Ngoại trưởng Thái Lan và Campuchia ngày 15/9 phát biểu tại cuộc họp đầu tiên của tiến trình hòa giải bắt buộc theo Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) diễn ra tại Singapore, nhằm xử lý tranh chấp về các yêu sách hàng hải chồng lấn. Khu vực tranh chấp được cho là có trữ lượng lớn khí đốt tự nhiên và các nguồn hydrocarbon khác. Vùng biển mà hai bên cùng đưa ra yêu sách được cho là có trữ lượng lớn khí đốt tự nhiên và các nguồn hydrocarbon khác.
Campuchia đưa tranh chấp này vào tiến trình hòa giải theo UNCLOS hồi tháng 6 sau khi Thái Lan chấm dứt một bản ghi nhớ kéo dài 25 năm về giải quyết các yêu sách hàng hải chồng lấn.
Quyết định của Bangkok được đưa ra trong bối cảnh quan hệ hai nước xấu đi nghiêm trọng sau các cuộc giao tranh vũ trang dọc biên giới trên bộ trong năm 2025. Hai bên đụng độ vào tháng 7 và tháng 12, khiến hàng chục binh sĩ và dân thường của cả hai phía thiệt mạng, hàng trăm nghìn người phải sơ tán.
Bộ trưởng Ngoại giao Thái Lan Sihasak Phuangketkeow và người đồng cấp Campuchia Prak Sokhonn dẫn đầu phái đoàn hai nước tham dự cuộc họp hòa giải đầu tiên với ủy ban Hoà giải gồm 5 thành viên. Cuộc họp được tổ chức tại Singapore từ ngày 14 đến 16/9.
Phát biểu ngày 15/9, Bộ trưởng Ngoại giao Campuchia Prak Sokhonn kêu gọi một giải pháp hòa bình, “phục vụ người dân hai nước và góp phần vào hòa bình, hợp tác và thịnh vượng chung trong khu vực”.
Ông cho biết Campuchia đã phải cân nhắc các phương án hòa bình khác và quyết định khởi động tiến trình UNCLOS “phù hợp với cam kết về thượng tôn pháp luật và giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình”.
Về phía Thái Lan, ông Sihasak khẳng định Bangkok nhất quán với cam kết tôn trọng luật pháp quốc tế và giải quyết bất đồng bằng biện pháp hòa bình. Tuy nhiên, ông cho rằng bản ghi nhớ đã bị hủy bỏ “không tạo ra tiến triển cụ thể”, khi hai nước chỉ tổ chức được hai cuộc họp trong suốt 25 năm.
Bộ trưởng Ngoại giao Thái Lan nói Bangkok muốn “khởi động lại các cuộc đàm phán” và từng đề nghị Phnom Penh tiến hành đối thoại trực tiếp trước khi Campuchia chuyển sang cơ chế hòa giải của UNCLOS.
Hai nước hiện vẫn duy trì một lệnh ngừng bắn mong manh được nhất trí vào cuối tháng 12/2025, song căng thẳng chưa chấm dứt. Một số vụ việc lẻ tẻ vẫn xảy ra trong khi lực lượng quân sự quy mô lớn tiếp tục được triển khai dọc biên giới.
Cả Thái Lan và Campuchia đều là thành viên UNCLOS. Tuy nhiên, kết quả của cơ chế hòa giải này không mang tính ràng buộc đối với các bên.
