Xác định chuyển đổi số là xu hướng tất yếu giúp du lịch bứt phá và phát triển bền vững, thời gian qua, ngành Du lịch tỉnh đã không ngừng nỗ lực, ứng dụng công nghệ, góp phần hướng tới du lịch thông minh, nâng tầm thương hiệu điểm đến Quảng Ninh.
Trước đây, để hình dung về một điểm đến, du khách thường phải tìm kiếm thông tin qua sách, báo, website hoặc nghe giới thiệu từ các đơn vị lữ hành. Nay, chỉ với một chiếc điện thoại có kết nối internet, hành trình khám phá Quảng Ninh có thể bắt đầu ngay từ trước chuyến đi.
Du khách có nhu cầu đến du lịch Cô Tô sẽ rất dễ dàng tìm kiếm thông tin bởi địa phương này đã sớm đưa vào vận hành hai website du lịch: Amazingcoto.vn và Cototourist.com, cung cấp thông tin đầy đủ về lịch sử, văn hóa, điểm đến, lưu trú cùng hình ảnh, video sống động và các chương trình khuyến mãi du lịch.
Điểm đặc biệt là từ rất xa, chỉ cần có mạng, du khách có thể khám phá một số điểm du lịch nổi bật tại Cô Tô như: Di tích quốc gia đặc biệt Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, chùa Trúc Lâm, bãi đá Móng Rồng, và đảo Thanh Lân thông qua công nghệ thực tế ảo VR 360 độ đã được áp dụng. Người dùng sẽ được trải nghiệm không gian ảo toàn cảnh và quan sát mọi hướng, phóng to, thu nhỏ khám phá các địa điểm như đang có mặt tại chỗ. Chính sự kết hợp giữa hình ảnh 360 độ và thuyết minh tự động giúp du khách dễ dàng tiếp cận thông tin, chủ động lên kế hoạch cho chuyến du lịch thực tế.
Chia sẻ về tiện ích này, chị Đỗ Thị Ánh (TP Hà Nội) cho hay: Tôi tìm hiểu được du lịch Cô Tô qua các website và xem được các điểm đến thông qua công nghệ VR 360 độ. Từ đó tôi dễ dàng tìm và lựa chọn đặt phòng, chọn điểm đến trong hành trình khám phá Cô Tô.
Được biết, cùng với nỗ lực triển khai công nghệ VR 360 độ tại tất cả các điểm du lịch, đặc khu Cô Tô còn đẩy mạnh truyền thông qua báo chí và website, đồng thời tích cực quảng bá trên nền tảng Zalo và tích hợp mã QR vào các ấn phẩm du lịch. Từ đó giúp hình ảnh Cô Tô “phủ” được du khách nhiều hơn; tạo tiện ích cho du khách lựa chọn hành trình đến với đảo ngọc, biển xanh.
Không chỉ có Cô Tô, tại Quảng Ninh, nhiều địa phương, từ cấp xã/phường, đã ứng dụng công nghệ vào phục vụ du khách từ nhiều năm nay. Điển hình như phường Bãi Cháy đã cho ra mắt “Nền tảng du lịch thông minh Bãi Cháy” với bản đồ số, trải nghiệm VR360 và trợ lý ảo AI hỗ trợ đa ngôn ngữ. hững tiện ích này hướng tới tạo ra hành trình liền mạch hơn cho du khách, đồng thời hỗ trợ các đơn vị du lịch giảm tải những khâu phục vụ thông tin cơ bản.
Nếu Cô Tô và Bãi Cháy đang đưa công nghệ đến gần hơn với hành trình của du khách thì Bảo tàng Quảng Ninh lại cho thấy một hướng đi khác: sử dụng công nghệ để mở rộng khả năng tiếp cận và kể câu chuyện về vùng đất, con người, lịch sử theo cách trực quan hơn.
Từ năm 2014, Bảo tàng Quảng Ninh đã đưa vào vận hành mô hình “bảo tàng ảo” trên nền tảng 3D, cho phép du khách tham quan trực tuyến các không gian trưng bày.
Đến tháng 9/2024, hệ thống thuyết minh tự động Audio Guide được triển khai với 3 ngôn ngữ Việt, Anh, Trung. Khi du khách tiếp cận hiện vật hoặc không gian trưng bày, hệ thống tự động phát nội dung thuyết minh, giúp việc khám phá bảo tàng trở nên chủ động và thuận tiện hơn.
Bảo tàng hiện quản lý khoảng 60.000 hiện vật, trong đó có 5 bộ sưu tập đặc trưng của tỉnh và 12 hiện vật là Bảo vật quốc gia. Khoảng 20.000 hiện vật đã được số hóa. Đây không chỉ là bước đi nhằm tạo nguồn dữ liệu phục vụ nghiên cứu, quản lý mà còn mở rộng khả năng tiếp cận kho tư liệu quý của Quảng Ninh trong môi trường số.
