Từ truyền thống "Kỷ luật và đồng tâm" bất khuất gần một thế kỷ, những tấm gương thợ mỏ tiêu biểu đã tỏa sáng, trong đó có ông Bùi Đăng Hiếu - người thợ cả từng vận hành những "gã khổng lồ" như máy xúc EKG18 để vinh dự đón nhận danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn quốc duy nhất của mỏ Đèo Nai năm xưa. Câu chuyện về cuộc đời và sự cống hiến của ông là minh chứng sống động cho bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng cống hiến của người thợ mỏ qua bao thế hệ.
Ký ức "gã khổng lồ" và người thợ cả mỏ Đèo Nai
Gần 17 năm trôi qua kể từ ngày rời tay gạt máy xúc để trở về nghỉ ngơi tại quê nhà Thái Bình (nay là tỉnh Hưng Yên), nhưng trong sâu thẳm ký ức của ông Bùi Đăng Hiếu, đất mỏ Quảng Ninh vẫn là chốn quê thứ hai nặng ân tình. Gần ba mươi năm gắn bó với tiếng máy, với tầng cao, moong sâu của mỏ, cuộc đời ông là một thước phim đẹp đẽ về một thời trai trẻ xông pha, hoa lửa và đầy kiêu hãnh của người thợ mỏ.
Năm 1985, giữa lúc khí thế lao động đang sôi sục trên những tầng than, ông Hiếu là một trong số ít tay thợ lái máy xúc cừ khôi được tin tưởng giao trọng trách Tổ trưởng Tổ máy xúc EKG18. Thời đó, ai được giao đảm nhận cỗ máy do Liên Xô viện trợ cũng rất tự hào, đồng thời cũng hiểu sẽ phải gánh trách nhiệm lớn lao. Ngày ấy, đứng sừng sững trên công trường, cỗ máy nặng đến vài chục tấn chẳng khác nào một gã khổng lồ bằng sắt thép. Không phải ai cũng đủ bản lĩnh và tay nghề để có thể vận hành thuần thục khối cơ khí đồ sộ ấy.
Nhưng dưới sự chỉ huy của người thợ cả giàu kinh nghiệm, cỗ máy EKG18 không chỉ vận hành trơn tru, mà còn liên tục lập nên những kỳ tích về sản lượng. Tổ EKG18 của ông Hiếu thời ấy đã băng qua những thử thách cam go nhất, từ phá đá mở đường cho đến những ca hạ moong vỉa chính hiểm trở. Đồi cao đá dựng có thể mòn cả sắt thép, nhưng chưa từng mòn đi ý chí quyết thắng của những con người xem mỏ là nhà.
Ông Bùi Đăng Hiếu nhớ lại: Có những giai đoạn mỏ xuống sâu, tổ máy phải xuống tận đáy moong mở đường cho xe vận tải. Đá to treo lơ lửng trên vỉa vách, chỉ sơ sẩy một chút là tai nạn chực chờ. Anh em phải tính toán từng góc dốc, từng độ rơi, dùng chính gầu xúc để đỡ, gạt đá rơi đúng vị trí an toàn. Thời đó thiếu thốn trăm bề, phụ tùng khan hiếm, nhưng anh em bảo ban nhau từng ly từng tí, giữ gìn thiết bị như của để dành. Nhờ sự đồng lòng ấy, năm 2001, tôi vinh dự được tập thể suy tôn và cấp trên công nhận là Chiến sĩ thi đua toàn quốc duy nhất của Công ty Than Đèo Nai.
Đèo Nai - Khúc tráng ca vượt thời gian
Đèo Nai đâu chỉ có than, nơi đây từ lâu đã là một vùng đất giàu truyền thống cách mạng, tự hào là mỏ lộ thiên duy nhất vinh dự được Bác Hồ về thăm năm 1959. Nơi đây đã nuôi dưỡng và thắp sáng biết bao thế hệ thợ mỏ kiên cường, từ Anh hùng Lao động Vũ Hữu Sơn (thợ lái máy khoan By4), Chiến sĩ thi đua toàn quốc Bùi Đăng Hiếu, cho đến Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới Đặng Văn Bình...
Ít ai nhớ rằng, theo thiết kế cũ của Liên Xô, mỏ Đèo Nai từng được dự báo sẽ cạn kiệt tài nguyên và phải đóng cửa vào năm 2000. Những tưởng những người thợ như ông Hiếu sẽ phải rẽ sang con đường khác. Thế nhưng, bằng trí tuệ, sự thăm dò miệt mài và tư duy thiết kế lại, Đèo Nai không những hồi sinh mà còn vươn lên mạnh mẽ, vượt mốc 1 triệu rồi 2 triệu tấn than mỗi năm. Tinh thần đồng cam cộng khổ của những người thợ Đèo Nai đã chiến thắng cả giới hạn của tự nhiên.
Cùng với danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn quốc, trong suốt 3 thập kỷ gắn bó với những tầng than nắng gió, người công nhân mỏ Bùi Đăng Hiếu còn ghi thêm rất nhiều thành tích trong lao động sản xuất. Ông từng được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba vì những cống hiến cho sự nghiệp sản xuất than cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.
Đến hôm nay, tiếp nối chặng đường lịch sử hào hùng ấy, Công ty Cổ phần Than Đèo Nai - Cọc Sáu - TKV (đơn vị ra đời từ sự kiện sáp nhập giữa Công ty CP Than Đèo Nai - Vinacomin và Công ty CP Than Cọc Sáu - Vinacomin) vẫn không ngừng vững bước, khẳng định vị thế là một trong những đơn vị chủ lực cung cấp nguồn than antranxit chất lượng cao cho đất nước.
Nhìn về chặng đường phát triển mới, ông Đặng Thanh Bình, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Công ty, chia sẻ: Việc hợp nhất thành Công ty Cổ phần Than Đèo Nai - Cọc Sáu - TKV là chủ trương lớn nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong công tác xây dựng Đảng và sản xuất kinh doanh. Trên hành trình ấy, thuận lợi lớn nhất và cũng là tài sản vô giá của doanh nghiệp chính là truyền thống đoàn kết, sự đồng lòng của tập thể cán bộ công nhân viên - những người đang tiếp nối xứng đáng ngọn lửa nhiệt huyết từ các thế hệ thợ mỏ đi trước, trong đó có người thợ mỏ, người Chiến sĩ thi đua toàn quốc Bùi Đăng Hiếu.
Gần bốn mươi năm đã trôi qua kể từ ngày ông Hiếu nhận nhiệm vụ đặc biệt, điều khiển EKG18 khai phá từng lớp đất đá, bóc từng tấn than, làm giàu cho Tổ quốc, Than Đèo Nai - Cọc Sáu hôm nay đã đổi thay, vươn mình hiện đại trong màu áo mới của Vùng mỏ Quảng Ninh. Nhưng những giọt mồ hôi và tiếng máy gầm vang dội ngày nào vẫn hòa vào mạch ngầm, tiếp tục bồi đắp thêm truyền thống về người thợ mỏ. Để mỗi khi nhắc đến Vùng mỏ, người ta lại tự hào nhắc về những con người đã dâng hiến cả thanh xuân trên những tầng than như người thợ mỏ - người Chiến sĩ thi đua toàn quốc Bùi Đăng Hiếu.
