Cuộc cách mạng tinh gọn lần đầu tiên được triển khai tại Việt Nam, mà thực tiễn Quảng Ninh là minh chứng điển hình, đã đạt được những kết quả bước đầu đáng khích lệ, nhận được sự đồng thuận và đánh giá cao từ nhân dân. Tuy nhiên, bất kỳ một cuộc đột phá cải cách nào cũng không tránh khỏi những "điểm nghẽn" và vướng mắc ban đầu. Những thách thức này nổi lên trên nhiều phương diện, từ công tác tổ chức cán bộ, hạ tầng công nghệ thông tin, đến vấn đề phân cấp, phân quyền và sự đồng bộ của các văn bản hướng dẫn… Những vấn đề này đã và đang được giải quyết dứt điểm nhằm bảo đảm cho bộ máy hai cấp vận hành thông suốt, hiệu quả mà còn là "chìa khóa" để chuyển đổi thành công từ nền hành chính nặng về quản lý sang nền hành chính kiến tạo phát triển, phục vụ người dân và doanh nghiệp, qua đó mở ra một tương lai quản trị tốt đẹp và xây dựng nền tảng cho sự phát triển bền vững.

Thực hiện chủ trương của Trung ương về tinh gọn tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị, các cấp ủy đảng, chính quyền và hệ thống chính trị tỉnh Quảng Ninh đã thể hiện sự thống nhất rất cao cả về nhận thức và hành động trong sắp xếp tổ chức bộ máy và đạt được nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, đây là mô hình lần đầu thực hiện ở nước ta. Vì vậy, giai đoạn đầu vận hành khó tránh khỏi những vướng mắc, bất cập nảy sinh. Với tinh thần chủ động, cầu thị và quyết liệt, Quảng Ninh đã nhanh chóng vào cuộc để nhận diện, phân loại từng “nút thắt” trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Cụ thể, nhóm vấn đề thứ nhất là công tác cán bộ. Ở một số địa phương trong tỉnh, tình trạng nơi thừa, nơi thiếu cán bộ vẫn xảy ra; một số nơi khối lượng công việc chưa phù hợp với số lượng cán bộ, có nơi bị quá tải. Đáng chú ý, một số cán bộ, công chức, viên chức còn hạn chế về năng lực quản lý và kiến thức pháp lý, năng lực kiến tạo, chuyên môn, chuyển đổi số.

Nhóm vấn đề thứ hai là cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin, hệ thống dịch vụ công trực tuyến còn bất cập, dữ liệu thiếu đồng bộ. Thực tế này dẫn đến tình trạng có những thủ tục liên thông chưa vận hành trôi chảy, như thủ tục hành chính phi địa giới trong lĩnh vực đất đai, xây dựng, hộ tịch, bảo hiểm...

Nhóm vấn đề thứ ba là một số văn bản hướng dẫn còn chậm; tính khả thi trong việc thực hiện phân quyền, phân cấp, phân định thẩm quyền cho cấp xã...

Nhận thức sâu sắc thực tế này, thời gian qua, Quảng Ninh đã bám sát tình hình, nhận diện rõ những khó khăn, vướng mắc đặt ra ở cơ sở để có giải pháp kịp thời. Những khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền của tỉnh đã được tập trung nghiên cứu tháo gỡ, khắc phục. Tỉnh đã chỉ đạo rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy trình, quy định không còn phù hợp; tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân và doanh nghiệp trong tiếp cận, giải quyết thủ tục hành chính. Tỉnh cũng đã ban hành Kế hoạch bồi dưỡng, chuẩn hóa đội ngũ cán bộ công chức cấp xã, trong đó tăng cường tuyển chọn qua thi tuyển, đào tạo chuyên sâu theo vị trí việc làm, đồng thời xây dựng quy chế giám sát công vụ công khai minh bạch. Đồng thời, yêu cầu các cơ quan chủ động bố trí, sắp xếp lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức phù hợp với chuyên môn, xử lý nghiêm những trường hợp yếu kém, thiếu tinh thần trách nhiệm hoặc “ngồi nhầm chỗ”.

