Với quyết tâm phải làm tốt, làm hiệu quả ngay từ đầu nên khi Quyết định số 217-QĐ/TW, Quyết định số 218-QĐ/TW có hiệu lực, MTTQ và các đoàn thể trên địa bàn tỉnh đã tập trung chú trọng công tác này. Kết quả một năm qua cho thấy, năng lực giám sát và phản biện xã hội của MTTQ và các đoàn thể là hoàn toàn có thể đáp ứng mong đợi của nhân dân, được các cơ quan, tổ chức đánh giá rất cao, làm tiền đề để tiếp tục thực hiện trong thời gian tới.
Vững chắc, linh hoạt trong giám sát và phản biện
| Ngày 12-12-2013 Bộ Chính trị ban hành hai quyết định: Quyết định số 217-QĐ/TW về việc ban hành Quy chế giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội; Quyết định số 218-QĐ/TW về ban hành quy định về việc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị - xã hội và nhân dân tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền. Sau một năm đi vào cuộc sống, hai quyết định này đã khẳng định hiệu quả, phát huy vai trò của MTTQ Việt Nam, các đoàn thể nhân dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân tham gia xây dựng, hoàn thiện các chủ trương, chính sách, pháp luật sát hợp với thực tiễn của đời sống xã hội. |
Với phương châm “Vững chắc - Linh hoạt” theo hướng chọn các lĩnh vực, vấn đề vừa có ý nghĩa xã hội cao, vừa phù hợp với năng lực của hệ thống, MTTQ đã chủ động xây dựng chương trình, thống nhất hành động chung về giám sát, phản biện giữa các thành viên là các đoàn thể chính trị - xã hội. Chương trình tập trung vào các nội dung trọng tâm như: Việc thực hiện “Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, thực hiện sắp xếp, tinh giản bộ máy, biên chế” ở cấp xã, phường, thị trấn và các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở; việc triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới; công tác cải cách hành chính; công tác quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường sinh sống; việc thi hành Hiến pháp, pháp luật, các chương trình, chính sách an sinh xã hội… Thực hiện chương trình này, MTTQ tỉnh đã tổ chức giám sát các chương trình hỗ trợ hộ nghèo như: Việc xây mới và sửa chữa 176 nhà ở cho hộ nghèo; chương hỗ trợ phát triển sản xuất, hỗ trợ học tập, khám chữa bệnh nhân… Tính đến tháng 11-2014, Ban Thường trực Uỷ ban MTTQ tỉnh đã tiếp nhận 99 đơn thư khiếu nại tố cáo, gửi 42 đơn thư đến các cơ quan có thẩm quyền giải quyết, bảo đảm thực hiện quyền giám sát, phản biện của nhân dân. MTTQ tỉnh cũng tham gia phối hợp tiếp công dân thường kỳ của UBND tỉnh, phối hợp nắm tình hình và đối thoại với đại diện các hộ dân ở những địa bàn có điểm nóng khiếu kiện đông người.
