Đầu ca, căn phòng của Trạm Cấp cứu mỏ Cẩm Phả trở nên trang nghiêm. Chỉ huy và đội viên đứng trong đội hình, cùng đọc lời thề: “Nắm chắc kỹ thuật, bình tĩnh tự tin; đồng tâm nhất trí, dũng cảm quên mình…”. Lời thề dù đã thuộc lòng vẫn được đọc chậm, rõ, đầy quyết tâm, bởi sau lời thề ấy là trách nhiệm với đồng đội và những người thợ lò đang làm việc dưới lòng đất.
Lời thề vừa dứt, mỗi người trở về vị trí kiểm tra máy thở, thiết bị và xe cứu hộ. Không có tiếng kẻng, chưa có lệnh điều động, nhưng ca trực đã thực sự bắt đầu.
Giữ trạng thái sẵn sàng là nhiệm vụ Chi bộ Trạm Cấp cứu mỏ Cẩm Phả đặt ở vị trí trọng tâm. Kỷ luật ca trực, chất lượng thiết bị, kết quả huấn luyện đều gắn với trách nhiệm của từng người, trước hết là cán bộ, đảng viên. Ở đây, công tác xây dựng Đảng thể hiện trong việc làm đúng quy trình, báo cáo trung thực và không để sự quen thuộc dẫn đến chủ quan.
Người giữ nhịp kỷ luật ở Trạm là đồng chí Trần Xuân Thắng, sinh năm 1973, Phó Giám đốc Trung tâm Cấp cứu mỏ - Vinacomin, Bí thư Chi bộ, Trạm trưởng Trạm Cấp cứu mỏ Cẩm Phả. Gần 30 năm trong nghề, anh đã trải qua nhiều vị trí: công nhân mỏ, đội viên cứu hộ, tiểu đội trưởng rồi cán bộ quản lý. Những lần trực tiếp vào hiện trường sự cố giúp anh hiểu rằng trong nghề cứu hộ, sự an toàn không thể đặt trên hai chữ “chắc là”.
Bởi vậy, ngay trong những ca trực bình thường, anh vẫn nhắc cán bộ, đội viên: “Phải giữ vững tinh thần ‘Kỷ luật và Đồng tâm’ của người thợ mỏ; không được chủ quan, nhất là trong kiểm tra, vận hành thiết bị cứu hộ” .
Trong một ca trực tháng 9/2026, khi vận hành đầu ca máy bơm chữa cháy, đồng chí Bùi Xuân Hải, Tiểu đội trưởng Tiểu đội 4, phát hiện máy không khởi động. Anh báo cáo trực ca; cả tiểu đội kiểm tra, xác định ắc quy hết điện. Sau khi sạc nhưng bình không nhận điện, ca trực xác nhận ắc quy đã hỏng, đưa máy khỏi trạng thái thường trực và báo cáo Trạm đề nghị thay bình mới.
Sự việc được phát hiện trước khi có tiếng kẻng báo động. Nếu đồng chí Hải chủ quan bỏ qua bước vận hành, chiếc máy bơm vẫn được đánh giá tốt nhưng lại không thể làm việc khi xảy ra cháy. Khi ấy, cả tiểu đội có thể đã đến hiện trường mà thiếu đi một phương tiện quan trọng, thậm chí còn có thể làm mất đi cơ hội sống của người đang chờ được cứu.
Thiết bị phải sẵn sàng trước khi sự cố xảy ra, con người phải đủ vững vàng trước khi bước vào nơi nguy hiểm. Bởi vậy, khi không có lệnh điều động, ca trực vẫn tiếp tục bằng việc kiểm tra phương tiện, học tập, huấn luyện và rèn thể lực.
Từ phòng học, các đội viên chuyển sang thực hành sơ cấp cứu và các tình huống gần với thực tế. Họ mang trang bị, di chuyển theo đội hình, tiếp cận khu vực giả định có nạn nhân. Người đi trước quan sát, người phía sau giữ liên lạc, từng tín hiệu, câu báo cáo phải rõ ràng. Chậm một nhịp có thể lỡ thời gian cứu người, nhưng vội một bước cũng có thể đẩy cả tiểu đội vào nguy hiểm.
Trong bài tập chiến thuật, đội viên mang máy thở vào môi trường giả định có khí độc, nhiệt độ cao và tầm nhìn hạn chế. Khi cơ thể thấm mệt, những lỗi nhỏ dễ lộ ra: khoảng cách đội hình chưa đúng, nút dây chưa gọn, cách đặt tay trên cáng chưa hợp lý hoặc báo cáo thiếu thông tin. Mỗi lỗi đều được chỉ ra và sửa ngay, bởi hiện trường thật không cho người cứu hộ cơ hội làm lại.
Rèn thể lực cũng không thể thiếu. Không ai tập thay ai, mỗi người phải đủ sức hoàn thành nhiệm vụ mà không trở thành gánh nặng cho đồng đội. Họ còn phải trung thực với tình trạng sức khỏe, bởi che giấu một dấu hiệu bất thường có thể gây nguy hiểm cho cả đội hình.
