Tăng tốc để về đích

Theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XII, đến hết nhiệm kỳ (năm 2010), toàn tỉnh sẽ có 45% tổng số trường học (218 trường) đạt chuẩn quốc gia. Qua rà soát của Sở GD-ĐT, hiện mới có 137 trường đạt chuẩn, bằng 22,8%. Ngành GD-ĐT, các ngành liên quan và 14 địa phương trong tỉnh đang nỗ lực tăng tốc để về đích.

* Vướng nhất là cơ sở vật chất

Công tác xây dựng trường chuẩn quốc gia ở Quảng Ninh được ngành GD-ĐT và các địa phương trong tỉnh triển khai ngay từ khi Bộ GD-ĐT có chủ trương. Song ở thời điểm đó mới chủ yếu tập trung xây dựng trường chuẩn cấp tiểu học. Đến nay toàn tỉnh đã có 94 trường đạt chuẩn quốc gia ở 14 huyện, thị xã, thành phố; trong đó có 2 trường được công nhận đạt chuẩn mức độ II. Tuy nhiên, cấp mầm non, THCS và THPT, số trường chuẩn hiện nay vẫn quá ít, có huyện miền núi còn chưa xây dựng được trường chuẩn quốc gia ở các cấp học này.

Để đạt mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XII đề ra, Sở GD-ĐT đã tiến hành rà soát những trường trong diện “có khả năng đạt chuẩn”. Nhưng ngoài đạt tiêu chuẩn xã hội hoá giáo dục, chỉ một số ít trường đảm bảo được các tiêu chuẩn về tổ chức nhà trường, cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên. Còn lại hầu hết các trường vướng ở tiêu chuẩn cơ sở vật chất. Đây là trở ngại rất lớn cho việc đẩy nhanh tốc độ xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia của tỉnh. Theo báo cáo của Sở GD-ĐT, tính đến thời điểm Sở kiểm tra kỹ thuật (tháng 9-2009) tại 13 trường THCS  và 10 trường THPT ở 9 địa phương: Hạ Long, Cẩm Phả, Yên Hưng, Đông Triều, Uông Bí, Bình Liêu, Tiên Yên, Ba Chẽ, Móng Cái, các trường đều “hổng” rất nhiều tiêu chuẩn. Cụ thể: ở tiêu chuẩn thứ nhất (tổ chức nhà trường) 11/13 trường THCS thiếu nhân viên tổ văn phòng; các trường THPT phần lớn quá số lớp, lớp quá 45 học sinh/lớp. Tiêu chuẩn thứ hai (số lượng, trình độ, chất lượng và năng lực của cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên), chỉ có Trường THCS Hoàng Quế (Đông Triều) và THPT Bãi Cháy (TP Hạ Long) đạt chuẩn. Các trường còn lại, nơi hiệu trưởng chưa đạt chuẩn trình độ lý luận, nơi hiệu phó chưa có chứng chỉ quản lý ngành, nơi lại thiếu nhân viên y tế, thư viện, thí nghiệm. Đáng nói là ngay TP Hạ Long, Trường THCS Hồng Hải còn thiếu giáo viên thể dục, giáo viên vật lý, giáo viên chưa đạt chuẩn.

Qua kết quả khảo sát trên của Sở GD-ĐT cho thấy những tồn tại, khó khăn của các trường. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến việc đổi mới phương pháp giảng dạy, triển khai đổi mới chương trình giáo dục phổ thông, nâng cao chất lượng giáo dục. Cũng phải khẳng định, công tác xây dựng trường chuẩn thời gian qua đối với cấp THCS, THPT ít được ngành cũng như các địa phương trong tỉnh quan tâm, chú trọng. Công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng trình độ lý luận chính trị, trình độ quản lý cho đội ngũ cán bộ các đơn vị trường học, cơ sở giáo dục cũng chưa được quan tâm đúng mức.

* Liệu có thể về đích?

