Quảng Ninh là một trong những địa phương đi đầu cả nước về cải cách hành chính và chuyển đổi số. Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, tỉnh đang từng bước xây dựng nền hành chính hiện đại, vận hành trên môi trường số. Những giải pháp đồng bộ đang góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời mang lại nhiều thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.
Đổi mới phương thức quản lý, điều hành trên môi trường số
Nếu như trước đây, mỗi kỳ đánh giá chỉ số cải cách hành chính thường gắn liền với hàng chồng hồ sơ, tài liệu giấy thì nay, tại Phòng Cải cách hành chính (Sở Nội vụ Quảng Ninh), toàn bộ dữ liệu đã được cập nhật, tổng hợp và xử lý trên phần mềm chấm điểm cải cách hành chính. Việc ứng dụng công nghệ số không chỉ giúp rút ngắn thời gian tổng hợp, báo cáo mà còn nâng cao độ chính xác trong quá trình đánh giá. Các khâu gửi, nhận kết quả tự đánh giá, thẩm định và giải trình đều được thực hiện trực tuyến, hạn chế tối đa thất lạc hồ sơ, giảm áp lực cho cán bộ chuyên môn và tạo thuận lợi cho công tác chỉ đạo, điều hành.
Bà Nguyễn Thị Trang Nhung, Trưởng phòng Cải cách hành chính, (Sở Nội vụ Quảng Ninh) cho biết: Việc đánh giá, xác định chỉ số cách hành chính đối với các sở, ban, ngành địa phương trên địa bàn tỉnh được tỉnh Quảng Ninh rất quan tâm và triển khai từ năm 2014 đến nay. Trước đây, việc đánh giá, xác định chỉ số cách hành chính được thực hiện bằng phương pháp thủ công. Các sở, ngành, địa phương phải chuẩn bị tài liệu giấy cũng như scan các tài liệu lưu vào USB và gửi trực tiếp, vì thế mất thời gian, chi phí và đôi khi dẫn đến những sai sót và thiếu tính đồng bộ trong quản lý. Hiện nay, khi sử dụng phần mềm chấm điểm chỉ số cách hành chính, các đơn vị chỉ cần đăng tải vào hệ thống cũng như tài các tài liệu lên phần mềm. Qua đó, bảo đảm tính khách quan minh bạch và tính chính xác trong đánh giá chỉ số cải cách hành chính đối với các sở ngành địa phương.
Hiện nay, chuyển đổi số còn tạo ra sự thay đổi rõ nét trong công tác quản lý, điều hành tại các cơ quan nhà nước. Trước đây, một văn bản muốn hoàn thiện phải trải qua nhiều khâu trình ký, luân chuyển giữa các bộ phận. Hiện nay, với hệ thống quản lý văn bản điện tử và chữ ký số, toàn bộ quy trình được thực hiện trên môi trường mạng, chỉ trong vòng từ 1-2 phút, văn bản đã được ký số và chuyển đến các đơn vị liên quan, cán bộ, công chức không còn phải nhiều lần di chuyển để trình ký, lãnh đạo có thể xử lý công việc ngay cả khi đi công tác, góp phần rút ngắn thời gian giải quyết công việc. Quảng Ninh cũng là một trong những địa phương đầu tiên trong cả nước thực hiện gửi, nhận văn bản điện tử liên thông từ Văn phòng Chính phủ đến cấp xã và ngược lại. Đến nay, phần mềm quản lý văn bản đã được triển khai tại 100% sở, ban, ngành, xã, phường và đặc khu trên địa bàn tỉnh.
Đến nay, toàn tỉnh hiện có 26.390 chứng thư số chuyên dùng công vụ, trong đó gồm 4.093 tổ chức và 22.297 cá nhân đang hoạt động; 100% cán bộ, công chức, viên chức từ cấp phó phòng trở lên được cấp và sử dụng chữ ký số chuyên dùng trong giao dịch điện tử của cơ quan nhà nước. Đồng thời, 100% hồ sơ công việc cấp tỉnh và 90% hồ sơ công việc cấp xã, phường được xử lý toàn trình trên môi trường mạng, không bao gồm hồ sơ mật. Sau hơn 10 năm triển khai chính quyền điện tử, người dân và doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã giảm trên 45% thời gian thực hiện thủ tục hành chính, tiết kiệm hàng chục tỷ đồng mỗi năm. Những con số này phản ánh hiệu quả thực chất của quá trình chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước.
Một trong những điểm nhấn của nền hành chính số tại Quảng Ninh là mô hình họp không giấy tờ. Từ năm 2019, tỉnh đã triển khai phòng họp không giấy tờ tại Kỳ họp thứ 13 HĐND tỉnh khóa XIII trên nền tảng Chính quyền điện tử. Từ đó đến nay, việc chuẩn bị tài liệu phục vụ các kỳ họp được thực hiện khoa học, thuận tiện và tiết kiệm hơn.
