Từ một địa phương sớm định hình du lịch bốn mùa, Quảng Ninh đang từng bước biến “thời gian ban đêm” thành không gian kinh tế mới. Với lợi thế hạ tầng, di sản và hệ sinh thái dịch vụ ngày càng hoàn chỉnh, kinh tế đêm được kỳ vọng trở thành động lực tăng trưởng bền vững cho du lịch và đô thị.

Ngày 14/7/2023, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Quyết định số 1894/QĐ-BVHTTDL về Đề án “Một số mô hình phát triển sản phẩm du lịch đêm”, trong đó Quảng Ninh được xác định là một trong những địa bàn trọng điểm. Theo lộ trình, đến năm 2025, tỉnh phải hình thành tối thiểu một mô hình phát triển sản phẩm du lịch đêm tiêu biểu và đến năm 2030 hướng tới tổ hợp giải trí đêm riêng biệt mang tầm khu vực. Phát triển kinh tế đêm cũng chính là một giải pháp trong định hướng lâu dài của Quảng Ninh về phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn, xây dựng tỉnh trở thành trung tâm dịch vụ, công nghiệp hiện đại của phía Bắc.

Những năm gần đây, tỉnh đã tạo dựng được nền tảng hạ tầng đồng bộ hiếm có trong cả nước. Hệ thống giao thông liên hoàn đường bộ, đường không, đường thủy kết nối các trung tâm du lịch lớn, cảng tàu khách quốc tế, sân bay Vân Đồn, cao tốc xuyên tỉnh cùng mạng lưới đô thị ven biển hiện đại đã mở ra không gian phát triển mới cho các hoạt động dịch vụ về đêm. Hiện nay, theo thống kê trên địa bàn tỉnh có 128 khách sạn xếp hạng 1-5 sao; 243 cơ sở lưu trú đáp ứng điều kiện tối thiểu; 102 tàu thủy lưu trú du lịch; 13 điểm mua sắm, 5 nhà hàng và 2 cơ sở vui chơi giải trí đạt tiêu chuẩn phục vụ khách du lịch; 1 khu du lịch quốc gia, 5 khu du lịch cấp tỉnh, 88 điểm du lịch. Đây là những điều kiện tốt, đáp ứng đầy đủ các nhu cầu đa dạng của du khách khi về với Quảng Ninh, đủ khả năng đáp ứng lượng khách lớn kéo dài thời gian ở lại thay vì chỉ tham quan ngắn ngày.

Từ lợi thế đó, việc xây dựng và triển khai đề án thí điểm phát triển kinh tế ban đêm được tỉnh xác định là bước đi cần thiết để khắc phục những hạn chế cố hữu của du lịch truyền thống, nhất là tình trạng “ngủ sớm”, thiếu sản phẩm giải trí sau 18 giờ. Khi các hoạt động đêm được đầu tư đa dạng và phong phú, khả năng giữ chân du khách tăng lên rõ rệt, kéo theo sự gia tăng chi tiêu, tạo môi trường thuận lợi cho chuỗi dịch vụ đi kèm và thu hút thêm dòng vốn đầu tư. Mô hình “thành phố 24 giờ”, vốn đã phổ biến ở nhiều quốc gia, đang dần hiện diện tại vùng đất mỏ theo cách riêng.

Thực tế cho thấy, Quảng Ninh đã sớm sở hữu một chuỗi sản phẩm kinh tế đêm được thị trường đón nhận. Sau hoàng hôn, du khách có thể lên du thuyền thưởng thức tiệc tối trên vịnh Hạ Long, ngắm cảnh ven bờ lung linh ánh đèn, xem các màn trình diễn nghệ thuật. Những lựa chọn khác là xe buýt hai tầng ngắm phố phường về đêm, nhạc nước, pháo hoa bên bờ biển. Hệ thống chợ đêm, phố đi bộ, nhà hàng ẩm thực, khu vui chơi giải trí đêm đã hình thành tại nhiều khu du lịch trọng điểm. Đặc biệt, việc tổ chức pháo hoa định kỳ tại khu vực trung tâm du lịch cũng đã tạo thêm sức hút cho các hoạt động ban đêm. Những màn pháo hoa kéo dài khoảng 15 phút không chỉ thu hút người xem tại bờ biển, quảng trường mà còn trở thành trải nghiệm du lịch, góp phần đưa dòng khách tiếp tục tham gia các hoạt động vui chơi, ẩm thực về đêm. Bên cạnh đó, các mô hình chợ đêm như: Vui-Fest, phố đi bộ ven biển Bãi Cháy, góp phần hoàn thiện bức tranh du lịch đêm, đáp ứng nhu cầu ăn uống, mua sắm và giải trí của du khách.

