Hiện nay, trên địa bàn Quảng Ninh có khoảng 143.000 người là đồng bào dân tộc thiểu số; trong đó, người Dao chiếm 47,8%; Tày 20,8%; Sán Dìu 14,6%. Giai đoạn 2012-2015 tỉnh có 113 xã thuộc khu vực I, II, III, 124 thôn đặc biệt khó khăn, chiếm hơn 80% diện tích của tỉnh. Những năm qua, tỉnh luôn chú trọng, quan tâm đến vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng sâu, vùng xa. Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh đã ban hành nhiều chỉ thị, nghị quyết, văn bản về công tác dân tộc, nổi bật là Nghị quyết số 07-NQ/TU ngày 29-5-2013 của BTV Tỉnh uỷ về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng về công tác dân tộc trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững gắn với bảo vệ vững chắc quốc phòng - an ninh tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020, định hướng đến năm 2030”. Thực hiện nghị quyết này, tỉnh đã dành nhiều ưu tiên cho công tác cán bộ thông qua việc tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng CB,CC cấp xã, vùng đồng bào dân tộc thiểu số nhằm tạo quyền bình đẳng giữa các dân tộc phát huy, thể hiện vai trò trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.
Tính từ năm 2011 đến nay, đã có trên 13.870 lượt CB,CC ở các xã, thôn đặc biệt khó khăn vùng miền núi, dân tộc được cử đi đào tạo. Trong đó có 3.178 lượt CB,CC là người dân tộc thiểu số. Đến nay, tỷ lệ CB,CC các xã đặc biệt khó khăn đạt chuẩn từ 80% trở lên. Ví dụ như huyện Tiên Yên đạt 80%, huyện Bình Liêu đạt 90%, huyện Hải Hà đạt 95%, huyện Ba Chẽ đạt 99%... Cùng với đó, công tác xây dựng lực lượng cốt cán, người có uy tín trong cộng đồng dân tộc thiểu số luôn được quan tâm, nhằm phát huy vai trò của lực lượng này trong việc triển khai, tuyên truyền và vận động người dân các xã, đồng bào dân tộc thiểu số thực hiện tốt các chính sách, pháp luật và tích cực tham gia thực hiện phát triển kinh tế của địa phương. Việc thực hiện các chính sách đối với người có uy tín luôn đảm bảo đúng đối tượng, dân chủ, công khai, minh bạch; việc bình chọn biểu dương người có uy tín hàng năm được tổ chức thực hiện nghiêm túc. Từ năm 2011 đến nay đã có trên 2.870 lượt người dân tộc thiểu số được biểu dương.
Theo đồng chí Lãnh Thế Vinh, Trưởng Ban Dân tộc tỉnh, hiện công tác dân tộc tại một số địa phương chủ yếu do cán bộ làm công tác kiêm nhiệm; một bộ phận CB,CC ở các xã đặc biệt khó khăn còn hạn chế về năng lực, còn tư tưởng ngại khổ, ngại rèn luyện nên chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Thời gian qua, thực hiện chế độ cử tuyển của Trung ương, tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành liên quan cử 179 học sinh là người dân tộc thiểu số miền núi, vùng sâu, vùng xa vào học tại các cơ sở giáo dục trình độ đại học, cao đẳng, trung cấp theo chế độ cử tuyển. Nhiều sinh viên có điều kiện thuận lợi để hoàn thành tốt khoá học và đặc biệt là được bố trí việc làm sau tốt nghiệp. Đến nay, có 70 em đã tốt nghiệp theo chế độ này, tuy nhiên tỉnh mới bố trí, sắp xếp được việc làm cho 28 em. Cụ thể là: Ba Chẽ 4 em, Bình Liêu có 8 em, Đầm Hà có 3 em, Hải Hà 1 em, Hoành Bồ 5 em, Móng Cái 1 em và Tiên Yên có 6 em. Đây cũng là nguyên nhân dẫn đến sự mất cân đối về cơ cấu cán bộ, nhất là số cán bộ dân tộc thiểu số ở các ngành của tỉnh.
Mục tiêu của tỉnh đến năm 2015, phấn đấu cơ bản các xã ra khỏi diện xã khu vực III. Tuy nhiên, theo dự báo của các địa phương, đến hết năm 2015 dự kiến có 7/22 xã và 8 thôn thuộc các xã khu vực I, II, ra khỏi khu vực đặc biệt khó khăn; còn lại 15 xã dự kiến đến năm 2018 mới có khả năng ra khỏi diện đặc biệt khó khăn. Để đạt mục tiêu trên, tỉnh cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó tăng cường hơn nữa chính sách hỗ trợ đặc thù để tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng CB,CC cấp xã, vùng dân tộc thiểu số trong tỉnh; cần tăng cường đào tạo nguồn cán bộ người dân tộc thiểu số đảm bảo đủ các tiêu chuẩn cán bộ để bố trí vào các chức danh lãnh đạo chủ chốt ở các cấp. Phấn đấu đưa vào quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý người dân tộc thiểu số phù hợp với tình hình thực tế của tỉnh; bồi dưỡng theo chức danh cán bộ và tạo nhiều điều kiện để CB,CC được tham gia các lớp bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng, nghiệp vụ và kinh nghiệm giải quyết những tình huống cụ thể ở cơ sở.
Nguyễn Huế
