Ngày nay, ai đến xã Đông Ngũ, huyện Tiên Yên đều thấy ấn tượng với những con đường bê tông thôn sạch sẽ, chẳng còn hộ dân nào có chuồng trâu, chuồng lợn cạnh nhà. Người dân thực hiện tốt ngày “Chủ nhật xanh” do Hội Phụ nữ phát động.
Ấy vậy nhưng có một thời Đông Ngũ lại có cuộc thi “Thôn bẩn nhất”. Cuộc thi tuy chưa được ban hành bằng văn bản, nhưng lại được các cán bộ xã “phát động” vào các buổi họp thôn. Bởi thời đó, Đông Ngũ có nhiều thôn người dân ăn ở mất vệ sinh, chuồng trâu, chuồng lợn ngay sát nhà, nhiều nhà dân không xây nhà tiêu hợp vệ sinh. Cán bộ xã nhiều lần đi nhắc nhở cũng không mấy biến chuyển, cực chẳng đã, cán bộ xã liền phát động luôn cuộc thi “Thôn bẩn nhất” trong toàn xã. Thôn nào đoạt giải sẽ được đưa lên hệ thống loa phát thanh của xã.
Vậy là giống như hòn đá ném xuống hồ tạo thành những vòng tròn nước lan rộng, tuy chẳng có thôn nào đăng ký tham dự cuộc thi này, nhưng xem ra thôn nào cũng vào cuộc. Lãnh đạo các thôn đều lo lắng thực sự, những anh “đại lười, đại bẩn” ở các thôn không còn “bình chân như vại” như trước đây, bởi họ thường xuyên bị các cán bộ thôn nhắc nhở: “Nếu gia đình nào không thay đổi nếp sống, để thôn đoạt “giải nhất” thì cũng đưa gia đình đó lên loa”. Đông Ngũ có 16 thôn, đều có loa phát thanh, thôn nào, gia đình nào “được” đưa lên loa thì xấu hổ lắm.
Cũng từ chương trình xây dựng nông thôn mới, các hộ có chuồng trâu, chuồng lợn gần nhà, chưa xây nhà tiêu hợp vệ sinh ở xã đều được hỗ trợ kinh phí. Bà con tích cực vào cuộc, không còn đưa ra lý do này, lý do khác để thoái thác như trước đây. Tính đến năm 2015, Đông Ngũ không còn chuồng trâu, chuồng lợn gần nhà, hầu hết các hộ đều đã xây nhà tiêu hợp vệ sinh. Ông Trìu Quay Mằn, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Đồng Mộc được coi là “ngôi sao” về thành tích vận động người dân ăn ở hợp vệ sinh của thôn, cho hay: “Tuy thôn có 125 hộ dân, nhưng chúng tôi cũng chỉ phải vận động 5 hộ nuôi trâu, 30 hộ nuôi lợn làm chuồng trại xa nhà và vận động 15 hộ xây nhà tiêu hợp vệ sinh. Đa phần bà con đã có ý thức thực hiện từ trước”. Đông Ngũ cũng là một trong những xã đi đầu của huyện Tiên Yên về xây dựng chuồng trâu tập trung ở thôn Sán Xế Đông với quy mô 5 chuồng, diện tích 10m2/chuồng và đã đưa vào sử dụng từ tháng 3 năm nay với sự vào cuộc tích cực của chính quyền địa phương và hội phụ nữ các cấp. Vậy là cuộc thi “Thôn bẩn nhất” đã có tác dụng tích cực, không thôn nào chịu nhận “giải nhất”, vì người dân đều đã hình thành ý thức ăn ở sạch sẽ, hợp vệ sinh rồi.
Công Thành
