Quảng Ninh đang hoàn thiện đề án thí điểm mô hình “Trường học xã hội chủ nghĩa” và “Bệnh viện xã hội chủ nghĩa”, hướng tới nâng cao chất lượng giáo dục, chăm sóc sức khỏe và trách nhiệm xã hội. Với cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm, các mô hình được kỳ vọng tạo chuyển biến từ những hoạt động cụ thể hằng ngày, từng bước hình thành những chuẩn mực mới về giáo dục và y tế hiện đại, nhân văn, công bằng, an toàn.
Đề án được Thường trực Thành ủy cho ý kiến tại hội nghị giao ban ngày 13/9. Theo đó, mô hình “Bệnh viện xã hội chủ nghĩa” được đề xuất thí điểm toàn diện tại Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí giai đoạn 2026-2030. Mô hình “Trường học xã hội chủ nghĩa” dự kiến triển khai tại Trường TH-THCS&THPT Vũ Văn Hiếu (phường Hà Tu) và Trường TH-THCS&THPT Thực hành sư phạm, thuộc Trường Đại học Hạ Long (phường Vàng Danh).
Việc lựa chọn 2 lĩnh vực giáo dục và y tế để thí điểm mang ý nghĩa trực tiếp đối với đời sống của nhân dân. Đây là những thiết chế gắn với quá trình hình thành, phát triển và bảo vệ con người, do đó yêu cầu đặt ra không chỉ là nâng cao cơ sở vật chất, hay năng lực chuyên môn, mà phải tạo dựng môi trường thực sự nhân văn, an toàn, công bằng và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân.
Với mô hình “Trường học xã hội chủ nghĩa”, mục tiêu cao nhất là khơi dậy, giáo dục và lan tỏa những giá trị đặc trưng của con người xã hội chủ nghĩa; đồng thời xây dựng môi trường để học sinh được tôn trọng, được phát triển phù hợp với năng lực, nhu cầu và hoàn cảnh. Chất lượng giáo dục vì thế được nhìn nhận không chỉ qua kết quả học tập mà còn qua sự phát triển toàn diện và mức độ hài lòng của học sinh, phụ huynh, xã hội đối với chất lượng giáo dục hằng ngày.
Bên cạnh chương trình giáo dục theo quy định của ngành, các trường thí điểm sẽ chú trọng giáo dục truyền thống địa phương, nghệ thuật, thể dục, thể thao, ngoại ngữ; đồng thời quan tâm phát triển kỹ năng sống, tư duy đổi mới sáng tạo, khát vọng cống hiến và trách nhiệm đối với bản thân, gia đình, cộng đồng, đất nước. Môi trường giáo dục được định hướng theo hướng kỷ cương, an toàn, văn minh nhưng phải tạo không gian để học sinh chủ động, sáng tạo và phát triển năng lực riêng.
Việc lựa chọn 2 cơ sở giáo dục có đặc điểm khác nhau để thí điểm, cũng tạo điều kiện kiểm nghiệm mô hình trong thực tiễn. Qua quá trình tổ chức, thành phố có thể đánh giá những nội dung phù hợp, nhận diện những vấn đề cần điều chỉnh, từ đó từng bước hoàn thiện các tiêu chí trước khi xem xét khả năng áp dụng rộng hơn. Cùng với nguồn lực ngân sách, thành phố nghiên cứu huy động nguồn lực xã hội hóa phù hợp, tạo thêm điều kiện đầu tư cơ sở vật chất và tổ chức các hoạt động giáo dục.
Đối với mô hình “Bệnh viện xã hội chủ nghĩa”, Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí được lựa chọn thí điểm toàn diện trong giai đoạn 2026-2030, hướng tới xây dựng bệnh viện hiện đại, chuyên sâu, an toàn, nhân văn, công bằng, thông minh, xanh và bền vững. Đến năm 2030, bệnh viện phấn đấu trở thành bệnh viện đa khoa cấp chuyên sâu, có năng lực chuyên môn, nhân lực và quản trị tiệm cận bệnh viện hạng đặc biệt; giữ vai trò tuyến cuối của thành phố Quảng Ninh và bệnh viện vùng của khu vực Đồng bằng sông Hồng và Đông Bắc. Cùng với nâng cao năng lực chuyên môn, đề án đặt yêu cầu chăm sóc toàn diện người có công, người nghèo và các nhóm yếu thế đến khám, chữa bệnh tại bệnh viện.