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh khoá XII đã đặt ra mục tiêu, đến hết nhiệm kỳ (năm 2010) có 45% tổng số trường (bằng 218 trường) đạt chuẩn quốc gia. Hiện vẫn còn thiếu 81 trường. Trong Đề án kiên cố hoá trường, lớp và xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia, tỉnh và ngành GD-ĐT còn đặt ra mục tiêu đến hết năm 2010 sẽ vượt chỉ tiêu Nghị quyết đề ra là 6 trường. Như vậy, từ nay cho đến hết năm 2010, ngành GD-ĐT sẽ phải có thêm 87 trường đạt chuẩn ở cả 4 cấp học: Mầm non, Tiểu học, THCS, THPT. Theo ý kiến của nhiều đơn vị trường học, trong điều kiện của các trường hiện nay thì việc hoàn thành được mục tiêu đề ra là hết sức khó khăn. Dù có cố gắng, nỗ lực các trường cũng chỉ có thể đảm bảo được tiêu chuẩn về chất lượng giáo dục, xã hội hoá, còn các tiêu chuẩn khác phải trông chờ vào các cơ quan quản lý. Hiện nay, việc phân cấp quản lý, đổi mới cơ chế quản lý tài chính đã được ngành triển khai triệt để. Theo đó, các Phòng GD-ĐT và nhiều trường được chủ động hợp đồng nhân viên văn phòng, y tế, thư viện, thí nghiệm, nhưng lại không có nguồn để tuyển. Vì thế mà những tiêu chuẩn tưởng như dễ thực hiện nhất, vẫn không thể đạt chuẩn.

Để tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn cho các trường, các địa phương, Sở GD-ĐT, Sở Kế hoạch - Đầu tư đã chủ trì khá nhiều hội nghị. Theo đó, nhiều khó khăn, vướng mắc của các địa phương, đơn vị trường học đã có được phương án giải quyết, khắc phục. Đối với những nơi, cán bộ quản lý chưa đạt chuẩn trình độ lý luận chính trị, trình độ quản lý sẽ được ngành, các địa phương bố trí bồi dưỡng. Về việc thiếu nhân viên y tế, thư viện, thí nghiệm, ngành sẽ chủ động điều chuyển, bổ sung cho các trường trong diện cần đầu tư để đạt chuẩn. Trong số 5 tiêu chuẩn theo quy định của Bộ GD-ĐT, tiêu chuẩn về cơ sở vật chất là khó thực hiện nhất, rất cần sự đầu tư hỗ trợ của tỉnh. Theo tính toán của Sở GD-ĐT, để đạt được mục tiêu số trường đạt chuẩn quốc gia đến năm 2010, cần tỉnh hỗ trợ 109.179 triệu đồng. Trong đó, 22 trường mầm non là 37.679 triệu đồng; 53 trường tiểu học là 25.500 triệu đồng; 23 trường THCS là 12.500 triệu đồng; 16 trường THPT (14 trường công lập, 2 trường ngoài công lập) là 33.500 triệu đồng. Trước quyết tâm của ngành GD-ĐT trong việc đẩy nhanh tốc độ xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia, các địa phương trong tỉnh và các đơn vị trường học đều rất phấn khởi, bày tỏ quyết tâm sẽ hoàn thành đúng mục tiêu kế hoạch, coi việc xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia là nhiệm vụ chính trị quan trọng cần tập trung giải quyết. Một số địa phương như Đông Triều, Cẩm Phả đã có những cách làm sáng tạo, chủ động để hoàn thành mục tiêu đề ra. Đông Triều đã mạnh dạn kêu gọi các nhà đầu tư ứng vốn để đầu tư xây dựng cơ sở vật chất cho các trường, trong khi Nhà nước chưa kịp cấp ngân sách thực hiện. TX Cẩm Phả ưu tiên giải ngân cho những trường đã cơ bản đạt chuẩn chỉ thiếu một số hạng mục với mức đầu tư không lớn. Tuy nhiên, khó khăn nhất vẫn là các huyện miền núi. Để giải “bài toán” này cần sự hỗ trợ của tỉnh, các cấp, ngành, sự nỗ lực của các địa phương nhằm hoàn thành mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh khoá XII đã đề ra.