Cùng với MTTQ, các đoàn thể chính trị - xã hội cũng đẩy mạnh chức năng giám sát và phản biện xã hội. LĐLĐ tỉnh đã phối hợp với Sở LĐ-TB&XH, BHXH tỉnh, Đoàn Thanh tra tỉnh thanh tra, kiểm tra, giám sát 176 doanh nghiệp về thực hiện chính sách, pháp luật liên quan đến tổ chức công đoàn và CNVCLĐ (tăng 146% so với cùng kỳ). Hội LHPN tỉnh tiến hành 55 cuộc giám sát độc lập và phối hợp với các ban, ngành tổ chức 30 cuộc giám sát việc thực hiện pháp luật lao động, bình đẳng giới và bảo hiểm xã hội. Hội LHPN các huyện, thị xã, thành phố và cơ sở cũng đã tập trung giám sát các chính sách hỗ trợ đối với hộ nghèo; chính sách cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ dưới 6 tuổi; chính sách hỗ trợ dạy nghề cho lao động nông thôn; chính sách đối với người có công; chính sách hỗ trợ xây dựng nông thôn mới, giám sát việc thực hiện Điều 18 - Luật Bình đẳng giới; việc hỗ trợ xây dựng nhà tiêu hợp vệ sinh, di chuyển chuồng trại... Hội Nông dân tỉnh tích cực chỉ đạo, hướng dẫn nông dân tham gia giám sát, tố giác các cơ sở sản xuất, kinh doanh, người sử dụng vật tư nông nghiệp giả, kém chất lượng, không rõ nguồn gốc, không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Tỉnh Đoàn Quảng Ninh tổ chức trên 10 đợt giám sát, phản biện xã hội về việc thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của đoàn viên, thanh niên, thiếu nhi. Hội Cựu chiến binh tỉnh giám sát việc thực hiện chính sách ưu đãi đối với người có công với cách mạng, thực hiện chính sách với người hoạt động nhiễm chất độc hoá học…
Tích cực góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền
Đồng chí Phạm Văn Điệt, Chủ tịch Uỷ ban MTTQ tỉnh cho biết: “Tham gia xây dựng Đảng, chính quyền là một trong những nhiệm vụ quan trọng của MTTQ và các đoàn thể. Trọng trách này thể hiện sức mạnh và quyền làm chủ của nhân dân trong việc giám sát và xây dựng bộ máy của Đảng, chính quyền thật sự trong sạch, vững mạnh. Chính vì thế, MTTQ tỉnh và các đoàn thể đã có nhiều hoạt động thiết thực để triển khai nội dung này…”. Cụ thể MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội tỉnh tập trung vào góp ý việc thực hiện các quy định của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và trách nhiệm nêu gương, trách nhiệm thực thi công vụ của đảng viên, CBCCVC. Đồng thời, tham gia góp ý vào các văn bản dự thảo và việc thể chế hoá, thực hiện các chỉ thị, nghị quyết, quyết định, quy chế, quy định, kết luận của Đảng, chính sách, pháp luật, các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước. Cùng với đó là tham gia đóng góp ý kiến vào việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cấp uỷ, cơ quan Đảng, tổ chức Đảng, cơ quan nhà nước theo quy định có liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân... Thông qua việc triển khai tổ chức các hội nghị tiếp xúc cử tri của Đoàn Đại biểu Quốc hội; hội nghị giữa các kỳ họp thường kỳ giữa Thường trực HĐND, Đoàn Đại biểu Quốc hội với MTTQ và các đoàn thể chính trị xã hội giải quyết kịp thời những kiến nghị chính đáng của cử tri; góp phần xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền vững mạnh. Tính đến nay, MTTQ đã tham gia ý kiến vào 37 dự thảo luật và đề án của tỉnh, đồng thời tham mưu kế hoạch tổ chức đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp uỷ ở địa phương với nhân dân và người đứng đầu chính quyền các cấp tổ chức đối thoại trực tiếp với nhân dân. Cùng với đó, MTTQ và các đoàn thể của tỉnh cũng tăng cường tham gia công tác đối thoại của người đứng đầu cấp uỷ, HĐND, UBND về những vấn đề nhân dân quan tâm và góp ý vào dự thảo các nghị quyết, chỉ thị về nhiệm vụ trọng tâm phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Đồng thời, mở rộng phát huy dân chủ để nhân dân tham gia góp ý trực tiếp vào các quy hoạch, kế hoạch và việc ban hành các chủ trương, nghị quyết lớn về nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững quốc phòng, an ninh trên địa bàn tỉnh.
