Lần đầu tiên được tổ chức ở một vài trường phổ thông trên địa bàn tỉnh, hội chợ trao đổi, chia sẻ đồ dùng, đồ chơi, sách, truyện cho học sinh phổ thông đã để lại nhiều dấu ấn cho học sinh và phụ huynh. Tuy đây chỉ là một hoạt động ngoại khoá, nhưng có tính giáo dục cao, giúp cho học sinh biết tiết kiệm, biết quan tâm, chia sẻ với bạn nghèo…
Hội chợ trao đổi, chia sẻ đồ dùng, đồ chơi, sách truyện cho học sinh tại Trường Tiểu học Đông Hải (Tiên Yên). Có mặt tại Trường tiểu học Trần Quốc Toản (TP Hạ Long) đúng buổi nhà trường tổ chức hội chợ trao đổi, chia sẻ đồ dùng, đồ chơi, sách, truyện cho học sinh phổ thông, chúng tôi bị cuốn hút ngay bởi không khí sôi nổi, hào hứng của hội chợ. Sân trường náo nhiệt với đủ sắc màu của 27 gian hàng của 27 lớp được trang trí khá công phu. Các sản phẩm trưng bày rất phong phú: từ sách, truyện, đồ chơi, đồ dùng học tập đến quần áo, giầy, dép. Mỗi gian hàng có tên gọi riêng vừa giản dị, vừa dễ nhớ như: tình bạn, nhân ái… Xung quanh sân trường treo rất nhiều khẩu hiệu: Hội chợ trao đổi, chia sẻ của học sinh Trường tiểu học Trần Quốc Toản - nơi sẵn sàng thắp sáng những tấm lòng nhân ái; tham gia hội chợ là thiết thực chia sẻ giúp đỡ các bạn có hoàn cảnh khó khăn; đổi đồ dùng, trao tấm lòng - chia sách truyện, sẻ tình thương… Có lẽ lần đầu tiên được trực tiếp tham gia vào hoạt động trao đổi mang hơi hướng thương mại như thế này nên các khách hàng nhí rất hào hứng. Bởi vậy, khi cô giáo Vũ Hồng Tiến, Hiệu trưởng nhà trường vừa kết thúc phần khai mạc, các khách hàng nhí vội đổ xô đến các gian hàng để “mua” bằng được món hàng mình ưa thích (loại sản phẩm được học sinh ưa chuộng nhất vẫn là đồ chơi, tiếp đến là truyện tranh, sách, đồ dùng học tập và quần áo, giầy dép…). Chỉ một loáng, hội chợ đã “cháy” hàng, khiến không ít khách hàng nhí khóc… vì bị chậm chân. Nhiều sản phẩn mang đến hội chợ là do tự tay các em học sinh làm
Không kém phần hấp dẫn, các hoạt động ngoài lề của hội chợ như bán đấu giá những sản phẩm đặc sắc nhất (được lựa chọn từ các gian hàng), trình diễn thời trang của nhóm người mẫu nhí, quyên góp ủng hộ học sinh vùng khó khăn… cũng thu hút được sự quan tâm của rất đông phụ huynh và học sinh. Nhiều sản phẩm là những bức tranh do chính học sinh nhà trường vẽ về phong cảnh Vịnh Hạ Long đã được đại diện các doanh nghiệp, các bậc phụ huynh mua với giá 2,5 triệu đồng… Ngay trong buổi bán đấu giá đó, Ban tổ chức thu được 16 triệu đồng. Theo Ban giám hiệu nhà trường, toàn bộ số tiền này sẽ được dùng để trao tặng học sinh nghèo vượt khó của nhà trường và chi phí cho công tác tổ chức hội chợ. Qua tìm hiểu được biết, để có thể tổ chức một hoạt động ngoại khoá như thế này nhà trường đã phải làm công tác tuyên truyền, vận động tới toàn thể phụ huynh và học sinh. Khi học sinh nộp sản phẩm, nhà trường phải tiến hành phân loại, loại những sản phẩm không còn giá trị sử dụng, chọn sản phẩm để trưng bày, để phụ huynh tham gia đấu giá và ủng hộ học sinh nghèo, định giá sản phẩm để in phiếu trao đổi (mỗi phiếu trao đổi được định giá trước bằng một khoản tiền cố định), mỗi học sinh sẽ được nhận giá trị phiếu trao đổi tương ứng với giá trị sản phẩm mình quyên góp. “Khi bắt đầu đọc văn bản hướng dẫn của Sở GD- ĐT, chúng tôi thực sự lúng túng”- cô giáo Vũ Hồng Tiến, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trần Quốc Toản cho biết: -“Nhưng đến thời điểm này, tôi có thể khẳng định, hoạt động hội chợ của nhà trường đã rất thành công, cả về mặt tổ chức và còn mang lại ý nghĩa giáo dục hết sức to lớn, huy động được đông đảo phụ huynh tham gia vào công tác giáo dục của nhà trường”. Cũng với quy mô và cách thức tổ chức như vậy, trên địa bàn TP Hạ Long còn có 6 trường tiểu học, THCS khác là Trần Hưng Đạo, Hạ Long, Lê Hồng Phong, Nguyễn Văn Thuộc, Lê Văn Tám và THPT Hòn Gai tổ chức thành công hội chợ này.