Một trong những không gian kinh tế đêm nổi bật nhất hiện nay là Halong Marina Street Fest tại phường Bãi Cháy. Khác với mô hình chợ đêm truyền thống, tuyến phố này được quy hoạch như một lễ hội mở, mang phong cách quốc tế, hoạt động cả ngày lẫn đêm với hàng trăm gian hàng ẩm thực, khu vui chơi, không gian mua sắm, các điểm check-in nghệ thuật và chuỗi sự kiện liên tục. Chỉ trong vài ngày đầu mở cửa từ tháng 7 đến tháng 9/2025, Halong Marina đã thu hút hơn 12.000 lượt khách, cho thấy sức hút mạnh mẽ của một không gian “đô thị ban đêm” năng động. Nhiều người dân địa phương coi đây là điểm hẹn cuối tuần mới, nơi gia đình và bạn bè có thể cùng trải nghiệm ẩm thực, âm nhạc và không khí lễ hội.

Song song với đó, tỉnh liên tiếp tổ chức các đại nhạc hội, lễ hội đường phố, show diễn thực cảnh, các đêm pháo hoa tại quảng trường Sun Carnival, du thuyền ngắm vịnh đêm. Những sự kiện như Halo! Halo Fest!, Skyware Hạ Long 2025, VuiFest Sun Carnival, Superfest 2025 hay show “Đi tìm dấu ngọc” đang từng bước định hình thương hiệu giải trí đêm của Quảng Ninh.

Tại hội thảo sơ kết triển khai Đề án giai đoạn 2023–2025, ông Nguyễn Lâm Nguyên, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Ninh cho biết, tỉnh đã chủ động xây dựng đề án thí điểm tại 6 địa phương gồm Hạ Long, Móng Cái, Cẩm Phả, Đông Triều, Cô Tô và Vân Đồn. Khung thời gian cho nhiều dịch vụ ban đêm được nới đến 6 giờ sáng, tạo dư địa vận hành cho các loại hình giải trí, ẩm thực, mua sắm. Kết quả bước đầu cho thấy mô hình kinh tế đêm đã trở thành một động lực mới cho tăng trưởng du lịch, đóng góp tích cực vào phục hồi kinh tế – xã hội sau đại dịch và đặt nền móng cho “đô thị du lịch sống về đêm” đặc trưng vùng Đông Bắc.

Tuy vậy, nhìn một cách thẳng thắn, kinh tế đêm tại Quảng Ninh vẫn chưa phát triển tương xứng kỳ vọng. Quy mô còn hạn chế, thiếu tính kết nối vùng, hạ tầng và an ninh ban đêm ở một số khu vực chưa đồng bộ. Nhiều sản phẩm còn mang tính thời vụ, chưa đủ sức tạo dòng khách ổn định quanh năm, đặc biệt vào mùa thấp điểm.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Đoàn Anh Vũ, Giám đốc Marketing Tập đoàn BIM Group, cho rằng Quảng Ninh rất cần một sản phẩm điểm nhấn để khi nhắc đến địa phương này, du khách trong nước và quốc tế lập tức nghĩ đến một hoạt động đặc trưng về đêm. Ông cũng đề xuất cần đẩy mạnh kinh tế đêm vào mùa thấp điểm, khi lượng khách quốc tế tăng, đồng thời nhấn mạnh vai trò chủ trì của cơ quan nhà nước trong hoạch định chính sách và hỗ trợ cho du lịch.

Nguyễn Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Kinh tế du lịch, cho rằng Quảng Ninh cần sớm có những chương trình biểu diễn đêm quy mô lớn, đặc biệt là show diễn thực cảnh trên vịnh Hạ Long, gắn với quy hoạch hạ tầng và hệ thống sản phẩm kết nối thành một chuỗi đồng bộ. Theo ông, không gian di sản thế giới là lợi thế độc nhất để tạo ra những trải nghiệm đêm mà không nơi nào có được.

Từ Halong Marina Street Fest đến các tuyến phố đi bộ, lễ hội âm nhạc, không gian giải trí văn hóa, bức tranh kinh tế đêm của Quảng Ninh đang dần rõ nét hơn. Dù còn nhiều thách thức, nhưng với định hướng chiến lược, sự đầu tư bài bản và quản trị chuyên nghiệp, tỉnh có đủ điều kiện để biến “thời gian tối” thành nguồn lợi mới, góp phần nâng tầm trải nghiệm, giữ chân du khách, thúc đẩy tăng trưởng và xây dựng một đô thị du lịch – dịch vụ thực sự năng động trên bản đồ du lịch Việt Nam và khu vực.