Sau một năm thực hiện quyết định 217, 218 của Bộ Chính trị, hoạt động giám sát và phản biện xã hội, tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền từng bước đi vào nền nếp và trở thành chế độ công tác của các cấp uỷ, chính quyền, MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội theo chức trách, nhiệm vụ được giao. Việc thực hiện quy chế, quy định bước đầu đạt kết quả, góp phần thực hiện có hiệu quả cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ. Qua đó đã góp phần phát hiện kịp thời những sai sót, yếu kém; sửa đổi những quy định không phù hợp, những nội dung chưa sát, chưa đúng; góp phần bảo đảm tính đúng đắn, phù hợp với thực tiễn đời sống xã hội. Đồng thời, phát huy dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội, bảo đảm lợi ích chính đáng, hợp pháp của nhân dân; xây dựng, thực hiện có hiệu quả các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức Đảng, hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước, các cấp chính quyền.
Bảo Bình
| Ý kiến người trong cuộc Đồng chí Phạm Cao Hải, Chủ tịch Uỷ ban MTTQ TP Uông Bí: “Sớm có chương trình, kế hoạch, nội dung giám sát của năm sau, để cấp dưới có cơ sở xây dựng kế hoạch triển khai” Sau khi tiếp thu các nội dung cơ bản của Quyết định 217, 218 của Trung ương, chỉ đạo của Tỉnh uỷ, Thành uỷ và MTTQ tỉnh, MTTQ TP Uông Bí đã quán triệt, triển khai các nội dung liên quan. Đến 25-5-2014 đã có 100% địa phương, đơn vị, khu dân cư, chi đoàn, chi hội thực hiện xong việc quán triệt, triển khai kế hoạch thực hiện. Tuy nhiên trong quá trình triển khai, chúng tôi cũng nhận thấy một số mặt hạn chế cần khắc phục. Đó là việc xây dựng chương trình, kế hoạch giám sát hàng năm của MTTQ và các đoàn thể ở cơ sở chưa cụ thể được nội dung giám sát; khi phát hiện vi phạm, có đề xuất kiến nghị, song chế tài xử lý các kiến nghị, đề nghị sau giám sát chưa được cụ thể. Đội ngũ cán bộ, công chức của MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội từ thành phố đến cơ sở còn hạn chế về năng lực, chuyên môn, nghiệp vụ khi thực hiện một chương trình, kế hoạch giám sát đề ra. Để việc thực hiện các nội dung này đạt hiệu quả cao hơn, thời gian tới, rất mong Uỷ ban MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội của Trung ương và tỉnh, sớm có chương trình, kế hoạch, nội dung giám sát của năm sau, để cấp dưới có cơ sở xây dựng kế hoạch và nội dung cụ thể báo cáo cấp uỷ và chính quyền triển khai trong năm. Cùng với đó cũng cần có cơ chế quy định cụ thể khi thực hiện các chương trình, kế hoạch giám sát và phản biện xã hội của MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội. Đồng thời quan tâm bồi dưỡng kiến thức, nghiệp vụ cho cán bộ mặt trận và các đoàn thể chính trị - xã hội khi thực hiện giám sát và phản biện xã hội. Đồng chí Nguyễn Tuấn Hồng, Bí thư Chi bộ khu Tân Lập 5, phường Cẩm Thuỷ (TP Cẩm Phả): “Phát huy vai trò của bí thư chi bộ, trưởng khu, trưởng ban công tác mặt trận ở khu phố” Bí thư chi bộ, trưởng khu, trưởng ban công tác mặt trận ở khu phố có vai trò rất quan trọng trong thực hiện công tác giám sát và phản biện xã hội bởi vì khu phố là chân rết của chính quyền cơ sở, nơi gắn bó mật thiết gần gũi với đời sống của