Chuyển các hộ kinh doanh từ khu chợ cũ (đã xuống cấp trầm trọng) sang chợ mới - chợ Trung tâm Hải Hà được cho là phù hợp với chủ trương của Nhà nước, tinh thần chỉ đạo của tỉnh, của huyện Hải Hà cũng như nguyện vọng của đông đảo người dân trên địa bàn. Thế nhưng, ngược với những gì mong muốn, việc chuyển chợ ở đây đã không tìm thấy tiếng nói chung giữa các hộ kinh doanh, chính quyền địa phương và doanh nghiệp. Hệ quả dẫn đến, một công trình với kiến trúc bề thế, hiện đại, toạ lạc tại vị trí thuận lợi nhất của huyện Hải Hà và có giá trị đầu tư cả trăm tỷ đồng chưa được khai thác, sử dụng.
Chợ mới - chợ cũ
Chợ Trung tâm Hải Hà (gọi tắt là chợ cũ) được xây dựng từ năm 1993 với vốn đầu tư hoàn toàn từ nguồn ngân sách nhà nước. Sau hơn 20 năm sử dụng, đến nay khu chợ này đã bị xuống cấp nghiêm trọng. Theo kết luận kiểm tra của các cơ quan chức năng, thì chợ cũ không đủ điều kiện để đảm bảo an toàn cho hoạt động kinh doanh, phòng chống cháy nổ, an toàn vệ sinh thực phẩm, an toàn giao thông… Trong khi đó, quỹ đất thuộc khu vực chợ cũ đã được quy hoạch để xây dựng Quảng trường cây xanh, phục vụ nhu cầu về phát triển đô thị theo Quyết định số 1513/QĐ-UBND ngày 17-6-2013 của UBND tỉnh. Vì vậy, cả cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương và đông đảo người dân đều nhận thấy việc chuyển đổi mô hình quản lý chợ nói chung và việc di chuyển chợ cũ sang một khu vực khác là cần thiết và phù hợp với sự phát triển về kinh tế, xã hội của huyện.
Tuy nhiên, khi chợ mới (tại phố Hoàng Hoa Thám) - một công trình được xây dựng trên tổng diện tích 15,8ha, bao gồm 872 điểm kinh doanh, có đầy đủ phân khu chức năng và các điều kiện của một chợ văn minh, hiện đại được xây dựng xong đã lâu lại đang bị bỏ rơi. Và việc di chuyển các hộ kinh doanh tại chợ cũ sang chợ mới vẫn chưa thực hiện được. Những mâu thuẫn nói trên ban đầu xuất phát từ quyền lợi chính đáng của các hộ kinh doanh như: Giá thuê kiot, các khoản phí và các yêu cầu về điều kiện kinh doanh. Tuy nhiên, khi có sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương và sự cầu thị của doanh nghiệp đầu tư chợ thì những chính sách theo quy định đã được điều chỉnh phù hợp. Các điều kiện cần thiết khác cũng đã được doanh nghiệp cùng với các sở, ngành của tỉnh và chính quyền địa phương khắc phục hoàn thiện, thế nhưng sự việc đã đi quá xa, nhất là khi xảy ra cháy chợ cũ vào tối ngày 25-10-2013. Một số hộ kinh doanh đã lôi kéo, tụ tập đông người kiện tụng với quan điểm bài trừ doanh nghiệp đầu tư xây dựng chợ là Công ty TNHH Đức Dương.
Đỉnh điểm của sự việc diễn ra ngày 15-5 vừa qua, tại trụ sở UBND huyện Hải Hà, hàng trăm hộ kinh doanh đến trụ sở tiếp dân của huyện phản đối việc chuyển chợ và có một số đối tượng đã có hành vi quá khích, vào trụ sở UBND huyện gây rối, cản trở hoạt động bình thường của UBND huyện; chống người thi hành công vụ. Đến nay, đã có 5 đối tượng này đã bị Cơ quan CSĐT Công an tỉnh thực hiện lệnh bắt giữ.
Quyết tâm tạo đồng thuận
Đây là quan điểm chỉ đạo của cả hệ thống chính trị huyện Hải Hà. Theo đó, ngoài việc tiếp tục thực hiện đồng bộ công tác tuyên truyền, công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng về chủ trương chuyển đổi vị trí và mô hình quản lý chợ; chợ cũ không bảo đảm các điều kiện phải chấm dứt hoạt động; quy hoạch chuyển chợ cũ thành công viên cây xanh… huyện Hải Hà đã chỉ đạo các phòng, ban tham mưu và Công ty TNHH Đức Dương tạo “mặt bằng sạch” để tổ chức bốc thăm công khai cho tất cả các hộ kinh doanh tham gia tại chợ. Theo đó, Công ty TNHH Đức Dương đã thoả thuận với chủ sở hữu của 322 điểm kinh doanh do Công ty đã bán hoặc cho thuê để bàn giao lại cho huyện tổ chức bốc thăm theo quy định.
Bên cạnh đó, huyện cũng đã chỉ đạo và yêu cầu Công ty thực hiện phương án bố trí sắp xếp ngành nghề kinh doanh, sử dụng điểm kinh doanh; cam kết tiếp nhận và bố trí công việc phù hợp đối với toàn bộ bộ máy Ban quản lý chợ cũ theo Quyết định 251/QĐ-UBND của UBND tỉnh. Đồng thời thực hiện các chính sách hỗ trợ đối với các hộ kinh doanh tại chợ Trung tâm Hải Hà cũ chuyển lên kinh doanh tại chợ mới, như: Miễn giảm 100% giá thuê điểm kinh doanh trong năm 2014 và giảm 50% giá thuê điểm kinh doanh trong năm 2015-2016. Đối với các hộ kinh doanh, huyện yêu cầu phải chấp hành nghiêm chỉnh chính sách, pháp luật của Nhà nước có liên quan đến hoạt động kinh doanh và được Nhà nước bảo hộ quyền kinh doanh cũng như các lợi ích hợp pháp theo quy định của pháp luật.
Để giải quyết dứt điểm những tồn tại này, lãnh đạo huyện Hải Hà khẳng định, sẽ kiên quyết xử lý những cán bộ có sai phạm trong công tác quản lý Nhà nước liên quan đến việc đầu tư của Công ty TNHH Đức Dương và những đối tượng cầm đầu, quá khích gây rối trật tự công cộng, chống người thi hành công vụ. Đồng thời phối hợp tốt với các cơ quan chức năng của tỉnh điều tra quá trình thực hiện dự án đầu tư kinh doanh hạ tầng khu Trung tâm thương mại, dịch vụ, chợ dân sinh và khu dân cư phía Nam huyện Hải Hà của Công ty TNHH Đức Dương.
Bá Khang - Đông Hải
