Dự kiến trong tháng 11-2015, liên Bộ Y tế - Tài chính - Bảo hiểm xã hội Việt Nam sẽ xây dựng, ban hành thông tư quy định thống nhất giá dịch vụ khám, chữa bệnh (KCB) bảo hiểm y tế (BHYT). Dự kiến, sẽ khoảng 1.800 dịch vụ kỹ thuật được điều chỉnh tăng giá. Điều này khiến không ít người bệnh hoang mang, nhất là những bệnh nhân đang điều trị các bệnh hiểm nghèo, bệnh nhân có thời gian điều trị kéo dài.[links()]
Nỗi lòng bệnh nhân
Nằm cấp cứu tại Khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Đa khoa (BVĐK) tỉnh, mấy ngày nay, chị Phạm Thị Hoa, khu 1B, phường Quang Hanh (TP Cẩm Phả) không khỏi lo lắng trước thông tin tăng giá viện phí vào cuối năm 2015 này. Chị nói trong nước mắt: “Tôi bị suy thận. Tham gia BHYT theo diện cùng chi trả 20% viện phí, tháng nào tôi cũng phải cùng chi trả 1,7 triệu đồng viện phí, chưa kể tiền thuốc mua ngoài, như: Thuốc trợ tim, huyết áp, sắt, đạm để hỗ trợ sức khoẻ... Thu nhập vợ chồng tôi mỗi tháng chỉ hơn 6 triệu đồng, một nửa dành cho tôi điều trị bệnh; nửa còn lại lo chi phí ăn học cho con; chi tiêu trong gia đình. Tôi còn có đứa con bị bệnh bại não, thỉnh thoảng vẫn phải vào viện điều trị. Nay tăng viện phí, gia đình tôi xoay xở thế nào đây”. Anh Trần Thế Anh, tổ 27, khu 2, phường Cao Xanh (TP Hạ Long) chạy thận nhân tạo tại BVĐK tỉnh gần 3 năm nay. Riêng tiền cùng chi trả viện phí (20%) của anh cũng đã hơn 2 triệu đồng/tháng. Bị bệnh thận, anh chẳng giúp gì được cho gia đình. Tất cả sinh hoạt, viện phí của anh và gia đình đều trông chờ vào quán hàng của mẹ già. Anh tâm sự: “Tăng viện phí nghĩa là số tiền cùng chi trả hàng tháng sẽ nhiều hơn, không biết mẹ tôi có kham nổi nữa không”.
Theo bác sĩ Hoàng Đình Thành, Trưởng Khoa Ung bướu, BVĐK tỉnh, khi tăng viện phí, bệnh nhân điều trị ung thư là lo hơn cả, bởi số tiền cùng chi trả của các bệnh nhân này rất lớn. Có những trường hợp cùng chi trả viện phí lên tới 30 triệu đồng/tháng. Anh Phạm Văn Minh, tổ 68, khu 8, Cao Thắng (TP Hạ Long) bị ung thư đại tràng di căn gan, cho biết: “Đây là đợt thứ 2 tôi truyền hoá chất. Đợt đầu, dù tôi chỉ dám chọn điều trị bằng loại thuốc thông thường nhất, số tiền cùng chi trả của tôi đã mất tới 40 triệu đồng. Nếu viện phí tăng, số tiền cùng chi trả lớn hơn nữa, tôi rất lo vì gia cảnh cũng không dư dả gì”.
Không chỉ với bệnh nhân có BHYT mà tăng viện phí còn là nỗi lo của nhiều người dân. Ông Đặng Văn Tín, thôn Tân Tiến, xã Tân lập (huyện Đầm Hà) băn khoăn: “Cuộc sống của gia đình tôi chỉ trông chờ vào mấy sào ruộng. Giờ mua BHYT lại phải mua theo hộ gia đình. Nhà tôi, cả khẩu con cái, dâu rể lên tới 9 người. Mỗi năm bỏ ra một lúc gần 3 triệu để mua BHYT cũng quá khả năng. Còn nếu không mua, lúc ốm đau giá viện phí ngày càng cao thì chắc cũng không thể đi điều trị được”.
Theo quan điểm của Bộ Y tế, việc tăng viện phí không ảnh hưởng nhiều đến người tham gia BHYT vì họ đều được thanh toán BHYT 80-100% viện phí. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, với những bệnh nhân BHYT mắc bệnh hiểm nghèo phải điều trị lâu dài thì việc cùng chi trả 20% viện phí cũng là cả một vấn đề và họ đều có nguyện vọng: Nhà nước có cơ chế riêng cho nhóm đối tượng này.