nhân dân. Nơi nối mạch thông tin, chuyển tải chủ trương, đường lối, chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước cũng như các quy định của địa phương tới quần chúng nhân dân. Bởi vậy những người làm công tác này phải là những người gương mẫu, là hạt nhân của khối đại đoàn kết trong cộng đồng dân cư, khu phố. Nhờ phát huy tốt vai trò của lực lượng này trong công tác giám sát, nên hơn 10 năm qua khu phố Tân Lập 5 luôn là cánh chim đầu đàn trong phong trào thi đua yêu nước, thực hiện tốt cuộc vận động toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư của phường Cẩm Thuỷ và được chính quyền địa phương đánh giá cao. Chỉ tính riêng trong hai năm (2013-2014) nhờ sự vào cuộc tích cực của lực lượng này trong công tác tuyên truyền cũng như đẩy mạnh công tác giám sát, nêu cao quy chế dân chủ trong nhân dân mà khu phố Tân Lập đã vận động nhân dân đóng góp được hàng trăm triệu đồng xây dựng các quỹ cộng đồng như quỹ khu phố, quỹ chăm sóc thiếu niên nhi đồng, tu bổ nhà văn hoá, đường giao thông… Bởi vậy diện mạo khu phố Tân Lập 5 đã có sự thay đổi đáng kể, đời sống của người dân ngày càng được nâng cao và quan trọng nhất là tạo được sự đồng thuận, chia sẻ của nhân dân đối với các cấp chính quyền. Đồng chí Hoàng Bá Nam, Bí thư Tỉnh Đoàn Quảng Ninh: “Tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm, trọng điểm” Chúng tôi luôn xác định công tác giám sát và phản biện xã hội là một trong những nội dung rất quan trọng. Bởi vậy nên trong công tác chỉ đạo, Tỉnh Đoàn đã xác định một số nội dung cụ thể để thực hiện, tập trung vào những vấn đề trọng tâm, trọng điểm. Cụ thể là tập trung tham gia giám sát thực hiện Luật Thanh niên và chương trình phát triển thanh niên của tỉnh đến năm 2020. Tập trung giám sát Luật Bảo hiểm chăm sóc giáo dục trẻ em bởi đây là nội dung gắn liền với chức năng nhiệm vụ của thanh niên và tổ chức Đoàn. Tập trung giám sát thực hiện Đề án 103 của Thủ tướng Chính phủ về việc hỗ trợ thanh niên học nghề, tạo việc làm giai đoạn 2008-2015; tiếp nữa là phối hợp với Hội Cựu thanh niên xung phong giám sát thực hiện các chế độ cho cựu thanh niên xung phong và cuối cùng là thực hiện giám sát quy chế dân chủ ở cơ sở. Ngoài ra, các tổ chức Đoàn ở mỗi cơ sở đều có những đề xuất giám sát phù hợp với điều kiện, nhiệm vụ chức năng của mình. Tuy nhiên qua quá trình kiểm tra việc thực hiện nội dung này ở cơ sở, chúng tôi nhận thấy bên cạnh một số cơ sở thực hiện tốt thì vẫn còn rất nhiều nơi việc thực hiện nội dung này vẫn còn lúng túng; năng lực tổ chức thực hiện, nắm bắt sự việc chưa tốt; cơ chế thực hiện giữa các quyết định, quy định chưa rõ và vẫn có sự chồng chéo trong giám sát giữa các tổ chức, đoàn thể. Để thực hiện nhiệm vụ này đạt hiệu quả cao hơn, chúng tôi sẽ nghiên cứu xây dựng các giải pháp để khắc phục. Trước mắt sẽ tập trung quán triệt mạnh hơn nữa các nội dung này ở cơ sở và tiếp tục hướng công tác giám sát vào các nhóm vấn đề cụ thể, trọng tâm, trọng điểm hơn. Cụ thể trong năm 2015 sẽ giám sát vào 3 nhóm vấn đề chính, đó là tập trung giám sát xây dựng nông thôn mới; đầu tư hạ tầng cơ sở và việc giới thiệu cho Đảng cán bộ trẻ tham gia vào Ban Chấp hành trong nhiệm kỳ mới. Hoài Anh |