Ông Đào Biên Thùy, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Quảng Tân chia sẻ: Với các cuộc họp của tỉnh triển khai không giấy tờ, tôi thấy rất thuận lợi, các tài liệu được cập nhật liên tục, đặc biệt là các báo cáo, tờ trình cũng như chương trình kỳ họp được cập nhật thường xuyên. Ở bất cứ nơi nào chúng tôi cũng có thể tranh thủ nghiên cứu được tài liệu, không phải thường xuyên in ấn các tài liệu để mang theo.
Từ hiệu quả thực tiễn, đến nay nhiều xã, phường trên địa bàn tỉnh đã đầu tư phần mềm phục vụ các cuộc họp không giấy tờ.
Song song với đó, hệ thống hội nghị truyền hình trực tuyến đã được kết nối tới 100% xã, phường và đặc khu thông qua đường truyền số liệu chuyên dùng. Mỗi năm, toàn tỉnh tổ chức hơn 1.000 cuộc họp trực tuyến từ Trung ương đến tỉnh và từ tỉnh đến cơ sở. Nhờ đó, khoảng cách địa lý được thu hẹp, thời gian đi lại được tiết kiệm, các chỉ đạo điều hành được truyền tải nhanh chóng và kịp thời tới từng địa phương.
Nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp
Không chỉ đổi mới hoạt động nội bộ của các cơ quan nhà nước, Quảng Ninh còn tập trung cải cách TTHC theo hướng lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Hiện toàn tỉnh có 2.267 TTHC thuộc chức năng quản lý nhà nước và thẩm quyền giải quyết của hai cấp chính quyền địa phương; trong đó có 1.860 thủ tục hành chính cấp tỉnh và 407 TTHC cấp xã. 100% TTHC được thực hiện không phụ thuộc địa giới hành chính và được cung cấp dịch vụ công trực tuyến.
Trong tổng số này có 1.772 dịch vụ công trực tuyến toàn trình và 495 dịch vụ công trực tuyến một phần. Toàn bộ TTHC được niêm yết công khai bằng mã QR và đăng tải trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Đặc biệt, từ khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh giải quyết TTHC không phụ thuộc địa giới hành chính. Người dân, doanh nghiệp có thể thực hiện nhiều thủ tục ở bất kỳ đâu trên địa bàn tỉnh mà không bị giới hạn bởi nơi cư trú hay địa điểm đăng ký kinh doanh.
Chị Bùi Thị Duyên, Phó Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Bắc Dương cho biết: Doanh nghiệp chúng tôi thường xuyên thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xăng dầu. Hiện nay, các thủ tục đã thuận lợi hơn rất nhiều. Chúng tôi có thể nộp hồ sơ trực tuyến toàn trình ngay tại doanh nghiệp mà không cần trực tiếp đến Trung tâm Phục vụ hành chính công của tỉnh.
Đến nay, 100% phí, lệ phí giải quyết TTHC tại Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh và cấp xã được thanh toán không dùng tiền mặt. Các nhà mạng cũng hỗ trợ miễn phí gần 60.000 chữ ký số cho người dân phục vụ thực hiện dịch vụ công trực tuyến.
Cùng với cải cách TTHC, Quảng Ninh đã xây dựng Trung tâm dữ liệu phục vụ chuyển đổi số theo hướng điện toán đám mây và là một trong những địa phương đi đầu trong kết nối dữ liệu với các bộ, ngành thông qua nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia. Việc liên thông dữ liệu góp phần giảm giấy tờ, giảm khâu trung gian, đơn giản hóa quy trình giải quyết TTHC cho người dân và doanh nghiệp.
Hiệu quả của chuyển đổi số còn lan tỏa mạnh mẽ tới các lĩnh vực thiết yếu. Trong giáo dục, 100% cơ sở giáo dục đã triển khai phần mềm quản lý trực tuyến; 100% trường tiểu học sử dụng học bạ điện tử; 100% cán bộ quản lý giáo dục và cơ sở giáo dục sử dụng chữ ký số. Gần 100% giáo viên, học sinh, trẻ mầm non được cập nhật thông tin điện tử; 98,81% cán bộ, giáo viên, học sinh phổ thông có hồ sơ định danh cá nhân được xác thực với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Trong lĩnh vực y tế, Quảng Ninh là một trong những địa phương đi đầu triển khai bệnh viện không giấy tờ, sử dụng căn cước công dân thay thế thẻ bảo hiểm y tế, triển khai bệnh án điện tử và liên thông dữ liệu khám chữa bệnh. Những ứng dụng công nghệ số đang góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân, đồng thời giảm thời gian và chi phí cho người bệnh.
Thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 09 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Quảng Ninh tiếp tục đẩy mạnh phát triển chính quyền số, nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người dân.
Với những kết quả đạt được, chuyển đổi số đang từng bước hình thành môi trường làm việc hiện đại, minh bạch và hiệu quả hơn, tạo nền tảng để tỉnh xây dựng chính quyền số, xã hội số và kinh tế số trong giai đoạn phát triển mới.
