Chuyển đổi số đi vào thực tiễn, tạo động lực phát triển mới

Từ đổi mới phương thức lãnh đạo, điều hành, nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính đến hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số, phát triển thương mại điện tử và xây dựng nền tảng dữ liệu dùng chung, chuyển đổi số đang ngày càng đi vào chiều sâu, tạo chuyển biến trong quản trị và hoạt động kinh tế trên địa bàn thành phố. Đây là nền tảng quan trọng để thành phố nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp, phát huy các động lực tăng trưởng và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Từ những mô hình thiết thực ở cơ sở

Tại chợ Hạ Long 1, phường Hồng Gai, hoạt động kinh doanh đang từng bước thay đổi khi các tiểu thương được hỗ trợ tiếp cận phương thức bán hàng trên môi trường số. Với khoảng 1.200 hộ kinh doanh, tương ứng 1.200 gian hàng, đây là một trong những địa điểm được phường lựa chọn triển khai mô hình trung tâm hỗ trợ chuyển đổi số, hướng tới kết hợp kinh doanh truyền thống với thương mại điện tử.

Triển khai từ tháng 6/2026, mô hình được tổ chức với sự chủ trì của Hội Doanh nghiệp phường, cùng sự hỗ trợ về địa điểm, mặt bằng, môi trường hoạt động và công tác tuyên truyền của cấp ủy, chính quyền địa phương. Trọng tâm là hướng dẫn tiểu thương livestream bán hàng, số hóa gian hàng, quảng bá các mặt hàng tiêu biểu, đồng thời chú trọng kiểm soát chất lượng hàng hóa và vệ sinh môi trường tại chợ.

Sau 3 tháng triển khai, mô hình đã bố trí được địa điểm hoạt động, kết hợp bán hàng trực tiếp với hỗ trợ kinh doanh trực tuyến; gần 100 gian hàng được số hóa. Đáng chú ý, 8 hộ kinh doanh tham gia bán hàng online đạt tổng doanh thu khoảng 1,3 tỷ đồng, gấp 3 lần so với phương thức kinh doanh thông thường của các hộ này.

Hiệu quả của mô hình không chỉ thể hiện ở doanh thu bước đầu mà còn ở khả năng mở rộng thị trường, giảm sự phụ thuộc vào tính mùa vụ của du lịch. Thông qua mã QR, khách hàng có thể tìm kiếm thông tin về các gian hàng, sản phẩm và đặt mua trực tuyến mà không nhất thiết phải đến chợ. Hoạt động bán hàng trên môi trường số cũng thúc đẩy các dịch vụ liên quan như đóng gói, vận chuyển và thanh toán điện tử, góp phần hỗ trợ phát triển kinh tế đêm trên địa bàn.

Đồng chí Nguyễn Thị Thúy, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Hồng Gai, cho biết: Địa phương đang khẩn trương báo cáo, đề xuất điều chỉnh, phê duyệt phương án quy hoạch, sửa chữa, cải tạo chợ Hạ Long 1. Cùng với đó, phường phối hợp với các đơn vị viễn thông hoàn thiện hạ tầng đường truyền tốc độ cao, hỗ trợ thanh toán số, phấn đấu trong khoảng 5 tháng tới số hóa toàn bộ 1.200 gian hàng. Mục tiêu là xây dựng chợ Hạ Long 1 trở thành mô hình chợ số gắn với du lịch, kinh tế đêm, làm cơ sở để nghiên cứu nhân rộng tại các địa bàn khác.

Nếu mô hình chợ số hướng đến thay đổi phương thức kinh doanh, thì tại phường Cửa Ông, kiosk thông minh đang góp phần đổi mới cách thức thực hiện thủ tục hành chính, giúp người dân chủ động hơn khi sử dụng dịch vụ công trực tuyến.

Với địa bàn có trên 66.000 dân, nhu cầu giải quyết thủ tục hành chính lớn, từ tháng 5/2026 đến tháng 9/2026, kiosk thông minh đã ghi nhận 6.328 lượt người dân và doanh nghiệp đến tiếp cận, sử dụng. Thông qua hệ thống, người dân có thể thực hiện các thao tác như quét, tải hồ sơ, nộp thủ tục trên cổng dịch vụ công và thanh toán trực tuyến. Đoàn Thanh niên cũng tham gia hướng dẫn, hỗ trợ, nhất là đối với người cao tuổi và những người còn hạn chế kỹ năng sử dụng thiết bị số.

Theo đồng chí Nguyễn Thị Phương, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Cửa Ông, Cửa Ông là một trong 9 phường được thí điểm triển khai kiosk thông minh nhằm hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến. Qua thực tế sử dụng, mô hình cho thấy hiệu quả tích cực, giúp người dân từng bước chủ động thực hiện các thao tác như quét, tải hồ sơ, nộp thủ tục trên cổng dịch vụ công và thanh toán trực tuyến. Thời gian tới, phường sẽ tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với đầu tư hạ tầng, nền tảng công nghệ, đồng thời chú trọng nâng cao kỹ năng số, hướng dẫn người dân sử dụng các dịch vụ số, đưa chuyển đổi số ngày càng đi vào thực tiễn cuộc sống.

Từ chợ số đến kiosk thông minh, các mô hình cho thấy chuyển đổi số chỉ thực sự tạo ra giá trị khi giải quyết được nhu cầu cụ thể của người dân, doanh nghiệp. Cùng với công nghệ, việc nâng cao kỹ năng số, hình thành thói quen sử dụng dịch vụ số và hỗ trợ những nhóm còn gặp khó khăn là điều kiện quan trọng để các mô hình phát huy hiệu quả bền vững.

