Tăng cường hay biệt phái cán bộ cho cơ sở là một khái niệm không mới. Bởi thực tế ở Quảng Ninh, từ nhiều năm nay đã có rất nhiều ngành, địa phương thực hiện điều này. Tuy nhiên, việc biệt phái cán bộ làm nghiệp vụ quản lý KH&CN để giúp địa phương tăng cường công tác quản lý KH&CN thì chỉ mới là bước khởi đầu. Và, chỉ sau 1 năm triển khai, chủ trương này đã mang lại những chuyển biến rất đáng kể cho cơ sở.
Hai địa phương đầu tiên trong 14 huyện, thị xã, thành phố của tỉnh được trợ giúp từ phía Sở KH&CN là Hoành Bồ và Quảng Yên. Tuy mới chỉ là năm đầu tiên “thử nghiệm” để đúc rút kinh nghiệm nhưng theo đánh giá của cả hai phía - phía trợ giúp và được trợ giúp, việc tăng cường cán bộ cho cơ sở là cần thiết và cần được tiếp tục duy trì...
Từ chủ trương
Năm 2010 trở về trước, hoạt động KH&CN trên địa bàn tỉnh khá trầm lắng. Không hẳn vì đây là lĩnh vực khó làm, cần đầu tư lớn về thời gian, kinh phí mà mấu chốt là chưa có cơ chế chính sách đặc thù để thúc đẩy lĩnh vực này phát triển. Hơn nữa, vấn đề nhân lực KH&CN cũng là bài toán nan giải không chỉ riêng với cấp cơ sở mà ngay cả với cấp tỉnh… Cùng với những chủ trương, quyết sách về phát triển kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế từ “nâu” sang “xanh”, tỉnh đã xác định, cần đẩy mạnh hoạt động KH&CN. Theo đó, tỉnh đã ban hành rất nhiều chủ trương, chính sách để thúc đẩy hoạt động KH&CN. Điển hình như: Tại kỳ họp HĐND tỉnh ngày 18-10-2011, HĐND tỉnh đã có Nghị quyết số 20/NQ-HĐND quy định, dành 4-5% chi thường xuyên (tương đương 380 tỷ đồng) từ ngân sách tỉnh đầu tư cho hoạt động KH&CN. Tiếp đến, ngày 5-5-2012, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh có hẳn Nghị quyết chuyên đề về phát triển KH&CN giai đoạn 2011-2015, định hướng đến năm 2020. Trong đó, xác định: “KH&CN là động lực quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Cùng với GD-ĐT, KH&CN là quốc sách hàng đầu, là động lực phát triển đất nước, là nhân tố chủ yếu thúc đẩy phát triển kinh tế, củng cố quốc phòng an ninh. Để xây dựng Quảng Ninh cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2015, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới là một yêu cầu có ý nghĩa cực kỳ quan trọng và có tính quyết định”.
Để giúp các địa phương trong tỉnh giải bài toán chuyển hướng phát triển kinh tế từ chưa bền vững, sang bền vững, từ sản xuất tự cấp, tự túc sang sản xuất hàng hoá, tại Hội nghị triển khai công tác xây dựng chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, công tác quy hoạch và khoa học công nghệ (KHCN) diễn ra hồi cuối năm 2011, Tỉnh uỷ đã chỉ đạo Sở KH&CN làm việc với Sở Nội vụ để xây dựng kế hoạch biên chế, trước mắt là biệt phái cán bộ để tăng cường cán bộ KH&CN cho cấp cơ sở.
