Là xã vùng cao của huyện Hải Hà, những năm qua tình hình kinh tế - xã hội của Quảng Sơn còn gặp nhiều khó khăn. Hiện nay, trong tổng số 876 hộ dân trong toàn xã thì có tới 370 hộ nghèo (theo tiêu chí mới), chiếm 42,67% và 70 hộ cận nghèo. Trong điều kiện khó khăn, xã đã vận động nhân dân thay đổi nhận thức, tập trung phát triển kinh tế nông nghiệp, lâm nghiệp để giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới.
Dẫn chúng tôi đi thăm những cánh rừng keo đang vào độ phát triển gần 4 năm tuổi của gia đình, ông Vòong Sáng Lằm, Trưởng bản Quảng Mới, cho biết: Gia đình tôi vừa khai thác xong 3ha quế, sau khi trừ tiền công thuê lao động và một số chi phí khác còn lãi hơn 250 triệu đồng. Vì thời gian trồng quế lâu cho thu hoạch, phải từ 12-15 năm nên sau khi khai thác xong, vụ này tôi vay thêm 50 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách Xã hội để đầu tư chuyển sang trồng bạch đàn cao sản. Cả 3ha đồi hiện nay đã được chuẩn bị xong, chỉ chờ thời tiết bớt nắng là cuốc hố xuống giống. Còn lại 4ha keo, dự tính khoảng 2 năm nữa sẽ được thu hoạch. Cùng với trồng rừng, hiện nay tôi còn nuôi thêm 2 con trâu, 4 con bò và đàn lợn rừng có hơn chục con để phát triển kinh tế gia đình.
Được biết, Trưởng bản Vòong Sáng Lằm cũng là tổ trưởng của một tổ vay vốn tại bản Quảng Mới. Tổ vay vốn của ông có 26 hộ vay vốn ngân hàng phát triển sản xuất, hộ thì vay 30 triệu đồng, hộ thì vay 50 triệu đồng đầu tư vào trồng rừng, chăn nuôi trâu, bò. Ông Vòong Sáng Sùi - một thành viên trong tổ vay vốn, những năm trước kinh tế của gia đình ông còn khó khăn, từ nguồn vốn vay của Ngân hàng Chính sách xã hội, ông Sùi đã đầu tư chăn nuôi trâu, bò. Đến nay, gia đình ông Sùi đã có 20 con trâu, 20 con bò. Từ khi bắt tay vào chăn nuôi cho đến nay, thu nhập của gia đình ông đã dần ổn định. Nhờ sự cần cù, chịu khó nên không chỉ có gia đình ông mà rất nhiều hộ dân khác đã thoát nghèo.
Trao đổi với chúng tôi, ông Phạm Văn Khởi, Chủ tịch UBND xã Quảng Sơn, cho biết: Quảng Sơn là xã khó khăn nhất của huyện Hải Hà, triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới, Quảng Sơn cũng là xã có xuất phát điểm thấp nhất trong huyện. Là xã vùng cao có 5 dân tộc anh em sinh sống, trong số hơn 4.300 nhân khẩu thì đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tới hơn 98%. Do tập quán canh tác còn lạc hậu, trình độ nhận thức của bà con nơi đây còn nhiều hạn chế nên hiện nay toàn xã có tới hơn 440 hộ nghèo, cận nghèo trong tổng số 876 hộ dân.
Để thoát nghèo, lãnh đạo xã Quảng Sơn đã tập trung vận động bà con nhân dân thay đổi nhận thức trong nếp sinh hoạt cũng như tập quán canh tác. Khi bà con đã nhận thức rõ về việc phát triển kinh tế, vươn lên thoát nghèo thì công tác giảm nghèo mới bền vững. Nhờ xác định đúng hướng, thời gian qua, Quảng Sơn đã đạt được những kết quả nhất định trong việc vận động người dân, ngoài việc phát huy hiệu quả của các cánh đồng trồng lúa, màu, còn đẩy mạnh trồng rừng phát triển kinh tế. Năm 2015, toàn xã trồng được 340ha lúa; 64ha ngô; 31ha khoai lang; 8ha đậu tương; 14ha lạc. Tổng sản lượng lương thực đạt 1.623,7 tấn. Từ đầu năm đến nay, toàn xã đã gieo cấy hết diện tích đất nông nghiệp, triển khai thực hiện tốt việc phòng trừ dịch bệnh cho cây trồng, vật nuôi, đảm bảo sức kéo để phục vụ sản xuất, và tăng trưởng đàn gia súc, gia cầm. Thực hiện chương trình “Chung tay vì cộng đồng, bò giống giúp người nghèo biên giới”, người nghèo trong xã đã được hỗ trợ 224 con bò, nâng tổng số đàn bò trong xã hiện nay lên 326 con; đàn trâu có 1.546 con; đàn lợn 4.162 con; đàn gia cầm hơn 2.200 con. Tỷ lệ đàn gia súc, gia cầm tăng so với năm trước gần 20%.
Trong số hơn 16.000ha đất tự nhiên thì diện tích đất lâm nghiệp 2/3, trong những năm qua Quảng Sơn đã vận động bà con phát huy lợi thế đất lâm nghiệp, đẩy mạnh phát triển kinh tế vườn rừng để xoá đói giảm nghèo. Từ chỗ chỉ có một vài hộ phát triển trồng rừng, đến nay toàn xã đã có hơn 80% hộ dân trồng rừng, hộ ít nhất cũng có 1ha, hộ nhiều 20-30ha, chủ yếu là phát triển trồng keo, quế, bạch đàn. Nhiều diện tích đồi núi trọc trước kia nay đã được phủ xanh. Năm 2016, Quảng Sơn tiếp tục tăng cường công tác quản lý rừng, thực hiện quy hoạch giao đất, giao rừng cho nhân dân; làm tốt công tác chăm sóc, bảo vệ rừng sản xuất và rừng đầu nguồn, phấn đấu trồng 120ha rừng tập trung... Từ đầu năm đến nay, toàn xã đã khai thác được hơn 400 tấn vỏ quế tươi, cho thu nhập hàng chục tỷ đồng. Nhờ phát triển trồng rừng mà nhiều hộ dân trong xã đã có thu nhập ổn định, nhiều hộ đã thực sự thoát nghèo từ trồng rừng.
Từ những kết quả trên cho thấy, cấp uỷ, chính quyền và nhân dân xã Quảng Sơn đã thực sự đi đúng hướng khi chọn phát triển chăn nuôi và trồng rừng để xoá đói giảm nghèo, phấn đấu để hoàn thành mục tiêu đến năm 2020, Quảng Sơn sẽ ra khỏi chương trình 135 và đạt mục tiêu xã nông thôn mới.
Quế Ninh