Theo ông Nguyễn Sĩ Ngọc, Trưởng phòng Kỹ thuật Thiết bị, Bảo tàng Quảng Ninh, số hóa tư liệu, hình ảnh và hiện vật góp phần bảo vệ các giá trị khỏi nguy cơ hư hỏng theo thời gian và thiên tai, đồng thời tạo kho dữ liệu lâu dài. Với công nghệ 3D và thực tế ảo, những hiện vật và câu chuyện lịch sử có thể được tái hiện sinh động mà không nhất thiết phải sử dụng hiện vật thật. Công nghệ VR 360 độ cũng đang được triển khai tại những không gian đặc trưng như mỏ than lộ thiên, hầm lò, cho phép du khách trải nghiệm tour qua kính thực tế ảo.
Ngoài ra, cuối tháng 4.2025, Bảo tàng Quảng Ninh đã triển khai bán vé online qua ứng dụng Zalo. Sau khi giao dịch thành công, du khách sẽ nhận được mã QR để vào cửa tham quan.
Có thể thấy, công nghệ không thay thế trải nghiệm trực tiếp mà đóng vai trò mở đường cho trải nghiệm thực tế. Một chuyến tham quan bảo tàng, một hành trình về vùng mỏ hay một điểm đến trên đảo có thể được bắt đầu bằng một lần “chạm” trên màn hình, khơi gợi sự tò mò và thôi thúc du khách đến tận nơi.
Xác định được điều đó, Quảng Ninh đang đẩy mạnh đưa công nghệ mở đường để thu hút thêm du khách.
Ông Nguyễn Thành Trung - Giám đốc Công ty Cổ phần Chuyển đổi số Du lịch TRIPMAP - cho biết: “Quảng Ninh có hạ tầng viễn thông đồng bộ, là nền tảng quan trọng cho chuyển đổi số trong du lịch. Tỉnh đã triển khai mã QR tại gần 200 di tích, TP Hạ Long có 107 điểm wifi miễn phí, và dẫn đầu trong thanh toán không dùng tiền mặt, mang lại tiện lợi tối đa cho du khách”.
Dựa trên những thành tựu bước đầu, ông Trung đề xuất tỉnh đẩy mạnh ứng dụng VR/AR để thiết kế các tour du lịch ảo 360 độ, quảng bá du lịch quốc tế và có thể thu phí trải nghiệm trong tương lai.
Đặc biệt là hệ thống bản đồ du lịch số được định hướng tích hợp dữ liệu từ hàng nghìn điểm du lịch, di tích, cơ sở lưu trú, nhà hàng, làng nghề, khu mua sắm, tuyến vận chuyển đến các sự kiện, lễ hội diễn ra hằng năm. Du khách có thể truy cập bản đồ qua ứng dụng hoặc quét mã QR tại điểm đến để tra cứu thông tin, chỉ đường, đánh giá dịch vụ và nhận gợi ý hành trình phù hợp.
Theo ông Nguyễn Việt Dũng, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Ninh, việc xây dựng bản đồ du lịch số là một phần trong Đề án chuyển đổi số của ngành Du lịch tỉnh, hướng tới hình thành "Du lịch Quảng Ninh thông minh" vào năm 2026.
Cùng với đó, tỉnh đang chú trọng hoàn thiện dữ liệu số. Các cơ sở dữ liệu về lưu trú, lữ hành, hướng dẫn viên, khu, điểm du lịch được định hướng chuẩn hóa, liên thông và bổ sung dữ liệu về khách cũng như sản phẩm du lịch. Việc hoàn thiện dữ liệu được xác định là bước then chốt để chuyển đổi số du lịch đi vào chiều sâu.
Một tiện ích khác ngày càng được du khách quan tâm là thanh toán số. Quảng Ninh đã làm việc với Vietcombank về đề xuất triển khai thanh toán quét mã QR đối với khách du lịch xuyên biên giới. Từ tháng 12/2025, du khách Trung Quốc đến Việt Nam có thể sử dụng các ứng dụng thanh toán quen thuộc để quét mã VietQR Global tại cửa hàng, nhà hàng và điểm du lịch.
Với một điểm đến có lượng khách quốc tế lớn như Quảng Ninh, những tiện ích tưởng như rất nhỏ này lại có ý nghĩa lớn. Khi du khách có thể dễ dàng tìm thông tin, định vị điểm đến, đặt dịch vụ và thanh toán bằng phương thức quen thuộc, những “điểm nghẽn” trong trải nghiệm sẽ được giảm bớt.
Từ bản đồ số, công nghệ VR 360, bảo tàng ảo, trợ lý AI đến thanh toán không dùng tiền mặt, chuyển đổi số đang từng bước thay đổi cách du khách tìm hiểu, lựa chọn và trải nghiệm Quảng Ninh. Không chỉ quảng bá điểm đến, công nghệ còn là nền tảng để ngành Du lịch nâng cao sức cạnh tranh, mở rộng thị trường và hướng tới du lịch thông minh, hiện đại trong những năm tới.
Khánh Đan
Trình bày: Tất Đạt