Đến những đổi thay ở cơ sở
Thực hiện chỉ đạo đó, ngay trong tháng 5-2012, Sở KH&CN đã có biên bản làm việc với huyện Hoành Bồ và TX Quảng Yên về việc thoả thuận tăng cường cán bộ KHCN xuống cơ sở năm 2012. Trong đó, hai bên đã thảo luận, thống nhất một số nội dung, nhiệm vụ của cán bộ tăng cường cũng như cơ chế phối hợp, quản lý, chính sách cán bộ giữa Sở KH&CN với địa phương. Theo đó, Sở KH&CN đã cử 2 cán bộ còn khá trẻ của Phòng Quản lý Khoa học và Phòng Quản lý KH&CN cơ sở để thực hiện nhiệm vụ này. Mỗi tháng, ngoài việc tham gia công tác chuyên môn tại phòng, 2 cán bộ này sẽ có khoảng 10 ngày xuống hỗ trợ địa phương triển khai các nhiệm vụ quản lý nhà nước về KHCN và hoạt động KHCN. Bạn Nguyễn Thị Diệu Huyền, cán bộ được biệt phái tại TX Quảng Yên chia sẻ: “Chúng em sắp xếp và bố trí thời gian hỗ trợ cán bộ phòng chuyên môn của huyện tuỳ thuộc vào yêu cầu của công việc. Có tháng là 10 ngày liên tục nhưng cũng có tháng lại chia thành đợt, mỗi đợt từ 3-4 ngày. Công việc chính của chúng em là phối hợp với phòng chuyên môn của thị xã tham mưu, đề xuất cho UBND thị xã triển khai các nhiệm vụ, dự án ứng dụng tiến bộ KHCN vào thực tế sản xuất và đời sống; xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm hàng hoá; chuyển giao, đổi mới công nghệ; đồng thời hướng dẫn địa phương triển khai các nhiệm vụ, dự án được UBND tỉnh phê duyệt”.
Trên thực tế, với các cơ chế, chính sách đặc thù cho KH&CN mà tỉnh ban hành trong mấy năm gần đây, hoạt động KH&CN tại TX Quảng Yên hay Hoành Bồ nói riêng và các địa phương khác trong tỉnh nói chung đã có những chuyển động tích cực. Tuy nhiên, xét về công tác quản lý, thì các địa phương vẫn còn lúng túng và việc triển khai các hoạt động KH&CN mới chủ yếu theo kênh vốn hỗ trợ của tỉnh, của ngành chứ chưa có sự chủ động từ phía địa phương. Thêm nữa, ở tất cả các địa phương trong tỉnh hiện nay cũng chưa bố trí được cán bộ chuyên trách KH&CN nên việc theo dõi, tham mưu cho huyện trong quản lý, triển khai các chương trình, dự án cũng bị hạn chế rất nhiều. Những khó khăn, tồn tại này đã được 2 địa phương Quảng Yên và Hoành Bồ khắc phục sau khi đón cán bộ tăng cường. Theo đánh giá của đồng chí Đặng Tiến Hải, Phó Chủ tịch UBND TX Quảng Yên, trong một năm thực hiện chương trình tăng cường cán bộ của Sở KH&CN về công tác tại TX Quảng Yên, đã đem lại hiệu quả thiết thực, cụ thể. Chương trình đã giúp cho các hoạt động KH&CN của thị xã có được sự chuyển biến tích cực; công tác tham mưu được đầy đủ và kịp thời, đáp ứng chỉ đạo của tỉnh và thị xã như: Xây dựng kế hoạch đồng bộ từ kế hoạch hàng năm, kế hoạch dài hạn, các văn bản chỉ đạo liên quan đến hoạt động KH&CN; các đề xuất đã bám sát yêu cầu chỉ đạo của tỉnh và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của thị xã; các dự án, nhiệm vụ KH&CN được theo dõi, giám sát chặt chẽ; công tác sở hữu trí tuệ, công tác thông tin KH&CN được quan tâm. Điều đó góp phần rất lớn thúc đẩy sản xuất trên địa bàn phát triển.
Trên cơ sở những kết quả mà chương trình đạt được, lãnh đạo 2 địa phương Quảng Yên và Hoành Bồ đã đề xuất tỉnh, Sở KH&CN tiếp tục cử cán bộ tăng cường cho cơ sở; đồng thời, tăng thời gian cán bộ xuống hỗ trợ cơ sở từ 10 lên 15 ngày/tháng, mở rộng việc tăng cường cán bộ cho các địa phương khác trong tỉnh cũng như đối với cả một số ngành khác mà các huyện, thị xã, thành phố gặp khó khăn.
Cẩm Nang
