Đồng chí Đỗ Văn Thuấn, Giám đốc Sở GD-ĐT, trả lời phỏng vấn Báo Quảng Ninh về các khoản thu đầu năm học của các trường trên địa bàn tỉnh.
- Thu phí đầu năm học luôn là nỗi lo, gánh nặng cho rất nhiều gia đình, nhất là những gia đình có thu nhập thấp. Năm học 2009-2010, tình trạng này có được “cải thiện”, thưa đồng chí?
+ Thực hiện Luật Giáo dục năm 2005, ngành đã tham mưu cho UBND tỉnh ra Quyết định số 3817/QĐ-UBND ngày 2-12-2008 về việc bãi bỏ một số khoản thu ở các cơ sở giáo dục. Theo đó, các cơ sở giáo dục sẽ không được thu một số khoản như: Học phí bán trú đối với học sinh tiểu học; học phí tin học chính quy trong các trường THPT; tiền xây dựng trường; tiền bảo vệ, vệ sinh chung; tiền điện lớp học, tiền nước sinh hoạt cho học sinh.
Trong quyết định trên, UBND tỉnh cho phép nhà trường thoả thuận với ban đại diện phụ huynh để quy định mức thu theo nguyên tắc lấy thu bù chi đối với các khoản thu có tính chất phục vụ dịch vụ cho học sinh bán trú (tiền ăn, tiền thuê địa điểm học), tiền trông giữ xe đạp, tiền nước uống cho học sinh.
Trên thực tế, trước kia, các trường vẫn sử dụng nguồn xã hội hoá, huy động đóng góp của phụ huynh để trả tiền bảo vệ, tiền điện. Đến nay khi thực hiện theo Quyết định 3817/QĐ-UBND, các trường đã gặp một số khó khăn. Vì mục chi này chưa được Nhà nước cấp kinh phí, trong khi đó, chi phí cho công tác bảo vệ, tiền điện ngày càng cao, do hàng năm nhà trường đều được đầu tư các thiết bị, máy móc hiện đại phục vụ cho công tác dạy và học. Nhưng khó khăn không có nghĩa là các trường được lợi dụng chủ trương xã hội hoá để huy động phụ huynh đóng góp các khoản trái với quy định của tỉnh, của ngành. Để giúp các trường giải quyết khó khăn, ngành đã chỉ đạo các trường tự cân đối trong nguồn kinh phí Nhà nước cấp hàng năm để chi trả cho hoạt động này. Bắt đầu từ năm 2010, tỉnh sẽ có những điều chỉnh nguồn kinh phí cấp cho các trường, trong đó sẽ có khoản dành chi trả thuê bảo vệ, tiền điện, nước thông thường hàng tháng.
Thời gian qua phụ huynh cũng phản ánh nhiều về vấn đề dạy thêm, học thêm và thu phí cho hoạt động này. Vừa qua, Tỉnh uỷ đã có văn bản chỉ đạo Sở, các huyện, thị xã, thành phố rà soát lại ở tất cả các trường học về vấn đề dạy thêm, học thêm. Trong hội nghị triển khai nhiệm vụ năm học, ngành cũng yêu cầu các đơn vị tuân thủ đúng quy định của ngành, của tỉnh về việc dạy thêm, học thêm. Hiện các trường được cấp phép dạy thêm, học thêm vẫn đang thực hiện mức thu theo quy định của UBND tỉnh từ năm 2006. Đây là mức thu thấp so với mặt bằng lương cơ bản và tốc độ trượt giá hiện nay.
- Như vậy, việc thu phí đầu năm học sẽ có những “thay đổi” đáng kể. Ngành sẽ làm gì để kiểm tra, kiểm soát việc này?
+ So với năm học trước, một trong những nhiệm vụ, mục tiêu ngành đặt ra là đổi mới hoạt động thanh tra nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả của công tác thanh tra giáo dục, thực hiện tốt chủ đề năm học - “Đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục”. Trong đó tập trung tăng cường công tác thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành; đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra các cơ sở giáo dục trong thực hiện nội dung 3 công khai (công khai chất lượng đào tạo; công khai điều kiện cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên; công khai thu, chi tài chính), thực hiện 4 kiểm tra (kiểm tra việc phân bổ và sử dụng ngân sách, việc sử dụng các khoản đóng góp tự nguyện của người dân và các tổ chức cho nhà trường; kiểm tra việc thực hiện kiên cố hoá trường, lớp học và xây dựng nhà công vụ cho giáo viên).
Việc bãi bỏ một số khoản thu theo quy định, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra không đồng nghĩa với việc kìm hãm hay hạn chế xã hội hoá. Ngành vẫn khuyến khích các đơn vị tăng cường xã hội hoá theo hướng công khai. Các trường nên định rõ, tách bạch giữa các khoản thu dịch vụ, phí, lệ phí chính xác, hợp lý. Huy động xã hội hoá phải trên tinh thần tự nguyện. Người có nhiều góp nhiều, người có ít góp ít, người không có không cần phải đóng góp, chứ không được chia bình quân như vẫn làm. Và đặc biệt phải chú ý quan tâm miễn hoặc giảm cho đối tượng chính sách. Ngoài các khoản thu theo quy định, khi muốn huy động xã hội hoá các đơn vị, các trường phải báo cáo xin chủ trương của cấp trên. Từ đó phải xây dựng đề án, được cấp có thẩm quyền phê duyệt mới được tiến hành vận động.
Những đơn vị, cơ sở giáo dục nào để xảy ra tình trạng lạm thu, loạn thu, lợi dụng chủ trương xã hội hoá để thu phí bất hợp lý sẽ tuỳ mức độ vi phạm để xử lý kỷ luật.
- Xin cảm ơn đồng chí!