Theo yêu cầu của đồng chí Quản Minh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH thành phố, mô hình bệnh viện phải hướng tới đồng thời nâng cao chất lượng chuyên môn, chất lượng phục vụ và trách nhiệm xã hội. Đây là những yếu tố gắn bó chặt chẽ với nhau, trong đó năng lực chuyên môn quyết định chất lượng khám, chữa bệnh; chất lượng phục vụ tạo nên trải nghiệm và sự hài lòng của người bệnh; còn trách nhiệm xã hội thể hiện tính nhân văn, công bằng trong chăm sóc sức khỏe.
Điểm chung của 2 mô hình là không đặt nặng việc tạo ra một danh xưng mới, mà hướng tới những chuyển biến có thể nhìn thấy, đo lường và đánh giá trong thực tế. Với trường học, đó là môi trường giáo dục an toàn, chất lượng, giúp học sinh phát triển toàn diện. Với bệnh viện, đó là năng lực chuyên môn, chất lượng phục vụ, an toàn người bệnh và khả năng chăm sóc tốt hơn các nhóm yếu thế. Vì vậy, yêu cầu đặt ra đối với quá trình thí điểm là phải gắn mô hình với tổ chức bộ máy, nguồn lực và các tiêu chí cụ thể. Sau khi có ý kiến của Ban Thường vụ Thành ủy, các cơ quan, đơn vị liên quan được yêu cầu triển khai ngay; trước mắt trong năm 2026 hoàn thiện tổ chức bộ máy đối với các đơn vị thực hiện thí điểm, làm cơ sở triển khai các bước tiếp theo.
Trong không gian phát triển mới, thành phố Quảng Ninh đang đặt ra những yêu cầu cao hơn về chất lượng sống và cơ hội phát triển của người dân. Tăng trưởng kinh tế, phát triển hạ tầng và nâng cao năng lực cạnh tranh phải đi cùng với nâng chất lượng giáo dục, y tế và các dịch vụ thiết yếu. Đây cũng là nền tảng để người dân trực tiếp thụ hưởng thành quả phát triển và để thành phố nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong dài hạn.
Từ một bệnh viện và 2 trường học, các mô hình thí điểm vì thế có ý nghĩa như những “địa chỉ” để cụ thể hóa quan điểm phát triển lấy con người làm trung tâm. Điều quan trọng không nằm ở quy mô thí điểm, mà ở khả năng tạo ra những thay đổi thực chất trong từng lớp học, từng hoạt động giáo dục, từng quy trình khám chữa bệnh và từng trải nghiệm của người dân.
Khi được tổ chức bài bản, có tiêu chí đánh giá rõ ràng, thường xuyên sơ kết, điều chỉnh từ thực tiễn, những mô hình này sẽ tạo thêm cơ sở để Quảng Ninh hoàn thiện phương thức quản trị trong các lĩnh vực thiết yếu. Xa hơn nữa là những giá trị về hiện đại, nhân văn, công bằng, an toàn và trách nhiệm xã hội được hình thành từ mô hình thí điểm sẽ góp phần xây dựng môi trường sống, học tập và chăm sóc sức khỏe tốt hơn cho người dân.
Thí điểm “Trường học xã hội chủ nghĩa” và “Bệnh viện xã hội chủ nghĩa” vì vậy không chỉ là một nhiệm vụ cụ thể của ngành giáo dục, y tế, mà còn là bước triển khai quan điểm phát triển lấy con người làm trung tâm, người dân là chủ thể và là đối tượng thụ hưởng thành quả phát triển. Từ giáo dục để hình thành thế hệ công dân có tri thức, thể chất, lý tưởng và trách nhiệm đến y tế để bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân, những mô hình này hướng tới một mục tiêu chung là tạo nền tảng con người cho sự phát triển hiện đại, nhân văn và bền vững của thành phố Quảng Ninh.