Cùng với đó, Quảng Ninh thực hiện nghiêm nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian và rõ kết quả; tăng cường phối hợp, trao đổi thông tin giữa các đơn vị để bảo đảm công việc được giải quyết thông suốt, kịp thời. Công tác cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số tiếp tục được đẩy mạnh nhằm nâng cao năng suất, hiệu quả và tính minh bạch. Tỉnh cũng đẩy mạnh liên thông dữ liệu giữa các cấp và tiếp tục đầu tư đồng bộ hạ tầng số, đặc biệt tại các xã vùng sâu, vùng xa.

Tỉnh yêu cầu mỗi cán bộ, công chức, viên chức, người lao động phải nêu cao tinh thần trách nhiệm, đổi mới phương pháp làm việc theo hướng khoa học, linh hoạt, sáng tạo, bám sát thực tiễn và lắng nghe ý kiến của Nhân dân.

Đối với những khó khăn, vướng mắc không thuộc thẩm quyền, Quảng Ninh đã kịp thời báo cáo các cơ quan, bộ ngành Trung ương và đã được Bộ Chính trị, Ban Bí thư chỉ đạo thông qua các kết luận. Tuy nhiên, vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc, tỉnh đang tiếp tục đề nghị Trung ương quan tâm, chỉ đạo giải quyết như: Đề nghị Bộ Chính trị sớm ban hành Quy định sửa đổi, thay thế Quy định số 80-QĐ/TW ngày 18/8/2022 về phân cấp quản lý cán bộ và bổ nhiệm, giới thiệu cán bộ ứng cử; Quy định số 50-QĐ/TW ngày 27/12/2021 về công tác quy hoạch cán bộ làm cơ sở cho việc kiện toàn các vị trí lãnh đạo phòng, ban, đơn vị cấp xã; đề nghị Ban Tổ chức Trung ương xem xét giao bổ sung số lượng người làm việc hưởng lương NSNN trong các đơn vị sự nghiệp giáo dục và đào tạo để bảo đảm định mức số lượng người làm việc theo quy định, hướng dẫn hoàn thiện vị trí việc làm và cơ cấu ngạch công chức khối đảng, đoàn thể để làm cơ sở xác định biên chế giai đoạn 2026 - 2031, hướng dẫn cụ thể về biên chế của các Hội được Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ.

Bên cạnh đó, tỉnh cũng đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội có hướng dẫn Quy chế làm việc mẫu của HĐND, Thường trực HĐND, các Ban của HĐND, Tổ đại biểu HĐND và đại biểu HĐND cấp tỉnh, cấp xã; Quy định số lượng Phó Chủ tịch HĐND, Phó Trưởng Ban của HĐND cấp tỉnh, cấp xã, việc bố trí đại biểu HĐND cấp tỉnh, cấp xã hoạt động chuyên trách; Quy định cụ thể các lĩnh vực phụ trách của các Ban của HĐND. Đề nghị Ban Chỉ đạo Chính phủ sửa đổi một số luật, Nghị định bởi hiện nay đang tồn tại tình trạng một số văn bản quy phạm pháp luật (nghị định, thông tư) chưa thống nhất, đồng bộ với Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025 về thẩm quyền; một số văn bản, quy định, chưa kịp thời điều chỉnh, bổ sung phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp nên còn khó khăn, lúng túng cho các địa phương trong thực hiện.

Đặc biệt, Quảng Ninh mạnh dạn đề nghị trung ương thống nhất 1 loại biên chế chung (không phân biệt biên chế khối đảng, đoàn thể, biên chế khối chính quyền), giao cho cấp ủy tỉnh quản lý theo nguyên tắc Đảng thống nhất lãnh đạo xây dựng và quản lý tổ chức bộ máy, biên chế của hệ thống chính trị để việc bố trí, sắp xếp, điều động được chủ động và hiệu quả hơn; ban hành các quy định liên quan đến việc phân cấp và thống nhất quản lý tổ chức bộ máy, biên chế trong toàn hệ thống chính trị.

