Tàu Voyager 1 của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) dự kiến trở thành vật thể nhân tạo đầu tiên đạt cột mốc cách Trái đất một ngày ánh sáng vào ngày 18/11. Khi đó, tín hiệu vô tuyến từ con tàu sẽ mất đúng 24 giờ để truyền về Trái đất.

Được phóng lên vũ trụ năm 1977, Voyager 1 hiện cách Trái đất gần 26 tỷ km và tiếp tục hành trình trong không gian liên sao. NASA ước tính con tàu cần thêm khoảng 18.000 năm để đi được một năm ánh sáng và còn lâu hơn nữa mới có thể đến gần một ngôi sao khác.

Theo bà Suzanne Dodd, Giám đốc dự án Voyager, con tàu là "đại sứ của Trái đất" giữa các vì sao, đồng thời mang lại cho con người cảm giác kỳ diệu về vũ trụ. Để kỷ niệm sự kiện này, NASA kêu gọi mọi người trên khắp thế giới bật đèn điện thoại hoặc đèn pin sau hoàng hôn ngày 17/11, tạo nên một làn sóng ánh sáng vàng trên bầu trời đêm và dùng mã Morse để thể hiện ba chữ cái V-G-R, mật hiệu của tàu Voyager.

Dù đã hoạt động 49 năm và gặp một số trục trặc, Voyager 1 cùng tàu song sinh Voyager 2 vẫn gửi dữ liệu khoa học về Trái đất. Hai con tàu di chuyển với tốc độ khoảng 61.000 km/giờ theo hai hướng khác nhau. Voyager 2 dự kiến chỉ đạt cột mốc một ngày ánh sáng vào năm 2035.

Voyager 1 từng bay qua Sao Mộc và Sao Thổ vào năm 1979 và 1980, trước khi đi vào không gian liên sao năm 2012. Trong khi đó, Voyager 2 khám phá Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương, rồi đi vào không gian liên sao năm 2018.

Các tàu liên tục gửi dữ liệu về từ trường, áp suất, bụi và tia vũ trụ trong môi trường chưa từng được khám phá. Tuy nhiên, việc duy trì hoạt động ngày càng khó khăn do nguồn năng lượng hạn chế và tuổi thọ thiết bị. NASA đã triển khai các biện pháp tiết kiệm điện, đồng thời đang tìm hiểu nguyên nhân gián đoạn liên lạc với Voyager 1 vào tháng 10.

Một trong những dấu mốc nổi bật của Voyager 1 là bức ảnh Trái đất mang tên “Chấm xanh nhạt” (Pale Blue Dot), được chụp năm 1990 từ vị trí nằm ngoài quỹ đạo Sao Hải Vương. Khi giới thiệu bức ảnh, nhà thiên văn học Carl Sagan nhấn mạnh rằng Trái đất là nơi tất cả chúng ta từng sinh sống - một chấm nhỏ bé giữa vũ trụ bao la.

Mỗi tàu Voyager còn mang theo một đĩa ghi âm mạ vàng, chứa lời chào bằng 55 ngôn ngữ cùng hình ảnh và thông tin về sự sống trên Trái đất.

"Đây là một ‘viên nang thời gian’ ghi lại cuộc sống trên Trái đất vào năm 1977. Tôi hy vọng một nền văn minh nào đó sẽ tìm thấy chiếc đĩa này, có thể là sau 1.000 năm nữa", bà Suzanne Dodd chia sẻ.