Lực lượng cấp cứu mỏ còn đến các đơn vị hầm lò, lộ thiên kiểm tra an toàn, vệ sinh lao động để phòng ngừa sự cố. Nếu huấn luyện chuẩn bị cho tình huống nguy hiểm, thì kiểm tra phòng ngừa nhằm ngăn nguy hiểm trở thành sự cố. Kiểm tra không phải để tìm lỗi cho đủ biên bản. Mỗi kiến nghị phải chỉ rõ mối nguy, cách xử lý và người chịu trách nhiệm. Với người làm nghề cứu hộ, cuộc cứu hộ tốt nhất vẫn là cuộc cứu hộ không phải diễn ra vì nguy cơ đã được loại bỏ từ sớm.
Yêu cầu với nghề cấp cứu mỏ luôn rất cao, vì vậy, Chi bộ đã tập trung lãnh đạo chuyên môn với những nội dung cụ thể: Duy trì quân số trực, bảo đảm phương tiện, nâng cao chất lượng huấn luyện, kiểm tra việc chấp hành quy trình và rút kinh nghiệm sau mỗi nhiệm vụ. Mỗi hạn chế phải được chỉ rõ nguyên nhân, trách nhiệm, biện pháp khắc phục và kiểm tra lại kết quả thực hiện.
Một sáng thứ Bảy tháng 3/2026, qua hệ thống camera, Giám đốc Trung tâm phát hiện một ca trực tại Trạm không thực hiện đúng lịch đã giao. Với đơn vị thường trực cứu hộ, đây là dấu hiệu kỷ luật ca trực phải được chấn chỉnh ngay. Đồng chí Trần Xuân Thắng lập tức tổ chức họp chi bộ, kiểm điểm việc chấp hành, xác định trách nhiệm của chỉ huy và ca trực, đồng thời rút kinh nghiệm trong toàn Trạm. Đồng chí Trạm trưởng yêu cầu các ca trực phải thống nhất: Lịch trực phải thực hiện đầy đủ, đúng quy định; chỉ huy phải kiểm tra, chịu trách nhiệm, nếu có vướng mắc phải báo cáo kịp thời để giải quyết. Sau đợt chấn chỉnh, tình trạng trên đã không lặp lại.
Chi bộ không làm thay chuyên môn, nhưng giữ sự thống nhất về nhận thức và kỷ luật chung. Chỉ huy ca chịu trách nhiệm về quyết định; đội viên chịu trách nhiệm với công việc được giao; Đảng viên nêu gương bằng việc làm: Luôn nêu gương và thẳng thắn nhận thiếu sót.
Từ những việc nhỏ lặp lại mỗi ngày, tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm” trở thành chuẩn mực của người đội viên cấp cứu mỏ. Kỷ luật là không bỏ bước vì quen tay, không ký khi chưa kiểm tra, không che đậy khuyết điểm. Đồng tâm là giữ đúng vị trí, nhắc nhở đồng đội khi làm chưa tốt và đặt an toàn chung của cả tập thể lên trên sự thuận tiện của cá nhân. Những quần chúng có chuyên môn, ý thức kỷ luật và tinh thần vì tập thể được phát hiện, bồi dưỡng, tạo nguồn phát triển Đảng.
Mọi việc thường ngày đều hướng tới lúc tiếng kẻng báo động vang lên. Khi đó, mệnh lệnh của chỉ huy phải ngắn gọn, thiết bị phải sẵn sàng và mỗi người phải làm tốt công việc được giao. Sự bình tĩnh, chuyên nghiệp trong phút khẩn cấp được tạo nên từ những ngày bình yên như thế.
Mỗi khi kết thúc một nhiệm vụ cứu hộ, trang bị được kiểm tra, vệ sinh, bổ sung rồi đưa về trạng thái thường trực. Những việc làm tốt, khâu còn chậm hoặc chưa hợp lý đều được chỉ ra thẳng thắn khi rút kinh nghiệm. Một thiếu sót được nhận ra hôm nay có thể giữ an toàn cho cả đội trong nhiệm vụ lần sau.
Cuối ca, ngoài cửa lò, những người thợ kết thúc ca sản xuất, bụi than còn bám trên quần áo và gương mặt. Có người vội tắm, thay đồ để về với gia đình; có người ngồi lại trao đổi công việc với đồng nghiệp. Những hình ảnh bình thường ấy chính là điều lực lượng cấp cứu mỏ mong muốn được nhìn thấy sau mỗi ca.
Họ không mong có sự cố để chứng minh lòng dũng cảm. Họ mong nguy cơ được phát hiện sớm, người thợ rời cửa lò an toàn; và nếu tình huống xấu xảy ra, họ đủ nhanh, đủ vững để có mặt đúng lúc. Ngày hôm sau, lời thề đầu ca lại vang lên, từng thiết bị lại được kiểm tra. Sự sẵn sàng ấy được giữ bằng vai trò lãnh đạo kiên quyết của chi bộ, trách nhiệm nghề nghiệp và tình cảm của những người thợ cấp cứu mỏ. Đó là lời hứa thầm lặng: Khi người thợ lò cần, lực lượng cấp cứu mỏ sẽ có mặt.