Đồng thời có kiến nghị tới các Bộ, ngành chủ quản nghiên cứu phương án nâng cấp, mở rộng hạ tầng kỹ thuật của Cổng Dịch vụ công Quốc gia nhằm đáp ứng nhu cầu truy cập lớn trong việc giải quyết TTHC của người dân, doanh nghiệp, tránh tình trạng quá tải vào một số thời điểm trong ngày khiến công dân không thể đăng nhập được. Khắc phục dứt điểm tình trạng đồng bộ trạng thái hồ sơ của các TTHC liên thông và thủ tục cấp phiếu lý lịch tư pháp từ VneID trong việc kết nối đến Hệ thống thông tin giải quyết TTHC cấp tỉnh; quy định rõ thẩm quyền giải quyết, có sự thống nhất giữa các văn bản pháp luật và quy trình được công bố đảm bảo thống nhất trong quá trình xử lý giải quyết các hồ sơ đất đai cho người dân; khắc phục các bất cập trong giải quyết TTHC cho người dân...

Những vấn đề Quảng Ninh kiến nghị dù chưa thể giải quyết trong một sớm, một chiều nhưng đã được các cấp, các ngành của Trung ương ghi nhận. Đặc biệt, trong Kết luận số 195-KL/TW ngày 26/9/2025 về tình hình, kết quả hoạt động của bộ máy hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã đánh giá toàn diện, thực chất về những thành tựu đạt được cũng như những tồn tại, hạn chế của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp trong thời gian qua. Đồng thời, chỉ đạo giải quyết dứt điểm những "điểm nghẽn" đang cản trở sự phát triển. Ngay sau khi Kết luận 195, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã yêu cầu các bộ, ngành phối hợp với địa phương rà soát, tháo gỡ các vướng mắc về thể chế, pháp luật; xây dựng ban hành các nghị định, thông tư còn thiếu, trong đó rà soát, sửa đổi, loại bỏ ngay những quy định pháp luật còn chồng chéo, mâu thuẫn, gây ách tắc; tháo gỡ vướng mắc, khó khăn trong giải quyết thủ tục hành chính, nhất là trong các lĩnh vực như: đất đai, quy hoạch, tài chính, tài sản, xây dựng, giao thông, cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp…

“Tất cả đều phải nỗ lực, cố gắng để chính quyền địa phương 2 cấp vận hành đồng bộ, thống nhất, trơn tru, toàn diện, đáp ứng kỳ vọng của Đảng, Nhà nước và nhân dân; tổ chức bộ máy mới phải tốt hơn bộ máy cũ; việc giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp phải ngày càng tốt hơn”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Thực tiễn thời gian qua cho thấy, Quảng Ninh đã kịp thời, chủ động, tích cực, quyết liệt triển khai quán triệt, tổ chức thực hiện đầy đủ, sáng tạo các nội dung chỉ đạo của Trung ương về cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy, nhất là xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Việc sắp xếp, sáp nhập cấp xã và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai bài bản, đồng bộ và hiệu quả. Đặc biệt, việc ban hành quy chế làm việc, phân công nhiệm vụ, xây dựng chương trình công tác của các cơ quan đảng, chính quyền và các tổ chức chính trị - xã hội bảo đảm chặt chẽ, công khai, minh bạch và phù hợp thực tiễn từng địa phương. Tổ chức bộ máy, cán bộ được kiện toàn, bố trí hợp lý, đáp ứng chuyên môn, kinh nghiệm, tạo sự ổn định, đồng thuận và nhất trí cao trong hệ thống chính trị; đồng thời, quá trình tinh giản biên chế được thực hiện nghiêm túc, gắn với sắp xếp lại tổ chức bộ máy, bố trí trụ sở, cơ sở vật chất đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ.