Đấu giá sản phẩm tại hội chợ của Trường Tiểu học Đông Hải (Tiên Yên)
Hội chợ trao đổi, chia sẻ đồ dùng, đồ chơi, sách truyện cho học sinh phổ thông là sáng kiến của Trung tâm Công nghệ giáo dục, Bộ GD - ĐT. Để giúp học sinh phổ thông làm quen với khái niệm thương mại, hội chợ được thiết kế như một hội chợ thương mại thực thụ (có các gian hàng trưng bày sản phẩm, có các tiết mục văn nghệ, trình diễn thời trang và bán đấu giá sản phẩm). Tuy nhiên, hội chợ này lại có những nét đặc trưng khác mang tính giáo dục rất cao. Đó là, các sản phẩm trưng bày để trao đổi tại hội chợ là đồ dùng, đồ chơi, sách, truyện cũ vẫn còn giá trị sử dụng (do học sinh nhà trường quyên góp); phương thức trao đổi tại hội chợ không phải bằng tiền mặt mà được thực hiện thông qua phiếu trao đổi; mỗi học sinh sẽ được nhận giá trị phiếu trao đổi tương ứng với giá trị sản phẩm mình quyên góp (giá trị sản phẩm do Ban định giá nhà trường thẩm định); phụ huynh cũng có thể tham gia vào hội chợ bằng cách mua phiếu trao đổi từ Ban tổ chức nhà trường… Những nét đặc biệt này đã giúp học sinh hình thành hành vi tiết kiệm, ý thức chia sẻ, tương thân, tương ái với các bạn nghèo có hoàn cảnh khó khăn. Bên cạnh đó, còn là cách để nhà trường đẩy mạnh công tác xã hội hoá giáo dục- thu hút phụ huynh học sinh cùng tham gia vào quá trình giáo dục học sinh. Cái hay của hoạt động ngoại khoá này chính là hiệu quả giáo dục đã được thể hiện ngay trong hình thức tổ chức. Cô giáo Vũ Hồng Tiến, Hiệu trưởng Trường tiểu học Trần Quốc Toản khẳng định: “Hoạt động ngoại khoá này mang lại hiệu quả giáo dục hơn rất nhiều những bài giảng của giáo viên trên bục giảng”. Nhiều bậc phụ huynh, học sinh có mặt tại hội chợ cũng bày tỏ mong muốn những hoạt động ngoại khoá như thế này sẽ tiếp tục được tổ chức. Tuy nhiên, để hoạt động này đạt được giá trị giáo dục như mong muốn các đơn vị trường học khi triển khai thực hiện cần rút kinh nghiệm, tránh những động thái, hành vi làm giảm tính giáo dục như mua đồ mới để học sinh mang đến nộp, hay mua đồ mới để trưng bày tại các gian hàng, mà không cho học sinh trao đổi như kế hoạch, quy chế của nhà trường… (tình trạng này đã xảy ra tại Trường Tiểu học Trần Quốc Toản); nên khuyến khích học sinh lựa chọn những đồ dùng, đồ chơi yêu thích, phù hợp; khuyến khích học sinh tự sáng tạo làm các sản phẩm từ những phế liệu trong cuộc sống…
