Mới đây, Ban Pháp chế HĐND tỉnh tổ chức Hội thảo “Quản lý biên chế và quyết định biên chế trong các cơ quan của tỉnh Quảng Ninh”. Tại đây, đại diện các cơ quan chức năng đã thẳng thắn chỉ ra những hạn chế, kiến nghị nhiều giải pháp nhằm thực hiện tốt công tác quản lý, sử dụng biên chế.
Các ý kiến tại hội thảo đều chung nhận định: Biên chế công chức, viên chức (CCVC) trong các cơ quan, đơn vị sự nghiệp công lập của tỉnh ngày càng tăng, năm sau cao hơn năm trước nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của các ngành, địa phương. CCVC tuy nhiều về số lượng nhưng chất lượng chưa cao, chưa đáp ứng được yêu cầu. Việc tinh giản bộ máy các cơ quan hành chính, sự nghiệp nhà nước rất khó khăn. Chính phủ chưa có nghị định quy định việc xác định vị trí việc làm trong cơ quan hành chính nên việc xác định biên chế còn mang định tính, chưa đảm bảo chính xác.
Về quản lý biên chế công chức hành chính, từ trước tới nay, tại các kỳ họp giữa năm của HĐND tỉnh, UBND tỉnh trình HĐND tỉnh ban hành nghị quyết tổng biên chế hành chính, quyết định tổng biên chế sự nghiệp nhà nước và công chức xã, phường, thị trấn của năm sau. Sau đó, UBND tỉnh báo cáo Bộ Nội vụ, đồng thời giao ngay biên chế công chức hành chính cho các cơ quan, địa phương. Số biên chế hành chính do UBND tỉnh quyết định giao hàng năm thường cao hơn số biên chế được Bộ Nội vụ giao.
Theo quy định thì HĐND tỉnh có thẩm quyền “quyết định tổng biên chế sự nghiệp ở địa phương phù hợp với yêu cầu phát triển và khả năng ngân sách của địa phương; thông qua tổng biên chế hành chính của địa phương trước khi cấp có thẩm quyền quyết định”; “căn cứ vào quyết định chỉ tiêu biên chế được Chính phủ giao, HĐND cấp tỉnh quyết định biên chế công chức trong các cơ quan của HĐND, UBND, đơn vị sự nghiệp công lập của UBND”. Tuy nhiên, khi thực hiện các quy định trên có vướng mắc là: Theo quy định của Luật Ngân sách, tại kỳ họp cuối năm, HĐND tỉnh phải thông qua nghị quyết phân bổ ngân sách năm sau cho các địa phương, đơn vị, trong đó có cả nội dung chi lương cho CCVC. Thế nhưng, tại thời điểm này, Chính phủ chưa có quyết định giao chỉ tiêu biên chế cho địa phương nên chưa có căn cứ để HĐND tỉnh ban hành nghị quyết giao biên chế CCVC cho các địa phương, đơn vị theo đúng quy định của Luật CBCC, còn nếu để đến kỳ họp sau mới ban hành thì sẽ muộn mà UBND tỉnh không có cơ sở để xác định quỹ lương và thực hiện chi trả lương cho CCVC trong năm đó.
Tại hội thảo, các ý kiến đều nhất trí cho rằng HĐND tỉnh cần giám sát chặt chẽ công tác quản lý CCVC sự nghiệp nhà nước. UBND tỉnh trước khi quyết định giao biên chế cho các địa phương, đơn vị phải được HĐND tỉnh phê duyệt; chỉ cho phép tăng biên chế ở những nơi thực sự cần thiết. Ban Pháp chế HĐND tỉnh cần khảo sát trực tiếp để xem xét đề nghị tăng biên chế của các cơ quan, đơn vị giúp HĐND tỉnh quyết nghị một cách chính xác, khách quan.
Các ý kiến đề nghị, UBND tỉnh phải trình chi tiết số lượng biên chế hành chính, biên chế sự nghiệp để HĐND tỉnh thông qua tổng biên chế hành chính và quyết định biên chế sự nghiệp theo quy định. Để giúp cho Ban Pháp chế HĐND tỉnh khi thẩm tra tờ trình và dự thảo nghị quyết, UBND tỉnh cần trình chi tiết số biên chế cụ thể của từng cơ quan, địa phương, phân tích kỹ cơ sở pháp lý, căn cứ và lý do đề nghị tăng biên chế của từng địa phương, đơn vị; đồng thời báo cáo về tình hình quản lý và sử dụng biên chế đã được HĐND tỉnh giao năm trước liền kề để Ban xem xét điều chỉnh cho phù hợp.
Các đại biểu cũng thống nhất với đề xuất của Ban Pháp chế về giải pháp khắc phục bất cập của Luật Tổ chức HĐND và UBND năm 2003, Luật CBCC gắn với việc thực hiện Luật Ngân sách trong việc quản lý biên chế công chức. Cụ thể là: Vào kỳ họp thường kỳ giữa năm, HĐND tỉnh ban hành nghị quyết về việc thông qua tổng biên chế hành chính nhà nước của tỉnh năm sau để báo cáo Chính phủ quyết định theo đúng quy định, trong đó ghi rõ số biên chế đã ổn định và số biên chế phát sinh đề nghị tăng hoặc giảm trong các cơ quan; giao UBND tỉnh thực hiện việc giao biên chế năm sau bằng số biên chế ổn định đã được Chính phủ giao cho năm trước liền kề và đề nghị Chính phủ giao bổ sung biên chế phát sinh. Như vậy, UBND tỉnh sẽ có căn cứ để xác định tổng quỹ lương chi trả cho CCVC của tỉnh vào đầu năm sau và dự phòng một khoản chi cho biên chế phát sinh nếu được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. HĐND tỉnh sẽ ban hành nghị quyết giao biên chế CCVC cho các địa phương, đơn vị của năm đó (trên cơ sở biên chế đã được Chính phủ quyết định) vì thời điểm trước tháng 6 hàng năm Chính phủ mới có quyết định giao chỉ tiêu biên chế cho tỉnh. Để đảm bảo kịp thời cho việc tuyển dụng CCVC hàng năm không phải chờ đến kỳ họp giữa năm, HĐND tỉnh có thể giao cho Thường trực HĐND tỉnh thống nhất với UBND tỉnh trước khi quyết định giao số biên chế bổ sung cho các địa phương, đơn vị trên cơ sở số biên chế được Chính phủ quyết định. UBND tỉnh phải trình HĐND tỉnh (hoặc Thường trực HĐND tỉnh) phân bổ số biên chế phát sinh đã được Chính phủ phê duyệt và chỉ thực hiện quyết định giao biên chế khi được HĐND tỉnh (hoặc Thường trực HĐND tỉnh) thống nhất. Các đại biểu cũng đề nghị Trung ương kịp thời ban hành các văn bản hướng dẫn về xác định vị trí việc làm, quy định mức biên chế khung để các địa phương thuận lợi trong việc xây dựng kế hoạch biên chế; tỉnh cần xây dựng bộ tiêu chí các phòng, ban chuyên môn để thống nhất thực hiện ở các địa phương.
Ngọc Hà