Hệ thống hành chính, cung ứng dịch vụ công hiện đại được vận hành thông suốt, tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp và góp phần nâng cao hiệu quả thực thi công vụ, tiết kiệm nguồn lực, xây dựng nền hành chính hiệu lực, hiệu quả, hiện đại. Ngay sau sắp xếp, các cấp uỷ đã tập trung, nghiêm túc, trách nhiệm, dân chủ chuẩn bị kỹ lưỡng, chu đáo công tác chuẩn bị Đại hội các cấp; đến hết ngày 14/8/2025, 59/59 (100%) đảng bộ cấp trên trực tiếp cơ sở và đảng bộ xã, phường, đặc khu trực thuộc Tỉnh uỷ đã tổ chức xong đại hội (sớm hơn 17 ngày theo tiến độ của Trung ương).

Các nhiệm vụ Trung ương chỉ đạo đã được tỉnh quyết liệt chỉ đạo triển khai đồng bộ, kịp thời; các khó khăn, vướng mắc đã được nhận diện, xử lý phù hợp. Quá trình tổ chức thực hiện có sự chủ động, quyết liệt, linh hoạt, góp phần giữ vững tính ổn định, thông suốt của hệ thống chính trị và tạo sự đồng thuận trong toàn xã hội. Chính quyền địa phương đã và đang chuyển đổi trạng thái từ nền hành chính nặng về quản lý, thụ động giải quyết công việc sang kiến tạo phát triển và chủ động phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Từ thực tiễn Quảng Ninh cho thấy, cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy không chỉ đơn thuần là cải cách tổ chức, mà còn tạo ra nhiều tác động tích cực trực tiếp tới người dân và doanh nghiệp. Cụ thể là đã rút ngắn quy trình xử lý hồ sơ hành chính, vì loại bỏ một tầng trung gian - cấp huyện - trong hệ thống ra quyết định. Từ đó, thời gian giải quyết công việc nhanh hơn, hiệu quả hơn. Đồng thời, tăng tính minh bạch và trách nhiệm, khi quyền lực giám sát và quyết định tập trung hơn ở HĐND cấp tỉnh và cấp xã - nơi gần dân nhất. Cùng với đó, tiết kiệm ngân sách, giảm biên chế, tinh giản đội ngũ hưởng lương từ ngân sách, đồng thời giảm trùng lặp trong tổ chức bộ máy; thúc đẩy chuyển đổi số, khi áp lực hành chính buộc các cấp chính quyền phải vận hành khoa học hơn, hiệu quả hơn.

Những chuyển động mạnh mẽ ấy đang góp phần tạo nên bức tranh phát triển toàn diện của Quảng Ninh. Từ ưu thế trong chỉ đạo, điều hành, bảo đảm tính thông suốt, kịp thời và hiệu quả trên mọi lĩnh vực của bộ máy đã được tinh gọn, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 9 tháng đầu năm 2025 của tỉnh đạt nhiều kết quả tích cực. Tốc độ tăng trưởng kinh tế quý III năm 2025 dự kiến đạt khoảng 12,88%, ước 9 tháng đạt khoảng 11,67% (xếp thứ 1/34 tỉnh thành cả nước), tăng cao nhất qua 10 năm trở lại đây (các năm đều dao động từ 8,02% đến 10,12%). Con số này không chỉ gây ấn tượng ở tỷ lệ, mà còn phản ánh cách thức vận hành nền kinh tế địa phương đã đi vào quỹ đạo ổn định, hướng tới tăng trưởng dài hạn, thay vì phụ thuộc vào các yếu tố ngắn hạn như khai thác tài nguyên hay đầu tư công. Cơ cấu kinh tế cũng có sự chuyển dịch mạnh sang công nghiệp chế biến - chế tạo và dịch vụ. Khu vực công nghiệp - xây dựng tăng 11,23%, dịch vụ tăng 15,18%, trong khi nông, lâm, ngư nghiệp vẫn duy trì mức tăng gần 4%. Đây là sự dịch chuyển theo hướng hiện đại, song vẫn đảm bảo tính cân bằng giữa phát triển đô thị và nông thôn.

Thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh 9 tháng đạt được kết quả đáng ghi nhận, ước đạt 51.465 tỷ đồng, đạt trên 90% dự toán Trung ương và tỉnh giao đầu năm. Những điểm nghẽn về tiến độ thu tiền sử dụng đất đã được tập trung tháo gỡ, đẩy nhanh tiến độ như: Dự án Công viên Đại Dương, dự án Hạ Long Xanh, dự án Đạm Thủy. Đặc biệt, những khoản thu lớn về thuế, phí đạt tiến độ thu tốt, đảm bảo bù đắp cho các khoản thu bị ảnh hưởng do thực hiện các chính sách miễn, giảm của Trung ương. Thu hút đầu tư vốn ngoài ngân sách trong nước đạt kết quả cao, đạt hơn 194.000 tỷ đồng, gấp 20 lần so với cùng kỳ. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội ước đạt trên 82.000 tỷ đồng, tăng 11,4% so cùng kỳ. Toàn tỉnh thành lập mới 2.956 doanh nghiệp và đơn vị phụ thuộc, tăng 41,6% so cùng kỳ.

An sinh xã hội được bảo đảm; các lĩnh vực văn hóa, thể thao, giáo dục đào tạo, y tế, lao động, việc làm tiếp tục được quan tâm triển khai đạt kết quả. Công tác quản lý nhà nước về quy hoạch, đất đai, tài nguyên và môi trường được tăng cường; các nhiệm vụ chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin được tích cực triển khai. Chỉ số sáng tạo cấp địa phương (PII 2025), tỉnh Quảng Ninh đứng vị trí thứ 3/34 tỉnh, thành phố trong cả nước. Quốc phòng, an ninh, chủ quyền biên giới, biển đảo được giữ vững, trật tự an toàn xã hội được bảo đảm, không để xảy ra đột xuất, bất ngờ, tai nạn giao thông, tai nạn lao động giảm trên cả 3 tiêu chí. Hoạt động đối ngoại được đẩy mạnh, mở rộng, đa dạng đối tác quốc tế.

Những thành quả rõ rệt mà Quảng Ninh đạt được đã khẳng định tính đúng đắn của một bước cải cách đột phá, đồng thời còn là kết tinh niềm tin sâu sắc trong nhân dân và doanh nghiệp. Sự ổn định về mặt tổ chức, sự đồng thuận cao trong hệ thống chính trị, cùng với việc giải quyết dứt điểm các vướng mắc, đã tạo ra một nền tảng vững chắc để chuyển hóa thành sức mạnh phát triển. Thành quả của Quảng Ninh không chỉ là một điểm sáng khu vực, mà còn là một minh chứng thực tiễn sinh động về khả năng đổi mới và tự hoàn thiện của thể chế chính trị Việt Nam, đóng góp vào thành tựu chung của 40 năm Đổi mới (1986-2026). Chính sự chủ động, quyết liệt, linh hoạt này đã giữ vững tính ổn định, thông suốt của hệ thống chính trị, khẳng định vị thế Quảng Ninh là cực tăng trưởng toàn diện của khu vực phía Bắc, và tiếp tục đặt kỳ vọng vào một nền quản trị kiến tạo, phục vụ, là hình mẫu cho sự phát triển bền vững của đất nước.

Sau gần 40 năm đổi mới và hội nhập quốc tế sâu rộng, đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn, toàn diện, mang ý nghĩa lịch sử sâu sắc, cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế không ngừng được nâng cao; đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều quyết sách chiến lược mang tính cách mạng. Chủ trương sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy hệ thống chính trị theo hướng “tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả”, gắn bó mật thiết với nhân dân; đổi mới phương thức lãnh đạo, điều hành; xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa liêm chính, kiến tạo, phục vụ; thúc đẩy mạnh mẽ phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng… đang mở ra những động lực mới, nền tảng mới để đất nước vững vàng cất cánh trong kỷ nguyên phát triển, hướng tới mục tiêu giàu mạnh, văn minh, thịnh vượng. Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, sự đồng thuận cao từ trung ương đến cơ sở, cùng những bài học thực tiễn từ quá trình cải cách nhiều năm qua, Quảng Ninh đã và đang sẵn sàng trở thành hình mẫu quốc gia trong việc tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, và gần dân.