Dịch Ebola bùng phát tại Congo đang xuất hiện các điểm nóng mới ở những khu vực gần như không có hỗ trợ cho bệnh nhân và lực lượng ứng phó. Các chuyên gia cảnh báo cuộc chiến phòng chống dịch bệnh này còn nhiều khó khăn trong bối cảnh đợt bùng phát đã khiến hơn 4.000 người tử vong.
Tổng Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi (Africa CDC), Tiến sĩ Jean Kaseya, cho biết hơn 70% số ca mắc mới được phát hiện ở những người không nằm trong danh sách các trường hợp tiếp xúc đã được xác định. Ít nhất 60% số ca tử vong xảy ra bên ngoài các cơ sở điều trị.
“Còn nhiều người mắc bệnh nhưng họ chưa được xét nghiệm, điều trị hoặc đưa vào danh sách”, ông Kaseya nói.
Tỉnh North Kivu, khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề của xung đột và nằm ở vùng xa xôi, đang trở thành tâm dịch mới. Số ca mắc mới được xác nhận tại đây hiện chiếm khoảng 40% tổng số ca mới trên cả nước, tăng từ mức 24% vào cuối tháng 8.
Bà Stephanie Hoffmann, điều phối viên dự án của Tổ chức Bác sĩ Không Biên giới (MSF), mô tả công tác ứng phó tại đây là “hỗn loạn” do thiếu sự phối hợp, tổ chức và lực lượng tham gia.
Đợt bùng phát Ebola nghiêm trọng nhất tại Congo, do virus Bundibugyo gây ra, được công bố hồi tháng 5 trong bối cảnh đặc biệt khó khăn. Tình trạng di chuyển dân cư trên quy mô lớn, bạo lực do các nhóm nổi dậy, tâm lý thiếu tin tưởng và điều kiện làm việc khó khăn của lực lượng tuyến đầu đang cản trở nỗ lực phòng, chống dịch. Hiện chưa có vaccine hoặc thuốc điều trị được phê duyệt cho loại virus này.
Theo số liệu của Chính phủ Congo, nước này đã ghi nhận hơn 8.500 ca mắc trong đợt bùng phát hiện nay, trở thành đợt dịch Ebola phát triển nhanh nhất từng được ghi nhận và nghiêm trọng nhất trong lịch sử nước này.
Truy vết người tiếp xúc đang là thách thức lớn nhất. Ông Kaseya cho biết mới chỉ xác định và theo dõi được 23% số người được dự kiến đã tiếp xúc với bệnh nhân Ebola. Virus lây lan tại khu vực có dân cư thường xuyên di chuyển do hoạt động kinh tế, xung đột và khai thác mỏ, trong khi sự thiếu tin tưởng vào chính quyền và thông tin sai lệch về virus vẫn phổ biến.
Ông Kaseya kêu gọi triển khai cách tiếp cận lấy cộng đồng làm trung tâm, với sự tham gia trực tiếp của các làng và lãnh đạo địa phương vào việc truy vết người tiếp xúc, tổ chức mai táng người tử vong và cách ly các ca bệnh.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), nhiều trung tâm điều trị Ebola tại North Kivu đang thiếu nhân viên y tế và vật tư, góp phần làm gia tăng số ca tử vong. Tỷ lệ tử vong trong số bệnh nhân tại tỉnh này lên tới 58%, cao nhất trong 7 tỉnh bị ảnh hưởng của Congo. Virus đã lan tới 17 trong tổng số 34 khu vực y tế của tỉnh.