Áp lực của cơ sở khám, chữa bệnh
Lộ trình tăng viện phí cũng đang đặt gánh nặng lên vai các bệnh viện. Theo thông báo của Bộ Y tế, dự kiến thông tư tăng giá viện phí sẽ ban hành vào tháng 11-2015 và được thực hiện theo lộ trình cụ thể: Trong năm 2015, thông tư có hiệu lực sẽ thực hiện mức giá gồm cả chi phí trực tiếp và phụ cấp đặc thù. Năm 2016, mức giá sẽ bao gồm cả tiền lương của cán bộ, nhân viên y tế. Để thực hiện lộ trình, trong năm 2015, mức giá viện phí mới chỉ áp dụng đối với người có thẻ BHYT. Năm 2016, liên Bộ sẽ xem xét, hướng dẫn việc thực hiện đối với người không có thẻ BHYT. Đến năm 2018, viện phí sẽ tính thêm chi phí quản lý và năm 2020 tính theo giá thị trường, tức là tính đúng, tính đủ 7 yếu tố cấu thành giá viện phí (thuốc, dịch truyền, máu, vật tư tiêu hao, vật tư thay thế; chi phí điện nước, thông tin liên lạc, xử lý chất thải; chi phí duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa trang thiết bị trực tiếp; tiền lương cán bộ nhân viên; khấu hao trang thiết bị y tế trực tiếp; khấu hao sửa chữa lớn cơ sở hạ tầng; chi phí đào tạo nghiên cứu khoa học). Như vậy giá viện phí từ nay đến năm 2020 sẽ tăng dần và ngân sách nhà nước chi cho các cơ sở khám, chữa bệnh công lập sẽ cắt giảm dần, tiến tới các bệnh viện phải tự chủ hoàn toàn về tài chính.
Bác sĩ Trịnh Văn Mạnh, Giám đốc BVĐK tỉnh, cho biết: “Tính đúng, tính đủ viện phí là chủ trương đúng để các bệnh viện bắt buộc phải nỗ lực nâng cao dịch vụ, chất lượng y tế, thu hút bệnh nhân đến với mình. Có vậy, các bệnh viện mới có kinh phí chi trả lương, thưởng của cán bộ, nhân viên và các hoạt động khác. Tuy nhiên, với các bệnh viện được đầu tư cơ sở hạ tầng lâu năm như BVĐK tỉnh, chi phí duy tu bảo dưỡng hàng năm bỏ ra sẽ lớn hơn và cũng sẽ gặp khó khăn hơn trong đầu tư xây mới, mở rộng bệnh viện và mua sắm thêm các thiết bị, máy móc mới. May là từ 2 năm trước, Bệnh viện đã chuẩn bị sẵn sàng về nguồn nhân lực chất lượng cao; triển khai các kỹ thuật mới, kỹ thuật cao; chuẩn bị tâm lý, cách thức làm việc của cán bộ, nhân viên để nâng cao chất lượng dịch vụ, đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh, từ đó thu hút bệnh nhân đến với mình”.
Còn với các bệnh viện tuyến huyện, không chỉ đối mặt với giá viện phí tăng, mà còn đối mặt với việc mở thông tuyến khám, chữa bệnh tuyến huyện, tuyến xã trong cùng địa bàn tỉnh từ 1-1-2016 (theo Luật BHYT); nghĩa là bệnh nhân BHYT được quyền lựa chọn bệnh viện tuyến huyện bất kỳ trên địa bàn tỉnh để đến khám, điều trị bệnh. Điều này đòi hỏi các bệnh viện tuyến huyện phải cạnh tranh gay gắt trong thu hút bệnh nhân. Bác sĩ Nguyễn Đông Thanh, Giám đốc BVĐK huyện Hải Hà, cho biết: “Trong những năm qua, chúng tôi đã tập trung nâng cao chất lượng dịch vụ y tế tại đơn vị để hạn chế thấp nhất tình trạng bệnh nhân phải chuyển tuyến. Thời gian tới, việc mở thông tuyến huyện về khám chữa bệnh BHYT và việc tăng giá viện phí đòi hỏi cán bộ, nhân viên trong bệnh viện phải tiếp tục nỗ lực hơn nữa. Đây là áp lực khá lớn cho các bệnh viện tuyến huyện hiện nay”.
Theo các cơ sở khám chữa bệnh: Thực hiện lộ trình tăng giá viện phí là điều cần thiết, tuy nhiên, lộ trình cắt giảm ngân sách nhà nước cho các cơ sở khám chữa bệnh công lập nên đi sau một bước chứ không nên thực hiện đồng thời. Có như vậy, các cơ sở khám chữa bệnh mới có điều kiện tích luỹ để tái đầu tư cơ sở vật chất, máy móc thiết bị phục vụ tốt nhất cho bệnh nhân, vì suy cho cùng bảo vệ sức khoẻ nhân dân vẫn là một trong những nhiệm vụ quan trọng của công tác an sinh xã hội.
Thu Nguyệt
