Những năm qua, tình hình kinh tế - xã hội vùng biển, đảo của tỉnh không ngừng có sự phát triển; nền quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân được xây dựng vững mạnh, rộng khắp. Bên cạnh đó, tình hình chủ quyền an ninh trên vùng biển vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường. Nổi lên là hoạt động của các loại tội phạm như trấn, cướp, giết người, vận chuyển ma tuý, buôn lậu, gian lận thương mại, khai thác hải sản trái phép. Trước thực trạng ấy, cần tăng cường hơn công tác quản lý nhà nước về ANTT trên tuyến biển, đảo, trong đó thành lập mới một số trạm kiểm soát biên phòng (KSBP) được coi là nhiệm vụ trọng tâm.
Hiện BĐBP tỉnh phụ trách tuyến biên giới biển trên 190km. Trên vùng biển, đảo của tỉnh dân cư sinh sống khá thưa thớt, có nhiều đảo với luồng lạch đi lại phức tạp. Quảng Ninh hiện có 63 xã, phường, thị trấn thuộc biên giới biển, nhưng đến đầu năm 2013, BĐBP tỉnh mới trực tiếp quản lý được 15 xã, phường, thị trấn. Cụ thể là huyện Hải Hà còn 7 xã, thị trấn biên giới biển chưa có BĐBP quản lý; huyện Vân Đồn còn 7 xã, thị trấn; TP Cẩm Phả còn 10 phường, xã; TP Hạ Long còn 8 phường. Đặc biệt, tại huyện Đầm Hà, huyện Tiên Yên và TX Quảng Yên chưa có một đồn, trạm biên phòng nào.
Trên cơ sở khảo sát, đánh giá toàn diện hoạt động của các đơn vị trong quản lý, bảo vệ biên giới biển, ngày 23-5-2013, Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh đã có văn bản báo cáo với Bộ Tư lệnh BĐBP đề nghị thành lập các trạm kiểm soát biên phòng là: Trạm Biên phòng Phú Hải (Hải Hà); Trạm Kiểm soát Biên phòng Đầm Hà tại xã Đầm Hà (Đầm Hà); Trạm Kiểm soát Biên phòng Cái Rồng (Vân Đồn) và Trạm Kiểm soát Biên phòng Hà An (Quảng Yên). Nhiệm vụ của các trạm này là tiến hành đồng bộ công tác biên phòng để nắm tình hình, quản lý địa bàn, đối tượng, phối hợp với các lực lượng khác duy trì ANTT-TTATXH; tổ chức tuần tra, kiểm soát nhằm phát hiện, ngăn chặn, bắt giữ và xử lý nghiêm những tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật Việt Nam và các điều ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết và gia nhập; tổ chức đăng ký, quản lý, kiểm tra người, phương tiện tàu, thuyền ra, vào các bến bãi, khu vực neo đậu, SXKD và các hoạt động dịch vụ khác ở khu vực biên giới biển; tham gia công tác tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn khi có tình huống xảy ra và thực hiện các nhiệm vụ khác khi cấp trên yêu cầu.
Trên cơ sở báo cáo, đề xuất của BĐBP tỉnh, ngày 22-9-2013, Bộ Tư lệnh BĐBP đã có công văn (số 1260) gửi UBND tỉnh để đề nghị cho phép triển khai các trạm KSBP theo đề nghị của BĐBP Quảng Ninh. Ngày 10-6-2013, UBND tỉnh có công văn (số 2893) để chỉ đạo BĐBP tỉnh phối hợp với các sở, ban, ngành, địa phương có biên giới biển triển khai thành lập các trạm KSBP.
Sau quá trình chuẩn bị, đến cuối tháng 11-2013, cả 4 trạm được thành lập. Các trạm đã triển khai ngay việc nắm tình hình địa bàn, tham mưu kịp thời cho cấp uỷ, chính quyền địa phương để thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở, đồng thời phối hợp với các lực lượng chuyên trách khác nắm, quản lý, theo dõi chặt chẽ các di biến động của một số đối tượng có tiền án, tiền sự.
Trung tá Phạm Văn Chính, Trưởng Ban Quân lực, Phòng Tham mưu BĐBP tỉnh, khẳng định: “Chỉ sau một thời gian ngắn đi vào hoạt động, cả 4 trạm KSBP mới thành lập đã phát huy tốt chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước về biên phòng tại các địa phương. Các đơn vị đã cùng với các cơ quan chức năng phát hiện, ngăn chặn hàng chục vụ việc liên quan đến ANTT tại vùng biển, đảo, tham gia bắt giữ hàng chục vụ buôn lậu. Cùng với đó, các đơn vị chủ động tham gia hiệu quả việc xây dựng nông thôn mới trên địa bàn. Qua đó đã tạo ra sự gắn kết chặt chẽ hơn giữa BĐBP với các địa phương biên giới biển ở đây”.
Quang Minh