tổ tự quản, mô hình an ninh cơ sở tiếp tục phát huy hiệu quả, kịp thời phát hiện, ngăn chặn nguy cơ phát sinh tệ nạn ma túy ngay từ đầu.
Xác định phòng ngừa là giải pháp lâu dài, tỉnh đặc biệt chú trọng công tác tuyên truyền, giáo dục phòng chống ma túy. Mỗi năm toàn tỉnh tổ chức hàng trăm buổi tuyên truyền trực tiếp; xây dựng hàng nghìn tin, bài, phóng sự trên các phương tiện thông tin đại chúng và nền tảng số, tập trung cảnh báo phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm ma túy, nhất là các loại ma túy “núp bóng”.
Trung tá Nguyễn Quốc Tuấn, Trưởng Công an xã Hải Hòa, cho biết: Thời gian qua đơn vị đã thực hiện hàng loạt biện pháp nghiệp vụ, từ rà soát đối tượng, kiểm tra tạm trú, xét nghiệm ma túy, đến vận động cai nghiện và xây dựng hồ sơ quản lý. Công tác tuyên truyền được triển khai mạnh mẽ, thu hút hàng nghìn lượt người tham gia, giúp nâng cao nhận thức trong toàn dân.
Với thông điệp “Mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi gia đình là một pháo đài trong phòng chống ma túy”, các địa phương đã triển khai nhiều hình thức tuyên truyền linh hoạt, phù hợp với từng nhóm đối tượng. 100% cán bộ, đảng viên, nhân dân, học sinh tại các địa bàn xây dựng mô hình đã ký cam kết không vi phạm pháp luật về phòng chống ma túy, không tham gia tệ nạn ma túy. Các mô hình “Trường học không ma túy”, “Thôn, khu không ma túy” được xây dựng và nhân rộng, gắn với phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”, tạo sự lan tỏa trong cộng đồng.
Với sự chỉ đạo quyết liệt của tỉnh; sự vào cuộc đồng bộ của lực lượng công an, các sở, ban, ngành và chính quyền cơ sở, đến thời điểm hiện tại, 14 xã, phường, đặc khu được lựa chọn xây dựng mô hình không ma túy năm 2025 đã hoàn thành các tiêu chí, đủ điều kiện đề nghị xét công nhận. Kết quả này cho thấy xây dựng xã, phường, đặc khu không ma túy tại Quảng Ninh không phải là phong trào hình thức, mà được triển khai bài bản, phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa bàn.
Tuy nhiên, các địa phương cũng xác định rõ: Được công nhận địa bàn không ma túy mới chỉ là bước khởi đầu. Giữ vững kết quả trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, giao lưu kinh tế - xã hội ngày càng mở rộng là thách thức không nhỏ, đòi hỏi sự kiên trì, quyết liệt và trách nhiệm lâu dài của cả hệ thống chính trị và mỗi người dân.
Thầy giáo Nguyễn Mạnh Trường, Hiệu trưởng Trường TH&THCS Hải Sơn (xã Hải Sơn), cho biết: “Công tác tuyên truyền được nhà trường triển khai thường xuyên, nhằm giúp học sinh nâng cao nhận thức, biết cách nhận diện nguy cơ, tránh xa tệ nạn ma túy và thận trọng khi tiếp cận các loại đồ ăn, thức uống không rõ nguồn gốc”.
Từ những kết quả đạt được năm 2025, Quảng Ninh tiếp tục đặt mục tiêu chuyển hóa bền vững các địa bàn phức tạp, xây dựng thêm các xã, phường không ma túy trong những năm tiếp theo, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 xây dựng tỉnh Quảng Ninh không ma túy. Bởi bình yên từ cơ sở chính là nền tảng vững chắc cho sự phát triển ổn định, lâu dài của địa phương.
