Từ ngày 15-2-2016, Nghị định 134/2015/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều về Bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện có hiệu lực thi hành. Theo đó, người tham gia BHXH tự nguyện sẽ có nhiều lựa chọn và ưu đãi hơn.
Mặc dù đời sống nhân dân ở huyện Hoành Bồ còn nhiều khó khăn, trình độ dân trí một số xã còn hạn chế, nhưng nhờ đẩy mạnh việc tuyên truyền chính sách BHXH tự nguyện, năm 2015 BHXH huyện đã thu hút được 118 người tham gia. Chia sẻ với chúng tôi, chị Bùi Như Vóc (thôn An Biên 1, xã Lê Lợi, huyện Hoành Bồ) cho biết: “Được cán bộ BHXH địa phương hướng dẫn, tư vấn, tôi tham gia BHXH tự nguyện được 5 tháng nay. Tham gia rồi tôi mới thấy đây là một chính sách nhân văn sâu sắc của Nhà nước. Quy định về BHXH tự nguyện được thay đổi theo chiều hướng có lợi cho người tham gia khiến chúng tôi cảm thấy rất an tâm và phấn khởi”. Việc thay đổi chính sách BHXH theo hướng có lợi cho người tham gia như chị Vóc nhận xét được thể hiện cụ thể như: Ngoài phương thức đóng theo quy định cũ là đóng hàng tháng, đóng 3 tháng một lần hoặc đóng 6 tháng một lần, người tham gia còn được lựa chọn thêm phương thức đóng 12 tháng một lần hoặc đóng một lần cho nhiều năm về sau nhưng không quá 5 năm một lần. Quy định linh hoạt này đã tạo điều kiện cho người tham gia lựa chọn phương thức phù hợp nhất với khả năng và thu nhập của gia đình.
Nghị định cũng quy định trường hợp người tham gia BHXH tự nguyện đã đóng theo phương thức đóng 3 tháng hoặc 6 tháng hoặc 12 tháng một lần hoặc đóng một lần cho nhiều năm về sau mà trong thời gian đó Thủ tướng Chính phủ điều chỉnh mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn thì không phải điều chỉnh mức chênh lệch số tiền đã đóng. Điều này rất thuận lợi cho người tham gia BHXH tự nguyện.
Không chỉ linh hoạt về phương thức đóng, việc đa dạng hoá các mức đóng cũng tạo điều kiện cho người tham gia lựa chọn các mức phù hợp với thu nhập của gia đình. Theo đó, mức đóng hàng tháng bằng 22% mức thu nhập tháng; trong đó mức thu nhập tháng thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn và mức cao nhất bằng 20 lần mức lương cơ sở tại thời điểm đóng.
Đặc biệt, với cơ chế khuyến khích của Nhà nước nhằm tăng diện phủ BHXH trong toàn dân, từ ngày 1-1-2018, người tham gia BHXH tự nguyện còn được Nhà nước hỗ trợ mức đóng theo tỷ lệ % trên mức đóng BHXH hàng tháng theo mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn. Như vậy, người tham gia BHXH tự nguyện thuộc hộ nghèo sẽ được hỗ trợ 30%; hộ cận nghèo được hỗ trợ 25%; các đối tượng khác mức hỗ trợ là 10%.
Trước những thay đổi của chính sách BHXH, tham gia BHXH tự nguyện từ những ngày đầu, chị Nguyễn Thị Ngọc Lan (tổ 53, khu 6, phường Cao Thắng, TP Hạ Long) phấn khởi chia sẻ: “Tôi tham gia BHXH tự nguyện từ năm 2008, đến nay là tròn 9 năm. Mặc dù chỉ ở nhà làm nội trợ, thu nhập chủ yếu dựa vào chồng, trong khi đồng lương bảo vệ của anh cũng không dư dả gì, nhưng được bạn bè giới thiệu, tư vấn về chính sách BHXH tự nguyện nên tôi tham gia ngay. Tuy số tiền không lớn nhưng hai vợ chồng đều muốn khi đến tuổi già, không còn sức lao động thì cũng không phụ thuộc vào con cháu quá nhiều”.
Theo số liệu thống kê của BHXH tỉnh, tính đến hết tháng 1-2016, toàn tỉnh có 4.627 người tham gia BHXH tự nguyện. Tuy nhiên, số người tham gia hiện chủ yếu tập trung ở các thành phố lớn, như: Hạ Long, Uông Bí, Cẩm Phả… Việc tham gia BHXH tự nguyện còn nhiều hạn chế một phần do chính sách trước đây còn bất cập trong việc quy định độ tuổi tham gia, hay phương thức đóng thiếu linh hoạt… Mong rằng với những chính sách mới, ưu đãi hơn, số người tham gia BHXH tự nguyện trong thời gian tới sẽ có bước đột phá, góp phần tăng tỷ lệ bao phủ BHXH trên địa bàn, đảm bảo an sinh xã hội. Để đạt được điều đó cũng rất cần sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành trong việc tuyên truyền chính sách nhân văn này tới người dân.
Thanh Hoa