Lấy dữ liệu làm nền tảng nâng cao hiệu quả quản trị

Từ những mô hình cụ thể tại cơ sở, chuyển đổi số của thành phố đang được triển khai đồng bộ hơn trong hoạt động lãnh đạo, điều hành, quản lý nhà nước và phát triển kinh tế. Trọng tâm là chuyển từ phương thức quản lý dựa nhiều vào hồ sơ giấy, báo cáo thủ công sang quản trị dựa trên dữ liệu; lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả.

Trong công tác chỉ đạo, điều hành, thành phố đẩy mạnh phương thức quản lý theo hướng “6 rõ”, tăng cường theo dõi trực tuyến, sử dụng dữ liệu trong quá trình xử lý công việc; nhiều lĩnh vực từng bước thực hiện không giấy tờ. Đến nay, thành phố đã hoàn thành 171/176 nhiệm vụ có thời hạn liên quan đến khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đạt 97,2%. Nguồn lực dành cho lĩnh vực này đạt trên 3% tổng chi ngân sách. Cùng với đó, thành phố tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn về mua sắm thiết bị đầu cuối và xây dựng cơ sở dữ liệu, tạo điều kiện để các nền tảng số phát huy hiệu quả trong thực tiễn.

Trong phát triển kinh tế, thành phố đã chủ động hỗ trợ 1.280 doanh nghiệp chuyển đổi số; 80% doanh nghiệp sử dụng hợp đồng điện tử. Hoạt động thương mại điện tử tiếp tục phát triển với 33.578 gian hàng, doanh thu khoảng 16.511 tỷ đồng. Những kết quả này cho thấy chuyển đổi số đang từng bước trở thành một phương thức quan trọng để doanh nghiệp mở rộng thị trường, nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng khả năng thích ứng với yêu cầu phát triển mới.

Cùng với hỗ trợ doanh nghiệp, thành phố thúc đẩy các định hướng phát triển dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, như Khu công nghệ số tập trung Tuần Châu, Cửa khẩu thông minh Móng Cái - Đông Hưng; định hướng phát triển Vân Đồn theo mô hình đặc khu kinh tế thế hệ mới. Thành phố cũng nghiên cứu xây dựng Trung tâm Hợp tác, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), hướng tới giải quyết những bài toán cụ thể trong hoạt động của chính quyền, doanh nghiệp và các ngành kinh tế.

Đáng chú ý, việc thu hút các tập đoàn công nghệ cao như Foxconn, Jinko Solar, Gokin Solar, Lite-On với tổng vốn đăng ký khoảng 2,01 tỷ USD góp phần tạo thêm cơ sở để Quảng Ninh thúc đẩy phát triển các lĩnh vực công nghệ cao. Trong định hướng dài hạn, AI, dữ liệu và khả năng kết nối, liên thông dữ liệu được xác định là những động lực quan trọng, phục vụ quản trị hiện đại và nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố.

Một chuyển biến quan trọng khác là việc hình thành nền tảng dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước và cải cách hành chính. Thành phố đã số hóa, liên kết trên 1 triệu hồ sơ hộ tịch, hơn 1,2 triệu hồ sơ đất đai; 100% dữ liệu địa chính được liên thông với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đồng bộ 100% dữ liệu cán bộ, công chức, viên chức. Tỷ lệ tái sử dụng dữ liệu số đạt 99,31%.

Trên nền tảng đó, cải cách thủ tục hành chính được thực hiện theo hướng tái thiết kế quy trình, khai thác dữ liệu đã có để giảm yêu cầu cung cấp lại thông tin, thay vì chỉ chuyển các thủ tục từ môi trường trực tiếp lên môi trường mạng.

Có thể khẳng định, chuyển đổi số tại Quảng Ninh đang từng bước tạo ra những thay đổi cụ thể trong đời sống và hoạt động kinh tế. Trong giai đoạn phát triển mới, khi quy mô và yêu cầu quản trị của thành phố ngày càng cao, chuyển đổi số cần được kết nối chặt chẽ hơn với kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế biển, xã hội số, công dân số và hội nhập quốc tế. Điều đó đòi hỏi thành phố tiếp tục tập trung nguồn lực, đổi mới phương thức triển khai và xử lý dứt điểm những điểm nghẽn còn tồn tại, tránh tình trạng đầu tư công nghệ nhưng hiệu quả ứng dụng chưa tương xứng.

Thời gian tới, Quảng Ninh đặt mục tiêu hoàn thành Kế hoạch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số; hoàn thiện các nền tảng dùng chung, kho dữ liệu; triển khai xây dựng Trung tâm An ninh mạng để sớm đưa vào vận hành chính thức; hoàn thiện Trung tâm Điều hành thông minh (IOC) và Trung tâm Kiểm soát an toàn thông tin. Đồng thời chuẩn bị hạ tầng, tài nguyên để sẵn sàng dịch chuyển các hệ thống thông tin trọng yếu lên Trung tâm Dữ liệu quốc gia.

Cùng với đó, việc hoàn thiện Khu công nghệ số tập trung Tuần Châu, Cửa khẩu thông minh Móng Cái - Đông Hưng, phát triển các mô hình ứng dụng AI, nhất là mô hình “AI tự chủ”, sẽ tiếp tục được quan tâm. Thành phố cũng tập trung hoàn thiện Đề án xác lập mô hình tăng trưởng mới và Đề án Khu kinh tế đặc biệt Quảng Ninh. Qua đó mở rộng không gian phát triển mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.